All Power to the People!

27 september 2018

In het chique Huis Huegetan aan het Lange Voorhout in Den Haag heeft West waarschijnlijk haar laatste presentatie ter plekke gemaakt en die bestaat uit een onwaarschijnlijk contrasterend onderwerp: De geschiedenis van de Black Panthers zoals die zich in de door hen gebruikte mediatechnieken voltrok. Het is een tentoonstelling die gecureerd is door Juan Pablo Fajardo, een Colombiaan die mede-oprichter is van La Bilueta, een onafhankelijk  publicatieplatform annex kunstenaarspodium dat geïnteresseerd is in sociale fotografie, grafisch ontwerp en de wijze waarop inhoud in gedrukte media vorm krijgt. La Bilueta heeft eerder een kleinere presentatie getoond van dit materiaal in Bogotá en in een enigszins andere vorm in Sao Paulo. Er is veel gebruik gemaakt van de ontwerpen van en interviews met Emory Douglas die aan de wieg stond van de Black Panthers en Fajardo heeft zelfs nog een interview gehad met Bobby Seale die de onrustige jaren in tegenstelling tot een aantal van zijn strijdmakkers heeft overleefd.
De tentoonstelling is bepaald actueel te noemen aangezien racisme in de VS nooit verdwenen is en nu met de recente Black Lives Matter acties n.a.v. diverse moorden op zwarte burgers weer meer in het nieuws verschijnt. De Black Panthers probeerden door bewustwording en sociale activiteiten de zwarte gemeenschap gevoel voor eigenwaarde te verschaffen en ook door door fel te reageren op de repressie die hen ten deel viel. Acties als het gewapenderhand bezetten van het gouvernementsgebouw van de staat California (symbolisch, met wapens die niet geladen waren) of met acties tegen de gevangenneming van Bobby Seale en Huey Newton of de moord op Fred Hampton.
Sociale acties als gratis gezondheidszorg of ontbijt voor kinderen maken de Panthers populair bij de zwarte bevolking en door zich met vergelijkbare Latijns-Amerikaanse of indiaanse groeperingen solidair te verklaren en met hen acties te ondernemen wordt de beweging breed gedragen. Hollywoodsterren en intellectuelen verklaren zich solidair, maar uiteindelijk wordt de groep in 1982 door repressie gedesillusioneerd opgeheven.
In de tentoonstelling zijn foto’s affiches, publicaties, geluidsdragers en kranten te zien en een video waarmee duidelijk wordt dat Douglas en anderen met een gezonde DIY-mentaliteit zeer effectieve middelen hadden om het volk te activeren. Een fotograaf als Stephen Sheames, een student uit Berkely, die prachtige portretten maakte van diverse leiders en  foto’s van gebeurtenissen zat zo dicht op de beweging dat in die foto’s een aansprekende vorm van intimiteit toonden die de zwarte gemeenschap met de beweging engageerde.
Zelf volgde ik in de zeventiger jaren de undergroundpers in Nederland en de VS en ik herkende een aantal beelden en gebeurtenissen die ik destijds regelmatig tegen kwam. Dat het allemaal zo dramatisch eindigde voor de Panthers is een beetje langs me heen gegaan. Het racisme in de VS bleef bestaan zoals ik zelf heb gemerkt twee jaar geleden en recent is het weer toegenomen met de opkomst van de alt-right beweging. Dit geeft wel aan dat dit een actuele tentoonstelling is. Dat een van de Marvel-superhelden waarvan de film een van de grootste recettes van vorig jaar opleverde de naam The Black Panther draagt is misschien niet helemaal toevallig…

Curator Juan Pablo Fajardo leidt rond tijdens de preview

Bobby Seale en Huey Newton op een foto van Stephen Shames

Audio-files van de Panthers op vynil

Teksten en foto’s zijn effectief als demonstratieborden tegen de muur geplaatst. Hier een foto met de actie voor gratis voedsel voor de arme zwarte bevolking.

De eerste versie van ht iconische embleem van de beweging. De slagzinnen van de beweging blijven ook fantastisch!

Er zijn veel boeken te zien

Een van de gevallenen met een bijna bijbelse retoriek

Hier is goed te zien hoe met knippen en plakken, foto’s en letraset (!) bijzonder effectieve posters gemaakt werden. Zoals u linksonder ziet waren ook de acid heads in de Bay-Area solidair.

Hier links een afbeelding van Emory Douglas op de achterkant van de krant van de beweging.

Er werd veel afgegeven op de politie, de “Pigs”. Dat beeld gebruikte ik zelf ook in de RAF-tijd voor de Duitse politie die in mijn dagboeken figureerde.

Deze foto van Shames is een vorm van Empowerment van de zwarte beweging: Huey Newton als bewapende zwarte koning

Met excuus voor de focus toon ik dit toch als voorbeeld van de retoriek waarmee de tegenstander werd beschreven.

Hier een foto van een bijeenkomst met de vlag met het embleem boven de ingang van het gebouw.

Hier weer een voorbeeld van de krant waarin duidelijk is dat de strijd politiek geïnterpreteerd wordt itt de interpretatie van de machthebbers.

Er is ook wat vroeg werk van Emory Douglas te zien waarin zijn stijl al duidelijk te herkennen is.

In deze affiche is te zien dat verschillende onderdrukte bevolkingsgroepensolidair zijn met elkaar.

Sentimenten werden niet geschuwd in de publiciteit

Hier een affiche uit Nederland die aantoont dat ook hier solidariteit werd betuigd.

Affiche voor de bevrijding van Bobby Seale en Huey Newton waarop beiden als revolutionairen zijn afgebeeld.

Ook hier weer een bewijs van onderlinge solidariteit tussen diverse bevolkingsgroepen

En nog een laatste voorbeeld van de krant van de Black Panthers.

West

 

Advertenties

Radical Software

11 juni 2018

Onder de titel “Radical Software” presenteert West deze zomer een tentoonstelling over alternatieve mediastrategieën aan de hand van werk van The Raindance Company. Dit was een soort denktank, opgericht in 1969 die zich bezig hield met het gebruik van moderne media in een tijd dat de wereld enorm in beweging was en de media steeds belangrijker werden in het tonen en begrijpen van de wereld. Deze denktank wilde met kunstzinnig gebruik van het medium video, dat technisch steeds gebruiksvriendelijker werd, een alternatief bieden voor de mainstream media. Daarbij vond zij inspiratie in de ideeën van Marshall McLuhan, Buckminster Fuller en Gregory Bateson.
Onder de naam “The Cybernetic Advertising Agency” wordt in augustus een West Summer School georganiseerd met als subtitel “Art and Activism in the Algorithmic Attention Economy”.

Voor iemand die zich einde zestiger jaren langzaam een bewustzijn begon te vormen van de wereld om zich heen door uitzendingen van de VPRO (B.v. Hoepla, Het gat van Nederland, diverse documentaires van Hans Keller) en andere uitingen van een ander bewustzijn is deze tentoonstelling een feest van herkenning. Ook de piraten-tv uit de punktijd komt weer in herinnering. De eindeloze discussies, experimenteel trillende “Out-of Focus, upside down, out of sync” video’s met eindeloos lange betekenisvolle shots van terloopse details, opkomende vrouwenemancipatie, toenemende seksuele vrijheid: het was een enorme golf die zich nu opeens weer terug trekt. Ik zie ook allerlei elementen terug uit experimenten aan de kunstacademie, maar er is zo veel te zien dat het eigenlijk bijna niet te bevatten is. Klaarblijkelijk heb ik minimaal vier dagen nodig om al het materiaal te zien dat voorhanden is. Bij deze een indruk van een poging tot relativering van de massamedia:

Bij de ingang voelt de bezoeker zich al direct bespied in een video-wall!

Wacka flicka liepen altijd ergens rond

Mindmaps, heel belangrijk en creatief!

Discussiëren ad infinitum

The thing that done the job! Heerlijke oude techniek!

En geheimzinnige dames in romantische poses

Het kwaad is ook nooit ver weg

Eigenlijk doen deze foto’s als een horrorfilm aan met hier ook beeldexperimenten.

De roadtrip was destijds populair, met overblijfselen van vreemde culturen

In de documentatie werd flink geëxperimenteerd met geluid, poezie

En theater

Zelfonderzoek, refelctie…

Herhaling van zetten, deconstructie van beelden

Technische innovaties worden gedemonstreerd in  deze tentoonststelling

Waarin ook de musikale tegencultuur natuurlijk deel van uit maakt, met hier Richie Havens

Een eigen blad met authentiek knip en plakwerk (met schaar en lijm wel te verstaan!)

Waar nog wel enige ontwikkeling in zit

West

Ethics into Esthetics

23 januari 2018

Bij West in Den haag is een overzicht te zien van het werk van de Duitse Gustav Metzger, een maatschappelijk geëngageerd kunstenaar die enorm veel heeft gedaan in collectieven en veel groeperingen en acties  heeft georganiseerd om aandacht te vragen voor sociale en politieke systemen die naar zijn mening alleen tot vernietiging konden leiden. Zijn achtergrond zal daar mede debet aan geweest zijn: als Jood was hij voor de oorlog in staat naar Engeland te vluchten en daar na de oorlog verschillende kunstopleidingen te volgen. Het grootste deel van zijn familie is in de kampen omgekomen. Tijdens die opleidingen ontwikkelde hij het genoemde engagement en in de rest van zijn carrière maakte dat integraal deel uit van zijn praktijk. Zoals te zien is in huis Huguetan begon  Metzger met schilderen, eerst met kwasten en op doek, maar na een pauze van drie jaar waarin hij afstand nam van zijn toenmalige mentor David Bromberg begon hij met het paletmes stukken karton, board en zelfs staalplaten te bewerken. Die staalplaten werden bekrast door het paletmes dat in grote snelheid gebruikt werd. “Metzger gebruikt het paletmes om de wereld te tonen zoals het onder grote snelheid wordt waargenomen” (Michael Bullock).
In 1959 schreef Metzger een manifest over Auto-destructieve kunst: de maatschappij werd door het kapitalisme vernietigd. Vernietiging had echter ook een transformerend potentieel dat gebruikt kon worden voor een nieuwe kunst. Dit liet hij zien door performances waarin hij nylon dragers met zuur bewerkte waardoor het nylon langzaam weggebeten werd en ook door een nooit gerealiseerd project waarin vijf stalen blokken langzaam door een computer werden afgebroken, een model is in de tentoonstelling te zien. In de serie Historic Photographs laat hij de toeschouwer op een ander manier naar foto’s kijken de ontstellende gebeurtenissen  die te zien zijn op een andere manier te ervaren.
De manier waarop Metzger actie voert is direct en origineel met soms enorm veel zeggingskracht. Het beeld dat ontstaat is dat van een energieke idealist die ook beeldend manieren vond om zijn uitgangspunten te versterken. Soms overschaduwt de inhoud de vorm, maar het is mooi en nuttig om te zien hoe grote maatschappelijke problemen naar het publiek en met engagement van publiek naar buiten kunnen komen. Het is een welkome tentoonstelling in een tijd dat de maatschappelijke spanningen door verschillende oorzaken weer hand over hand toenemen!

 

In Memoriam, een gedenkteken voor de in de Holocaust omgekomen mensen. Het refereert natuurlijk aan het “Denkmal”  in Berlijn en maakt gebruik van de principes van Machine Art uit een manifest van Metzger uit 1962.

Een mooi sculptuurtje, maar ook een model voor “Five Screens with Computer”, de zichzelf vernietigende installatie uit 1969

Acid-Nylon Painting, Autodestructive Art

Autodestructive art, video-still

Idem, een actie aan de kade van de Thames in London met St. Paul’s op de achtergrond

Schilderij met paletmes op staal

Vroeger schilderij op doek

 

Historic Photographs: To crawl into: Anschluss (Vienna mars 1938) – 1996. De foto ligt onder een gele doek. De bezoeker moet onder de doek door kruipen om de foto te ervaren.

De werk ziet er zo uit als je binnen komt

Historic Photographs: Hitler Jugend, Eingeschweisst – 1997 De foto is tussen twee staalplaten gemonteerd

Mass Media: Today and Yesterday – 1972 Het publiek wordt gevraagd zich te engageren

door na te denken over gelezen problemen en een collage samen te stellen. Uw correspondent prikte een eigen bijdrage op…

Stockholm June (model) – 1972, 120 auto’s in een plastic doos die uitlaatgassen uitstoten en de doos laten ontploffen. Ontworpen tgv de VN Milieuconferentie ter plekke

Mobbile – 1970 – de doos wordt op een auto gemonteerd en aangesloten op de uitlaat. Zodra de auto gaat rijden wordt de plant steeds bruiner en laat het leven.

Affiche actie DIAS

Mad Cows Talk – 1996 Diapresentatie bij een lezing over de technocratische landbouw- en veeteelttechnieken

Reading Corner met relevante literatuur

In de galerie aan het Groenewegje is ook nog eea te zien onder het hoofdje Auto-creative Art, zoals deze foto: met ventilatoren bewogen vezeloptische kabels belichtten fotopapier . Het is werk n.a.v. experimenten in een universiteitslab in Swansea met eenvoudige materialen.

En in deze installatie bewegen door compressors aangeblazen slangen boven het water waarin door de uitgeblazen lucht een stroming ontstaat

Drop on Hot Plate – 1968

De druppels vallen op een hete plaat waar ze met veel gesis en vervorming verdwijnen

Mica Cube – 1968, de mica in de kubus verpulvert langzaam in een bijzonder fraai werk

Mica Cube – detail

Earth from Space – 1965, ook weer werk met eenvoudige primaire materialen die door smelten en afkoelen prachtige kleureffecten teweeg brengen

Kitchen – 1970: de bezoeker wordt genodigd te koken en zo deel uit te maken van een fysiek proces en kinetische energie die ontstaat in sociale activiteit over te laten gaan.

West

Continuous Moments

16 juli 2017

Dat WEST in Den haag een ambitieus platform is weten we. Het in gebruik nemen van Huis Huguetan aan het Lange Voorhout is een drastische stap voorwaarts in hun mogelijkheden. Mede naar aanleiding van het af stemmen van de beeldententoonstelling aan het Voorhout breidt WEST deze zomer ook uit naar het schelpenpad tussen de statige lindebomen en creëert zo een verbinding met de expositieruimte. Het maakt deel uit van een serie monumentale installaties die WEST in de publieke ruimte op het Lange Voorhout wil gaan presenteren onder de naam Arcade. Voor deze gelegenheid, Arcade#1, werd de Deense kunstenaar Jesper Just door curator Nina Folkertsma uitgenodigd. Hij heeft een fantastische band weten te bewerkstelligen tussen de buitenruimte en de binnenruimte. Waar recent nog de performances van P.S. plaats vonden lijkt nu uit de schelpen een architectonische structuur te zijn opgerezen die prachtig aansluit op de functie van het Voorhout en die zelfs intensiveert: het is een plek om heerlijk rond te lummelen. De gebouwde architectuur vraagt daar ook om, om erin te lopen en er om heen te gaan om te zien wat er nu eigenlijk gebeurt en de geest te laten zweven. De kunstenaar is beïnvloed door het Italiaanse architectencollectief Superstudio die in hun ontwerpen het idee van zwerven in letterlijke en overdrachtelijke zin centraal stelde en dat is precies wat hier wordt mogelijk gemaakt. Om in de woorden van Walt Whitman te spreken:”To loaf and invite my soul”!
Die structuur wordt doorgetrokken naar en in het Huis Huguetan waarin een aantal werken van Just te zien en te horen zijn. De kunstenaar is bekend geworden met video’s waarin hij gender-stereotypen doorbreekt, eerst die van mannen en recent die van vrouwen. Als we het gebouw betreden, langs een betonnen muur die bij de installatie hoort, klinkt allerlei geluid. Dat is het leidend principe volgens welke de video’s zijn uitgekozen.

Installatie Continuous Moments op het Voorhout

idem

Projectietoren met Heineken bierflesje WOBO. In het donker wordt de video Interpassivities getoond in de installatie

Installatie Continuous Moments

Installatie Continuous Moments

Installatie Continuous Moments

Installatie Continuous Moments

Installatie Continuous Moments

Marie José Sondeijker (WEST) en Jesper Just

De installatie wordt doorgetrokken naar en in Huis Huguetan

De eerste video is Llano (vlakte) waarin constant regen lijkt te vallen. Toch klopt het niet, want af en toe zien we beelden van een soort woestijnvegetatie. Centraal staan de resten van een gebouw, waarin een vrouw zeiknat rondloopt en de afbrokkelende stenen terug plaatst. Een Sisyphus-arbeid, alles valt gewoon weer terug. Later blijkt de regen kunstmatig en locaal: het is een apparaat wat wordt gebruikt om in films regen te fingeren.

En tussen en achter de video-installaties, hier Llano – 2012

Llano – 2012

Llano – 2012 – regeninstallatie

In een andere ruimte horen we steeds monotoon een basgitaar: het blijkt Kim Gordon (Sonic Youth) te zijn die in het One World Trade Centre in een kamer op haar basgitaar speelt. De opname van het gebouw en de muziek geven effectief de hopeloze eenzaamheid van het individu in een technocratische samenleving weer.

In the Shadow/Of a Spectacle/Is the View/Of the Crowd – 2015

Idem

Idem, ingezoomd op Kim Gordon

Dan de nieuwste video-installatie die in première gaat in deze tentoonstelling: het zijn opnames van de muur aan de grens tussen Mexico en California die bestaat uit verticale metalen buizen, een rigide constrictie tegen illegale immigratie. Als op gegeven moment de oorzaak van het erbij spelende geluid in beeld komt lijkt deze constructie ook een andere functie te kunnen vervullen, als muziekinstrument: Kim Gordon verschijnt in tutu en slaat met een stok tegen de buizen waardoor een vorm van muziek te horen is. Aan de andere kant heeft ook deze actie iets hopeloos door de enorme constructie waarop geen greep te krijgen is en het dramatisch effect van de tutu waarin Gordon gekleed gaat.

Interpassivities – 2017

Interpassivities – 2017, met Kim Gordon

Idem

Idem

De laatste video levert een vergelijkbaar beeld op: een meisje heeft steentjes in haar zak die ze te voorschijn pakt en dan tegen glas en metaal aan tikt. Ook dit geeft weer een ritmisch geluid en ook hier is de constructie waartegen het meisje tikt gigantisch: ook dit is het One World Trade Centre, wat zelfs enige kleine beschadigingen oploopt door het tikken. Het is een dubbel beeld, aan de ene kant oogt het speels en aan de andere kant kan het heel politiek opgevat worden.

Servitude – 2015

Servitude – 2015

Servitude – 2015, ook hier lopen de betonblokken door

Deze vier video’s laten je ook heen en weer zwerven tussen de verschillende ruimtes zoals de constructie buiten die in muren, projectievlakken en doorgangen wordt gecontinueerd. Dat en het verschijnsel dat overal die geluiden met ritmische elementen te horen zijn geeft een groot gevoel van eenheid.
Over de video’s valt individueel nog veel te zeggen, maar ik laat het hier bij de opmerking dat West een prachtig project heeft gerealiseerd door een kunstenaar met groot statuur te presenteren die zijn naam volledig waar maakt.

Het contrast met de inrichting van het gebouw is groot

En in een toegift zonder titel maakt de kunstenaar daar gebruik van

WEST

Gagarin – Rotterdam Contemporary 2017

9 februari 2017

Vandaag was ik eerst nog even op Art Rotterdam waar Wilfried Huet een lezing gaf over Gagarin, het tijdschrift dat hij uitgeeft en waarin beeldend kunstenaars worden uitgenodigd een tekstuele bijdrage te leveren. West heeft op dit moment in Huis Huguetan een  tentoonstelling die is samengesteld door het collectief  HELD, een groep van vier kunst-afficionados waaronder Huet. Daarnaast wordt in de ruimte van West aan het Groenewegje de tentoonstelling Gagarin, Slominsky, Beuys getoond waarin naast werk van Andreas Slominsky en Josepy Beuys ook alle edities van Gagarin te zien zijn. In zijn lezing vertelde Huet over de inspiratie voor het tijdschrift, de band met zijn eerdere beeldende werk en over het verloop van de geschiedenis van Gagarin en hoe de contacten met de diverse kunstenaars verliepen. Het is bijzonder interessant te zien en te horen hoe beeldend kunstenaars de vraag van de redacteur om een tekst te leveren opvatten en naast ingrepen in de vormgeving illustreert het geleverde werk in de meeste gevallen de attitude die de kunstenaar heeft.

p1100281

Wilfried Huet naast een geprojecteerde lijst met medewerkers van Gagarin onder wie zeker niet de minsten

p1100282

Met een overtuigende toon vertelde Huet over de wijze waarop hij kunstenaars er toe overhaalde een tekst te leveren waarna hij overtuigend de verrassing beschreef over het geleverde werk.

p1100284

Een tekst van Alfredo jaar als voorbeeld

Hierna wilde ik toch nog de Rotterdam Contemporary zien waarvoor ik ook een aantal uitnodigingen kreeg van interessante kunstenaars. Bij deze een indruk:

p1100288

Bijna als eerste werd ik verrassend aangesproken door Andreas Martí uit Zürich die ik al een aantal jaar in Athene heb meegemaakt. Zijn Initiatief Diensgebäude laat o.a. werk van hemzelf zien waaronder deze uit nood geboren lamp

p1100291

en ook dit papier werk.

p1100292

Jans Muskee heeft voor de gelegenheid een fraai groot werk getekend: Just what is it that makes today’s homes so differnt, so appealing?

p1100294

Willem Stoop bij WTC-gallery

p1100296

Galerie Ra was erg populair bij de dames met handige toontafels

p1100297

Gryanne Stunnenberg

p1100299

Mooi transparant werk van Klaas Gubbels

p1100300

Prachtig werk van Jan van Munster

p1100301

En nog een meester: werk van Mariëlle Buitendijk

p1100303

Een wandsculptuur van Olaf Mooij bij Bob Smit

p1100304

Babette Kleijn

p1100305

Werk uit een solopresentatie van Lotte van Lieshout bij galerie Wit

p1100306

Nico Parlevliet bij Pictura

p1100308

Paul Bogaers

p1100309

Het lijkt wel of ik Tobias Lengkeek tegenwoordig overal tegen kom!

p1100310

Alweer Olaf Mooij bij Buro Rotterdam

p1100311

Joel Mpah Dooh bij Sanaa

p1100313

Tamara Dees bij Twelve Twelve

p1100314

Het zou me niet verwonderen als het deze Engelse galerie is die de prijs voor de beste presentatie heeft gewonnen: L’étrangère uit London

Dan hing er in de WTC galerieruimte ook nog een tentoonstelling met Rotterdamse meesters, uitgezocht door een selectiecommissie, mooi geheel met ik zeggen met enige omissies:

p1100316

Weer Mariëlle Buitendijk, hors concours wat mij betreft!

p1100318

Prachtige subtiele paneeltjes

p1100319

Inge Aanstoot hoort er zeker bij

p1100320

Evenals Eveline Visser

p1100322

John van ’t Slot

p1100323

Ad Schouten

p1100325

Geert Baas hoort er ook bij! Hij heeft zich er stiekem tussen gewurmt met dit werk op de heren WC

p1100326

en deze bij de dames.

p1100327

en tot slot Anuli Croon

Art Rotterdam Reflections

Rotterdam Contemporary