Theodore’s dream

23 februari 2020

Gisteren openden nieuwe tentoonstellingen in de Ambassade, de nieuwe locatie waar de activiteiten van West plaats vinden. Daarnaast was het de eerste verjaardag van Onze ambassade en dat was werkelijk een feestje: bij aankomst stond er een aardige rij en het gebouw was afgeladen vol, zodanig dat er een stop was op de mensen die binnen gingen!
Toen ik eenmaal binnen was besloot ik één tentoonstelling te bekijken: Theodore’s dream van Mattia Denisse, een Fransman die sinds 1999 in Lissabon woont en werkt. Voor mij onbekend, maar dat betekende dat ik een nieuwe ontdekking deed: de man maakt prachtige kleurpotloodtekeningen en beweegt zich met zijn aanpak even gemakkelijk van die tekeningen naar monoprints, grafische ontwerpen en muurschilderingen of boeken. Inhoudelijk is hij even flexibel in zijn onderwerpkeuze: het zijn de avonturen van een figuur in wie wij de kunstenaar zouden kunnen herkennen in diverse werelden: de filosofie (hij breidt het binaire denken van Leibnitz uit met “mogelijkheden”, misschien ja, misschien nee, waarmee hij het gebied van de quantummechanica nadert), de pataphysica of de kabalistiek. het is een manier om in parallelle werelden te geraken die zich normaal onttrekken aan ons bewustzijn: een mooie en inspirerende tentoonstelling!

In vitrines vol met tekeningen met de weerschijn van TL-licht zijn die werelden te bewonderen.

Stempelen brengt het werk in de openbare ruimte

Het zien verlicht…

Vellen met anagrammen brengen ruimte in tekst

Zo’n toegangskaartje is wat anders dan digitaal

Een muurschildering met oogoefeningen: mogelijkheden tot zien!

En nog een muurschildering

Bijna dagboekachtige tekeningen

En mooi zwart-wit werk met vanitas elementen?

Vitrines vol…

Over de dood enzo

En het leven ook

Een stukje kabbala

en andere esoterische levenswijsheden.

Fraaie boeken waarin staat hoe je vlinders om moet brengen

Ook de monotypes zijn erg goed

En de posters die er ook hangen.

De val van filosofen.

Grafisch ook erg leuk allemaal.

Het doet allemaal erg nadenken

over alle belangrijke zaken in het leven

en wat die met ons doen.

 

West

Symptom Bauhaus

13 januari 2020

Bauhaus is honderd jaar geleden in Weimar opgericht door Walter Gropius en dat was het afgelopen jaar internationaal aanleiding tot veel terugblikken. West, dat de door Marcel Breuer gebouwde voormalige Amerikaanse Ambassade in gebruik heeft, vond dit jubileum een gelegenheid om een tentoonstelling te organiseren over de verwevenheid van Bauhaus kunstenaars met het Nazisme en het latere militair-industriele complex in de Verenigde Staten. De tentoonstelling is samengesteld door Hans D. Christ en Iris Dressler, beiden verbonden aan de Württembergischer Kunstverein.
In 1919 was de eerste wereldoorlog juist afgelopen en er was behoefte aan nieuwe idealen. Eerder ontstond het futurisme in Italië, het Vorticisme in Engeland en dada in Zürich. Allen waren kritisch op de tot dan toe heersende ideeën in de kunst en wilden het liefst alles vernietigen om opnieuw te beginnen. Het Bauhaus wilde een combinatie van het Engelse Arts & Crafts idee uitwerken: de combinatie van kunst en kunstnijverheid moest nieuwe mogelijkheden naar voren brengen. Nieuwe leefomstandigheden moesten ontwikkeld worden voor de burgers van een door oorlog en technologische, sociale en economische omwentelingen veranderende maatschappij.
Wat deze tentoonstelling laat zien is dat de gerichtheid op de maatschappij studenten en docenten van Bauhaus ook daadwerkelijk heeft laten functioneren in de maatschappij zoals die zich ontwikkelde. Dat die maatschappij in Europa nazistisch werd en dat diverse deelnemers aan Bauhaus later in Duitsland tijdens het “Wirtschaftswunder” en in de Verenigde Staten tijdens de enorme economische ontwikkeling na de tweede wereldoorlog ook minder politiek correct zeer actief waren is dan niet heel vreemd.

De tentoonstelling laat veel voorbeelden zien van dit soort engagement waarbij opvalt dat de meer humanistische ideeën totaal ontbreken. De mens wordt gezien als onderdeel van een machine en als zodanig behandeld: leefruimtes worden precies op de mens afgemeten, productiviteit wordt wetenschappelijk geoptimaliseerd, zelfs voor gehandicapten. De productielijn van Henri Ford, een economische innovatie die de autoverkoop in de V.S. enorm deed toenemen, werd later opnieuw uitgevonden en verbeterd, ten koste van de arbeiders.
Het valt op datin deze tentoonstlling voornamelijk de toegepaste kunsten worden genoemd. Mensen als Johannes Itten, die de befaamde “vorkurs” ontwikkelde, Joseph Albers en zijn vrouw Anni Albers, die later in de Verenigde Staten actief was bij Black Mountain College en nog later aan Yale University èn bijvoorbeeld Theo van Doesburg die toch ook met niet geringe idealen bij Bauhaus betrokken is geweest worden niet genoemd in dit verband.

Bovendien worden ook een aantal contemporaine kunstenaars getoond die nogal verwarrend werken in het verhaal dat weliswaar door het gebouw van Breuer gestructureerd wordt, maar af en toe ook wat gefragmenteerd over komt. Bij deze wat indrukken:

Proloog, de film Consequences van John Barker en Laszlo Vancsa. Tijdens het vertonen van winterlandschappen wordt een oude man geinterviewd over de gebeurtenissen en verbanden binnen Bauhaus. Een mooi begin.
Affiche Das Wunder des Lebens van Herbert Bayer uit 1935. De tentoonstelling toonde openlijke verwijzingen naar de nazistische rassenleer en wordt gebruikt als voorbereiding voor de rassenwetten van Neurenberg.
Affiche van Herbert Bayer voor de Bauhaustentoonstelling in Stuttgart in 1968: Bauhaus – Construction of a myth, waar Bauhaus als deel van de identiteit van het nieuwe Duitsland wordt gepresenteerd en het oorlogsverleden wordt genegeerd..
Nog meer pimpen van de biografie: Deze poster voor de Duits Arische textielindustrie werd later door Bayer veranderd zodat banden met het nazisme en het uit de markt drukken van joodse textielhandelaren niet meer herkend werden.
Tijdens de eerste wereldoorlog had fotograaf Edward Steichen de leiding over de leiding over de operatie waarin de American Expeditionary Force luchtfoto’s maakte met de bedoeling inlichtingen in te winnen over strategische doelen bij de vijand. Een hoeveelheid van die foto’s kwamen na de oorlog in zijn collectie terecht en onder zijn naam verkocht.
Bij de verhuizing van Bauhaus van Weimar naar Dessau was o.a. de eigenaar van de Junker-fabrieken, Hugo Junkers, betrokken. In 1933 werden de Junker fabrieken door de nazi’s onteigend en tot staatsbedrijf gemaakt. Daar werd o.a. Zyklon B ontwikkeld voor de concentratiekampen en de Junkerbommenwerpers die in de 2e wereldoorlog zo’n enorme schade aanrichtten in Europa. Een aantal originele Bauhaus leden werkte op deze locatie.
Het Dammerstock-complex in Karlsruhe uit 1929 van Walter Gropius is direct beïnvloed door Le Corbusier en zijn artikel A House is a machine machine for living
De futuristische opera Sieg über die Sonne is een opera uit de Russische Avantgarde uit 1913 waaraan o.a. Kazimir Malewitch aan had meegewerkt. De interpretatie van El Lissitzky structureert het tweede gedeelte van de tentoonstelling met gebruik making van diverse menstypes die figureren in de opera.
Illustratie van de economische ontwikkelingen na de tweede wereldoorlog
En van de voorbeelden van meer contemporaine kunstenaars die er bij de tentoonstelling betrokken zijn: Fernando Bryce. Het illustreert de politieke situatie na de tweede wereldoorlog.
The Power Elite is een studie naar de organisatie van macht in de Verenigde Staten en bekritiseert de democratie door zich af te vragen of de militaire, politieke en zakelijke elite niet meer macht hebben dan het volk.
The Container Coörporation of America was een bedrijf dat grafische kunst en vormgeving ondersteunde. Herbert Bayer en Laszlo Moholy Nagy profiteerden daar behoorlijk van. In de tentoonstelling Modern Art in Advertisinig werden in 1945 de avant-garde reclame illustraties van het bedrijf getoond.
Werk van Willem de Kooning, Xanti Schawinsky, Ferdinand leger e.a. werden daarin getoond.
Het Atlantropa project, een plan van de architect Sorgel om een dam in de Middellandse zee te bouwen en zo het waterniveau te laten zakken. Energievoorziening extra land, te bevolken door Europa om zo een barrière voor de Afrikanen te vormen .
Dat daarbij grote delen van Afrika onder water zouden komen te staan werd niet als probleem gezien.
Een aantal Bauhaus architecten werden voor dit plan ingezet.
Wederom het denken over woningen
De architect Ernst Neufert, die bij Bauhaus had gestudeerd, was een authoriteit op het gebied van normering en rationalisatie van de bouwplanning.
Zijn Bauentwurfslehre en zijn Bauordnungslehre zijn standaardwerken voor de architectuur. Gefundenes Fressen voor de nazis, hij heeft dus met Speer in werkgroepen geschreven en het eerste boek heeft een introductie van de nazi-architect.
Herbert Bayer,die enthousiast voor de nazis’s gewerkt had, werkte in de Verenigde Staten even enthousiast voor the powers that be. In het MoMa organiseerde hij twee propagandistische exposities over de tweede wereldoorlog. Dit lijkt op de wereldkaart van Buckminster Fuller.
Huizenbouw en segregatie waren verbonden in de V.S. zoals hier te zien is.
Laszlo Moholy-Nagy: Marseille Vieux Port – 1929
Een van de contemporaine aanvullingen: Mona Mahall – Asli Serbest: The Fatigue Museum – Working Chairs
Na de oorlog gelukkig in een moderne wereld
Met architectuur als machtssymbool (en die Trans-America Pyramid is nu eigenlijk wel mijn favoriete gebouw!)
Gepubliceerd in 1941 is Space, Time and Architecture een van de klassiekers over architectonische theorie over de culturele context van moderne bouw en stadsplanologie.
Het Pentagon is ook een monolithisch gesloten gebouw dat het naar binnen gekeerde karakter van de politieke en militaire macht in de Verenigde Staten uitdrukt.
Studies van Laszlo Moholy-DanielNagy naar een ruimte-modulator
Onderzoek naar tijd en beweging om de meest efficiënte methode om een beweging uit te voeren. Deze studie is uitgevoerd om werkmethodes te verbeteren.
Een Duitse affiche ten bate van productiviteitsbevordering
Wetenschappelijke onderzoeken gingen steeds verder in het zoeken naar de grenzen in verschillende disciplines. Zo zien we hier een still uit een film over het afsluiten van de zintuigen bij een persoon die volkomen bewust is. Zintuigelijke deprivatie als martelmethode werd serieus onderzocht.
De affiche van El Lissitzki: Beat the Whites with the Red Wedge uit 1919. Met deze poster probeerde hij met gebruik van basisvormen uit het suprematisme politieke actie te stimuleren.
Dan opeens weer een moderne kunstenaar, Daniel G. Andujàr, die de modernistische principes op kunststof wapens loslaat. Dit refereert aan de poster van El Lissitzki: Beat the Whites with the Red Wedge
Een kritisch artikel in de krant tegen de dehumanisering in de industrie

West

#Onzeambassade

16 februari 2019

West heeft het voor elkaar: vandaag werd hun eerste tentoonstelling en daarmee de voormalige Amerikaanse ambassade geopend voor het publiek! Met de titel “#onzeambassade”, trots op een wimpel voor de ingang, is daarmee een event georganiseerd dat enorm veel publiek trok vanavond. Veel mensen zullen opgelucht zijn dat de staat van beleg die dit gedeelte van de stad jarenlang ontoegankelijk hield in en om dit gebouw van Bauhaus-architect Marcel Breuer en het met veel plezier bezoeken. Vanavond werd voor mij ook duidelijk dat het een bijzonder geslaagd gebouw is dat moet blijven en een publieke functie zou moeten houden. West heeft daartoe direct een soort studiezaal in de voormalige bibliotheek ingericht die tijdens de openingsuren vrij toegankelijk is. Tegelijk is daar ook de nogal conceptualistische tentoonstelling “Roussel, Brisset, Duchamp” ingericht waar ik bij deze gelegenheid verder niet op in zal gaan. Er was een DJ bezig en het was er nogal druk dus enige concentratie was niet op te brengen. Tijdens een wandeling door het gebouw die met een routing begeleid door suppoosten werd aangegeven kwamen we heel pesterig werk van Candice Breitz tegen, video’s met verhalen van vluchtelingen. De eerste twee werden geacteerd door Alec Baldwin en Julianne Moore, bekende Hollywoodsterren. Daarna werden de verhalen door de vluchtelingen zelf verteld. Een mooie middelvinger richting the big T, gezien de huidige situatie in de V.S. Daarna volgt het werk van de Chinese kunstenaar Tehching Hsieh, die een ondergrondse populariteit geniet vanwege zijn extreem langdurige performances. Dan is ook nog een sociaal werk te zien van Assemble Transnational Interstate Art Agency. Dit architectuurcollectief werd uitgenodigd de ambassade een meer sociale functie te geven en zij nodigen de bezoeker uit te participeren in wat de ambassade moet worden. Dit TIAA gaat met de oostelijke vleugel van de amabassade aan de slag om daarin de ideeën van Bauhaus te laten resoneren. Ideeën die later overigens ook in de Verenigde Staten in de ideeën van John Dewey en van Black Mountain College tot uiting zouden komen.
Het werd dus echt een vette gebeurtenis waarin West met nieuwe letters en kekke uniformpjes een mooi accent vanuit de vormgeving bijdroeg. We volgen de ontwikkelingen graag verder, ik vraag me af in hoeverre dit spoort met de gemeentelijke ideeën voor een museumkwartier.

Bij de ingang aan de balie meteen de kekke uniformpjes en drukwerk

Candice Breitz: Love Story

Candice Breitz: Love Story

Candice Breitz: Love Story

De kenmerkende ramen van het gebouw van binnen

Een spiegel in het trappenhuis, daar stond vast een camera op!

Ik zag het al eerder langs komen, maar het is een trappenhuis van een sobere monumentaliteit.

De Chinese kunstenaar Tehching Hsieh met zijn performance van een jaar.

Tijdens welke hij elk uur de tijd op een prikklok bij hield!

Er staat ook een video over het gebeuren.

Een tweede one-year performance 1981-1982 liet hem een jaar in Manhattan op straat wonen

Foto’s van die performance

Een tafel van TIAA met een uitnodiging te participeren. Te zien op http://www.tiaaembassy.com

Een inspirerend wandje van TIAA

In het prachtige auditorium (een video van het plafond ging mis helaas) deed Guy Tavares, musicus par excellence, een spoken word performance. Het bestond uit een persoonlijke versie van Bijbelverhalen.

De bibliotheek met de prachtige lampen van Breuer

En tot slot nog een blik op de ambassade by night, een heel mooie avond!

West

#Onze Ambassade

All Power to the People!

27 september 2018

In het chique Huis Huegetan aan het Lange Voorhout in Den Haag heeft West waarschijnlijk haar laatste presentatie ter plekke gemaakt en die bestaat uit een onwaarschijnlijk contrasterend onderwerp: De geschiedenis van de Black Panthers zoals die zich in de door hen gebruikte mediatechnieken voltrok. Het is een tentoonstelling die gecureerd is door Juan Pablo Fajardo, een Colombiaan die mede-oprichter is van La Bilueta, een onafhankelijk  publicatieplatform annex kunstenaarspodium dat geïnteresseerd is in sociale fotografie, grafisch ontwerp en de wijze waarop inhoud in gedrukte media vorm krijgt. La Bilueta heeft eerder een kleinere presentatie getoond van dit materiaal in Bogotá en in een enigszins andere vorm in Sao Paulo. Er is veel gebruik gemaakt van de ontwerpen van en interviews met Emory Douglas die aan de wieg stond van de Black Panthers en Fajardo heeft zelfs nog een interview gehad met Bobby Seale die de onrustige jaren in tegenstelling tot een aantal van zijn strijdmakkers heeft overleefd.
De tentoonstelling is bepaald actueel te noemen aangezien racisme in de VS nooit verdwenen is en nu met de recente Black Lives Matter acties n.a.v. diverse moorden op zwarte burgers weer meer in het nieuws verschijnt. De Black Panthers probeerden door bewustwording en sociale activiteiten de zwarte gemeenschap gevoel voor eigenwaarde te verschaffen en ook door door fel te reageren op de repressie die hen ten deel viel. Acties als het gewapenderhand bezetten van het gouvernementsgebouw van de staat California (symbolisch, met wapens die niet geladen waren) of met acties tegen de gevangenneming van Bobby Seale en Huey Newton of de moord op Fred Hampton.
Sociale acties als gratis gezondheidszorg of ontbijt voor kinderen maken de Panthers populair bij de zwarte bevolking en door zich met vergelijkbare Latijns-Amerikaanse of indiaanse groeperingen solidair te verklaren en met hen acties te ondernemen wordt de beweging breed gedragen. Hollywoodsterren en intellectuelen verklaren zich solidair, maar uiteindelijk wordt de groep in 1982 door repressie gedesillusioneerd opgeheven.
In de tentoonstelling zijn foto’s affiches, publicaties, geluidsdragers en kranten te zien en een video waarmee duidelijk wordt dat Douglas en anderen met een gezonde DIY-mentaliteit zeer effectieve middelen hadden om het volk te activeren. Een fotograaf als Stephen Sheames, een student uit Berkely, die prachtige portretten maakte van diverse leiders en  foto’s van gebeurtenissen zat zo dicht op de beweging dat in die foto’s een aansprekende vorm van intimiteit toonden die de zwarte gemeenschap met de beweging engageerde.
Zelf volgde ik in de zeventiger jaren de undergroundpers in Nederland en de VS en ik herkende een aantal beelden en gebeurtenissen die ik destijds regelmatig tegen kwam. Dat het allemaal zo dramatisch eindigde voor de Panthers is een beetje langs me heen gegaan. Het racisme in de VS bleef bestaan zoals ik zelf heb gemerkt twee jaar geleden en recent is het weer toegenomen met de opkomst van de alt-right beweging. Dit geeft wel aan dat dit een actuele tentoonstelling is. Dat een van de Marvel-superhelden waarvan de film een van de grootste recettes van vorig jaar opleverde de naam The Black Panther draagt is misschien niet helemaal toevallig…

Curator Juan Pablo Fajardo leidt rond tijdens de preview

Bobby Seale en Huey Newton op een foto van Stephen Shames

Audio-files van de Panthers op vynil

Teksten en foto’s zijn effectief als demonstratieborden tegen de muur geplaatst. Hier een foto met de actie voor gratis voedsel voor de arme zwarte bevolking.

De eerste versie van ht iconische embleem van de beweging. De slagzinnen van de beweging blijven ook fantastisch!

Er zijn veel boeken te zien

Een van de gevallenen met een bijna bijbelse retoriek

Hier is goed te zien hoe met knippen en plakken, foto’s en letraset (!) bijzonder effectieve posters gemaakt werden. Zoals u linksonder ziet waren ook de acid heads in de Bay-Area solidair.

Hier links een afbeelding van Emory Douglas op de achterkant van de krant van de beweging.

Er werd veel afgegeven op de politie, de “Pigs”. Dat beeld gebruikte ik zelf ook in de RAF-tijd voor de Duitse politie die in mijn dagboeken figureerde.

Deze foto van Shames is een vorm van Empowerment van de zwarte beweging: Huey Newton als bewapende zwarte koning

Met excuus voor de focus toon ik dit toch als voorbeeld van de retoriek waarmee de tegenstander werd beschreven.

Hier een foto van een bijeenkomst met de vlag met het embleem boven de ingang van het gebouw.

Hier weer een voorbeeld van de krant waarin duidelijk is dat de strijd politiek geïnterpreteerd wordt itt de interpretatie van de machthebbers.

Er is ook wat vroeg werk van Emory Douglas te zien waarin zijn stijl al duidelijk te herkennen is.

In deze affiche is te zien dat verschillende onderdrukte bevolkingsgroepensolidair zijn met elkaar.

Sentimenten werden niet geschuwd in de publiciteit

Hier een affiche uit Nederland die aantoont dat ook hier solidariteit werd betuigd.

Affiche voor de bevrijding van Bobby Seale en Huey Newton waarop beiden als revolutionairen zijn afgebeeld.

Ook hier weer een bewijs van onderlinge solidariteit tussen diverse bevolkingsgroepen

En nog een laatste voorbeeld van de krant van de Black Panthers.

West

 

Radical Software

11 juni 2018

Onder de titel “Radical Software” presenteert West deze zomer een tentoonstelling over alternatieve mediastrategieën aan de hand van werk van The Raindance Company. Dit was een soort denktank, opgericht in 1969 die zich bezig hield met het gebruik van moderne media in een tijd dat de wereld enorm in beweging was en de media steeds belangrijker werden in het tonen en begrijpen van de wereld. Deze denktank wilde met kunstzinnig gebruik van het medium video, dat technisch steeds gebruiksvriendelijker werd, een alternatief bieden voor de mainstream media. Daarbij vond zij inspiratie in de ideeën van Marshall McLuhan, Buckminster Fuller en Gregory Bateson.
Onder de naam “The Cybernetic Advertising Agency” wordt in augustus een West Summer School georganiseerd met als subtitel “Art and Activism in the Algorithmic Attention Economy”.

Voor iemand die zich einde zestiger jaren langzaam een bewustzijn begon te vormen van de wereld om zich heen door uitzendingen van de VPRO (B.v. Hoepla, Het gat van Nederland, diverse documentaires van Hans Keller) en andere uitingen van een ander bewustzijn is deze tentoonstelling een feest van herkenning. Ook de piraten-tv uit de punktijd komt weer in herinnering. De eindeloze discussies, experimenteel trillende “Out-of Focus, upside down, out of sync” video’s met eindeloos lange betekenisvolle shots van terloopse details, opkomende vrouwenemancipatie, toenemende seksuele vrijheid: het was een enorme golf die zich nu opeens weer terug trekt. Ik zie ook allerlei elementen terug uit experimenten aan de kunstacademie, maar er is zo veel te zien dat het eigenlijk bijna niet te bevatten is. Klaarblijkelijk heb ik minimaal vier dagen nodig om al het materiaal te zien dat voorhanden is. Bij deze een indruk van een poging tot relativering van de massamedia:

Bij de ingang voelt de bezoeker zich al direct bespied in een video-wall!

Wacka flicka liepen altijd ergens rond

Mindmaps, heel belangrijk en creatief!

Discussiëren ad infinitum

The thing that done the job! Heerlijke oude techniek!

En geheimzinnige dames in romantische poses

Het kwaad is ook nooit ver weg

Eigenlijk doen deze foto’s als een horrorfilm aan met hier ook beeldexperimenten.

De roadtrip was destijds populair, met overblijfselen van vreemde culturen

In de documentatie werd flink geëxperimenteerd met geluid, poezie

En theater

Zelfonderzoek, refelctie…

Herhaling van zetten, deconstructie van beelden

Technische innovaties worden gedemonstreerd in  deze tentoonststelling

Waarin ook de musikale tegencultuur natuurlijk deel van uit maakt, met hier Richie Havens

Een eigen blad met authentiek knip en plakwerk (met schaar en lijm wel te verstaan!)

Waar nog wel enige ontwikkeling in zit

West