R.I.P. Robert Ryman

11 februari 2019

Via diverse kanalen sijpelt langzaam binnen dat Robert Ryman is overleden. Vanaf het moment dat ik zijn werk ontdekte, op de academie in de bibliotheek waar ik een aflevering van het Franse tijdschrift Macula las dat ik leende en nooit meer ingeleverd heb, heeft zijn werk me mateloos geïntrigeerd. Door de materialiteit van het werk, het bijna immateriële karakter van het beeld dat daarmee in tegenspraak lijkt, de rafelranden waardoor je praktisch altijd de opbouw van een werk kon beoordelen en het feit dat de handeling altijd herkenbaar is maakte het voor mij schilderkunst die over het schilderen ging. Het leek met minimale middelen tot stand te komen waarbij die middelen dan eerst heel goed overdacht werden en vervolgens schijnbaar terloops werden gebruikt. Je kan er allerlei diepzinnige gedachten aan weiden, maar eigenlijk is het niet meer dan het is, 1+1=2. Komende vanuit een eeuwenoude schildertraditie waarin schilderkunst een middel is om tot een doel te komen is dit een hele openbaring die een totaal ander gebied opent, niet alleen destijds op de academie, maar ook in de praktijk al die jaren daarna.

In 2016 was ik in New York waar ik begin mei bij de Dia Art Foundation een tentoonstelling met werk van Ryman bezocht. Ik laat hier nog een keer het verslag daarvan zien:

In de DiaChelsea is een solotentoonstelling van Robert Ryman, ook een van mijn oude helden.

Een overzicht in de mooie ruimtes van de DiaArt Foundation

In het oudere werk zie je dat hij composities bepaald met kleur over wit. Die kleuren zijn bepaald door zijn periode als suppoost in MoMA waar hij kleurgebruik van bekende coloristen bestudeerde.

Detail, randen zijn een bekend element in het werk van Ryman

Zo’n wand laat zien wat je met licht kunt doen

Een mooie serie dubbelgebakken glasenamel op geoxideerd koper

Waarvan dit er een van dichtbij is.

Hier zie je goed dat het wegschilderen van kleur (of zwart) het licht versterkt op dit aluminium paneel.

Weer wat ouder werk met mooie verfstructuren

Ook hier op een donkere gekleurde ondergrond. Het is niet zozeer wit toevoegen, maar kleur wordt afgetrokken van het beeld om het oppervlak meer effect te geven volgens de kunstenaar.

Ook hier zijn de drager en de randen belangrijk voor het oppervlak

Een magnifieke tentoonstelling

Ryman werkte zelf een tijd met kunstlicht, maar hij wil het liefst daglicht om alle wisselende kleur en toon nuances tot hun recht te laten komen. In deze ruimte werkt het fantastisch

PACE Gallery

Advertenties