Fan Tan

8 augustus 2018

In Marseille bevindt zich bij de oude haven een museumcomplex waarin het leven en de culturen aan de middellandse zee worden getoond. Het MUCEM is een bijzonder geheel dat een belangrijke rol vervult. Het  tentoonstellingsgebouw valt op doordat het aan de buitenkant een met betonnen vijgenbladmotieven gevormde Oriëntaalse schaduwgevel heeft. Er zijn al een aantal interessante tentoonstellingen te zien geweest. Tijdens deze zomer is er een tentoonstelling te zien over de rol van goud in kunst door de eeuwen heen, maar ook een tentoonstelling van Ai Wei Wei die met zijn provocerende werk de hedendaagse maatschappij en haar waarden onderzoekt. Deze tentoonstelling heet “Fan Tan” naar de naam van een legertank die tijdens de eerste wereldoorlog door een rijke Chinees aan het westen werd gegeven. De band tussen de kunstenaar en de havenstad loopt via zijn vader Ai Quing, de beroemde Chinese dichter, die na een maand op zee in Marseille voet aan land zette om te studeren in Frankrijk.
Het is een beetje een allegaartje uit het Oeuvre van de kunstenaar dat te zien is en de band met de museumcollectie zoals de ambitie van het museum wil is niet helemaal evident, maar de banden tussen Frankrijk, Europa en zijn eigen cultuur zijn duielijk te herkennen. Marcel Duchamp was erg belangrijk met zijn ready-mades, een begrip dat Ai Wei Wei zich snel heeft toegeëigend. Centraal in de tentoonstelling is een grote installatie gemaakt van een enorme égouttière, het rek waarop in Frankijk flessen worden gedroogd alvorens ze weer te vullen met wijn. Dit rek is omgekeerd en tot een gigantische kroonluchter gefabriceerd wat je op een aantal manieren kunt interpreteren die ik allemaal even geslaagd vindt. Ik vond ook het oudere werk uit New York goed om in het echt te zien en bijzonder interessant. Ai Wei Wei staat bekend vanwege zijn actionisme en activiteiten op de sociale media, maar hier kan je goed zien dat hij meerdere kanten heeft en alles goed weet te integreren in zijn werk. De manier waarop hij de verschillende culturen samen brengt door de geschiedenis te vernieuwen en verbanden aan te geven vind ik hier bijzonder overtuigend en het lijkt me ook belangrijk om de huidige globalisering te onderbouwen.

One man Shoe – 1987

Installatie als een soort tempel op een glazen fundering (Coloured House – 2015) met daarvoor twee blokken zeep met erop de Verklaring van de rechten van de mens en de burger uit 1789 en de Verklaring van de rechten van de vrouw en de vrouwelijke burger uit 1791

In de tempel luchtige sculpturen

Opnieuw ouder werk uit New York: Safe Sex – 1988 Het refereert aan de golf aan AIDS-slachtoffers in New York in de tachtiger jaren.

Remains – 2014 De kunstenaar maakte van porselein een kopie van de resten van menselijk gebeente die hij vond in de resten van een arbeiderskamp dat in de vijftiger jaren werd opgericht door Mao tze Tung

Traangas blikken die in de Jungle in Calais werden gebruikt tijdens de ontruimingen door de Franse politie, bewerkt door de kunstenaar om als relikwieën van de hedendaagse geschiedenis en als kunstwerk bewaard te blijven.

De kunstenaar verbleef een tijd in het vluchtelingenkamp in Calais en maakte daar een film over waaruit dit een still is.

Illuminated Bottlerack – 2018

Band – 2016 gemaakt van marmer naar aanleiding van de luchtbanden die de kunstenaar vond op Lesbos tijdens de vluchtelingencrisis in de zomer van 2016

Circle of Animals – 2011 Een halve cirkel met reproducties van de dierenkoppen die in de 18e eeuw werden gemaakt door een Franse Jesuit voor de fontein in een zomerpaleis van een Quianlong keizer. Tijdens de tweede opiumoorlog in de 19e eeuw werden de koppen gestolen en door het Franse en Engelse leger meegenomen naar Europa. Tijdens een vrij recente veiling van twee koppen waren ze aanleiding tot Nationalistische discussies.

De tentoonstelling is ook ingericht met behang van de kunstenaar dat als achtergrond dient voor het geheel

Twee bekendere werken van Ai Wei Wei: voor – Colored Vases – 2016 en achter – Releasing a Han Dynasty Urn – 2016 De foto’s zijn in lego opgebouwd. Hierin worden heden en verleden letterlijk in aansprekende beelden samen gebracht

MUCEM

 

Advertenties

Marseille – 1

18 augustus 2013

Marseille is dit jaar culturele hoofdstad van het jaar in de EU en het is interessant om te zien hoe dat hier uitpakt na de competitie die zich in het afgelopen voorjaar in Nederland afspeelde. Marseille is historisch een belangrijke stad in Europa, als bruggehoofd van de Griekse handelsbelangen  en later als Romeins centrum voor de Griekse cultuur. De Fransen gebruikten de haven voor militaire doeleinden om hun militaire belangen te behartigen en daarvan zijn de sporen nog overal te zien.
Voor de huidige status van Culturele hoofdstad is erg veel georganiseerd, niet alleen in Marseille, maar in het gehele gebied dat Bouches du Rhône heet, de Rhônedelta dus. Het zijn veel gelegenheidscombinaties waarbij de verschillende deelnemers naar ik aanneem in financieel opzicht wel varen, voor beeldende kunst is de “Rencontres” in Arles erbij getrokken en ook in Aix en Provence, Nîmes en Martigues vinden tentoonstellingen plaats die onder de vlag van de Capitale Culturelle vallen. In Marseille zelf is behoorlijk wat geld uitgegeven, het nieuwe MUCEM bij de Vieux Port en de ernaast gelegen villa Mediterrranée vormen een  nieuw complex dat ook via bruggen met het nabij gelegen fort Saint Jean en de stad is verbonden. Het fort, wat voorheen nauwelijks bezocht werd, is flink aangepakt en blijkt een pubiekstrekker te zijn. Architectonisch is het MUCEM bijzonder geslaagd,de firma Vinci, bekend van parkeergarages, heeft naar een ontwerp van Rudi Ricciotti een betonnen kooiconstructie gebouwd waarbinnen het museum zich bevindt. Die kooiconstructie bestaat uit betonnen elementen die van buiten een transparantie suggereren, terwijl ze doorhun vormen door de bomen gefilterd licht of door de zee weerspiegeld licht suggereren Het geeft het aan het water gelegen gebouw een heel eigen karakter.
Het museum is opgezet als “Musée des civilisations de l’Europe et de la Méditerranée” en het laat in de tentoonstellingen ook duidelijk een politieke agenda zien. Frankrijk is belangrijk protagonist van de unie van landen aan de Middellandse zee en Marseille is de eerste Europese stad waarvan de meerderheid der gelovigen moslim is. In het museum zijn dus tentoonstellingen te zien waarin  het politieke verleden (m.n. de Algerijnse kwestie) en de Islam met nadruk aanwezig zijn.  Napoleon is op diverse manieren aanwezig, een afdruk van de steen van Rosetti is te zien en twee films waarin hij figureert worden vertoond. In de tentoonstelling “Noir et Bleu” wordt ook de culturele ontwikkeling in Het Middellandse-zee gebied op diverse manieren behandeld en opvallend is dat in een in wezen educatief museum als dit is toch flink met beeldende kunst is gestrooid. Ik heb de indruk dat het nog vorm moet krijgen allemaal , de teksten bij de vertoonde elementen zijn soms onleesbaar door de beschadigingen in de wel erg simpele stickers waarop ze zijn aangebracht. Toch is het de moeite te bezoeken, al is het alleen om voor de locatie en het gebouw en een lunch in het museum is zeker aan te raden!

004

Links MuCEM, rechts tour du roi René

007

MuCEM, doorkijk

008

Masker als Januskop uit Nigeria

010

Opzet van een multiconfessionele ruimte door Michelangelo Pistoletto

011

Die er dan zo uit komt te zien

019

Grafportret uit Palmyra, 1e eeuw vC

023

Barthélémy Tuogo:Vulnérable

025

Christophe Berdaguer en Marie Péjus: Jardin d’addictions

027

Joana Hadjithomas en Khalil Joriege: Circle of confusion (Beiruth)

029

Federico Garcia Lorca: Seguirilla Gitana, El Paisaje

031

Andre Masson: gezicht op Toledo

033

Malcolm Morley laat een touriste als een Trojaans paard op het mediterrane strand verschijnen.

042

Gezicht vanaf fort Saint Jean met loopbrug

043

Ook in het fort was kunst te zien, alhoewel ik er niet achter kwam wie voor deze kubistische spiegel verantwoordelijk is.

MUCEM

Marseille Capitale Culturelle 2013