New York City

2 t/m 7 mei 2016

Tijdens mijn studietijd aan de KABK in Den Haag werd mijn bewondering voor de Amerikaanse cultuur steeds groter. Ik las Scott Fitzgerald, Hemingway, de Beat-poets, Henry Miller, William Faulkner, Thomas Wolfe, Malcolm Lowry en luisterde naar experimentele popmuziek, minimal music en Jazz. Toneel lag buiten mijn bereik, maar verfilmingen van stukken van Tennessee Williams, Sam Shepard, Arthur Miller, David Mamet, Edward Albee en Amerikaanse films in het algemeen zag ik graag. Ook de beeldende kunst waardeerde ik steeds meer, naarmate ik mijn eigen vaardigheden ontwikkelde. Ik vond de helderheid in idee en uitvoering en ook de materialiteit van Amerikaans kunst bijzonder aantrekkelijk. In Nederlandse en andere Europese musea was natuurlijk veel te zien op dat gebied en tussen het geweld van de Deutsche Wilden en de Italiaanse Transavantgarde bleef ik mijn Amerikaanse helden bewonderen. In het expressionisme bewonderde ik Jackson Pollock, Willem de Kooning en Ashile Gorki, vooral in de periode waarin ze langzaam overgingen van figuratie naar volledige abstractie. Met de colourfield-painters had ik minder. Van daaruit begon ik ook kunstenaars als Jasper Johns en Robert Rauschenberg te waarderen. Johns vanwege de conceptuele kant in zijn werk en het werken met encaustic, waardoor de kwaststreek in zijn werk mooi bleef staan en Rauschenberg door zijn speelse gebruik van allerlei materialen en het gebruik van collagetechnieken in zijn werk. Het intrigeerde me dat hij ook aan balletten had meegewerkt, net als Picasso in het begin van zijn carrière.
Voor mijn werk aan de academie had deze bewondering tot gevolg dat mijn vrije werk steeds abstracter werd. In de tijd dat ik aan de KABK studeerde werd van je verwacht dat je de klassieke onderwerpen liet zien: stillevens, naakten, portretten, landschappen etc. Dat deed ik volop, maar al in het derde jaar dacht ik dat redelijk in de hand te hebben en begon ik te experimenteren met ideeën uit het surrealisme, collagetechnieken om beelden samen tot een nieuw geheel te brengen. Ik gebruikte meer expressionistische technieken waarin de verfstreek en de achtergrond duidelijk te zien bleven en uiteindelijk bracht me dat tot de grens tussen abstractie en figuratie. Op een bepaald moment begon ik naar tekens te zoeken om te gebruiken als onderwerp: kruizen, spiralen, allerlei vormen met een archetypische betekenis uit de antropologie en de psychologie begon ik te verwerken.

Kees Koomen: Z.T. – 1980

 

Kees Koomen: eindexamenpresentatie KABK 1981

Toen ik de eerste keer aankwam in New York was ik totaal overdonderd door de veelheid aan indrukken en de energie die de stad uitstraalde. Ik deed de klassieke dingen: Empire State Building, MoMA, Guggenheim, The Frick, Central Park, de galeries, vnl in Greenwich Village destijds. Ik herinner me een show met Warhol bij Leo Castelli en Bruce Nauman ergens), de Twin Towers, maar veel weet ik niet meer. Drie jaar later logeerde ik bij vrienden in Queens, op weg naar Mexico, en daarvan herinner ik me veel meer. Toen kende ik de Amerikaanse maatschappij beter.
Als ik zie wat ik heb gefotografeerd tijdens het huidige verblijf en destijds, dan valt me op dat ik nu bijna uitsluitend Europese kunstenaars heb gefotografeerd in de grote musea. Er is zo veel gebeurt intussen: Naast mijn persoonlijke ontwikkeling hebben de VS hun cultureel leiderschap verloren en ik heb andere keuzes gemaakt, sadder but wiser!

 

De Twin Towers memorial is indrukwekkend. Het totaalplan is van Daniël Liebeskind. Ik heb op de Twin Towers gestaan en vond het allemaal koud aandoen, maar hiervan krijg je echt de rillingen. Deze zwarte gaten waarin constant water weg stroomt zijn de plekken waar de echte torens hebben gestaan.

Deel van het complex is dit World Trade Centre dat hoger is dan de originele torens

New York is Multi-Culti

New York University was een tijd lang de werkgever van Thomas Wolfe, hij kwam jarenlang door deze ingang het Waverly gebouw binnen.

Union Square heeft een markt met o.a. poor man’s Zeger Reijers werk.

The Museum of Natural History met prachtig Pré-Colombiaans aardewerk uit Mexico

Aandoenlijke beeldjes!

En een imposante Olmeek die ik eerder ook in La Veinta in Villahermosa zag.

Amerikanen zijn gek op diorama’s, zoals hier: Manhattan 1660, of Nieuw Amsterdam, zoals het destijds heette. Een opperhoofd biedt gouverneur Peter Stuyvesant een cadeau in de vorm van tabak.

Op weg naar een vriendin in Brooklyn, een oneindige begraafplaats

Met deze vreemde stenen boomstronken. Kennelijk een 19e eeuwse gewoonte om aan te geven dat het leven van de overledene plotseling was afgekapt. Het aantal afgehakte takken kan aangeven dat zich meer familieleden op de begraafplaats bevinden. Soms zijn de namen van die familie op de breuk gegraveerd.

Het atelier van Shoshanna, een souterrain onder een woonhuis. Ik kon er nauwelijks staan, maar zij is er tevreden mee.

Zij zit duidelijk in een specifieke niche en doet het niet slecht daar in Brooklyn.

De Brooklyn Bridge moest ik een keer overheen lopen zoals Thomas Wolfe er veel overheen liep om met zijn redacteur Maxwell Perkins van Scribner’s te overleggen.

Bij het MOMA een bekend beeld, alleen dit was van Xaviera Simmons: The Gold Miner’s Mission to Dwell on the Tide Line – 2015

Jasper Johns: The Clock and the Bed – 1981

Louise Bourgeois: Quarantania I – 1947-1953

Mark Rothko: Slow Swirl at the Edge of the Sea – 1944

Georgio de Chirico: The Double Ream of Spring – 1915

Henri Matisse: Goldfish and Palette – 1914

Kurt Schwitters: Revolving – 1919

Man Ray: The Rope Dancer Accompanies Herself With Her Shadows – 1916

Henri Gaudier-Brzeska: Birds Erect – 1914

Pablo Picasso: Bather – 1908-1909

Neïl Beloufa: Projects 102 – installation

Neïl Beloufa: detail installation

Neïl Beloufa: detail installation

Neïl Beloufa: detail installation

Neïl Beloufa: detail installation

Bruce Nauman: Untitled – 1965

Joseph Beuys: Eurasia

Eva Hesse: Installation

Robert Smithson: A Heap of Language – 1966

Op het dak van de Metropolitan in het kader van de Roof-Garden Commissions: Cornelia Parker – Transitional Object (Psychobarn)

En het Guggenheim moest natuurlijk

Maar vandaag was alleen de museumwinkel open.

Matthew Marks Gallery heeft een tentoonstelling van Jasper Johns, grafisch werk

Technisch briljant, als gewoonlijk, en met recente thema’s

Die thema’s zijn met deze techniek op transparanten niet goed te onderscheiden

Dan is dit meer helder

In de DiaChelsea is een solotentoonstelling van Robert Ryman, ook een van mijn oude helden.

Een overzicht in de mooie ruimtes van de DiaArt Foundation

In het oudere werk zie je dat hij composities bepaald met kleur over wit. Die kleuren zijn bepaald door zijn periode als suppoost in MoMA waar hij kleurgebruik van bekende coloristen bestudeerde.

Detail, randen zijn een bekend element in het werk van Ryman

Zo’n wand laat zien wat je met licht kunt doen

Een mooie serie dubbelgebakken glasenamel op geoxideerd koper

Waarvan dit er een van dichtbij is

Hier zie je goed dat het wegschilderen van kleur (of zwart) het licht versterkt op dit aluminium paneel

Weer wat ouder werk met mooie verfstructuren

Ook hier op een donkere gekleurde ondergrond. Het is niet zozeer wit toevoegen, maar kleur wordt afgetrokken van het beeld om het oppervlak meer effect te geven volgens de kunstenaar.

Ook hier zijn de drager en de randen belangrijk voor het oppervlak

Een magnifieke tentoonstelling

Ryman werkte zelf een tijd met kunstlicht, maar hij wil het liefst daglicht om alle wisselende kleur en toon nuances tot hun recht te laten komen. In deze ruimte werkt het fantastisch

Dan ben ik de volgende dag in het nieuwe Whitney. Arshile Gorky: The Artist and his mother – (1926-1936)

Alexander Calder: Varèse – 1930

Jasper Johns: Racing Thoughts – 1983

Willem de Kooning: Woman and Bicycle – 1952-1953

Urs Fisher: Standing Julian – 2015. Portret van Julian Schnabel in was met een lont, meer dan levensgroot, net als de kunstenaar op een bepaalde manier. Iedere dag wordt hij ’s morgens aangestoken en ’s avonds uitgeblazen.

Deze watertorens spraken nogal tot de verbeelding de eerste keer dat ik in de VS was

The meatpacking district, ultrahip nu, ligt aan het water. Ik vond die afrottende meerpalen erg mooi.

Dit is het uitzicht naar een van de terrassen

Bruce Nauman: Six inches of my knee extended to six feet – 1967

Alice Neel: Portrait of Andy Warhol

Het gebouw van buiten

Onder de toegangshal, rechts een afgebroken elevated

Hier zijn de terrassen goed te zien

Een dag later terug in het Guggenheim

Waar in de spiraal gewerkt wordt aan een nieuwe expositie

Rokni Haerizadeh: Uit een serie van But a Storm is Blowing from Paradise Dit werk maakt deel uit van een tentoonstelling onder dezelfde titel met werk uit het Midden oosten en N. Afrika

Rokni Haerizadeh: Uit een serie getiteld ” But a Storm is Blowing from Paradise”

Rokni Haerizadeh: Uit een serie getiteld ” But a Storm is Blowing from Paradise”

Nadia Kabi-Linke: Flying Carpets – 2011

Nadia Kabi-Linke: Flying Carpets – 2011

Mariam Ghani: A Brief History of Collapses – 2012

Susan Hefuna: Building – 2009

Susan Hefuna: Building (detail) – 2009

Abbas Akhavan: Study for a Monument – 2013-16

Abbas Akhavan: Variations on a Garden – 2015

Joana Hadjithomas en Khalil Joreige: Latent Images. Diary of a Photographer. 177 Days of Performances – 2015

Joana Hadjithomas en Khalil Joreige: Latent Images. Diary of a Photographer. 177 Days of Performances – 2015

Deze ben ik kwijt, een dagboek tegen de muur

Data nauwkeurig genoteerd

Met dagelijkse observaties..

Een groot gedeelte van het Guggenheim werd heringericht, maar naast voorgaande tentoonstelling werd ook een deel van de collectie Thanhauser. Justin K. Thanhauser was een galeriehouder die voor de oorlog in München en Luzern de toenmalige modernen liet zien. In 1940 kwam hij via Parijs naar New York. Uiteindelijk doneerde hij een deel van zijn persoonlijke collectie aan het Guggenheim. zoals deze Mondriaan.

Kazimier Malevich: Morning in the Village after the Snowstorm – 1912

En voor ik naar de West-Coast vertrok bezocht ik in Brooklyn nog een oude vriendin

Die haar preoccupatie met film en film-helden nog steeds tot uiting brengt in prachtig werk

Elise Tak is alive and kicking!

MoMA

Whitney Museum

Guggenheim NYC