It Wasn’t Us

10 september 2020

En na het inrichten de stad in! Katharina Grosses installatie It Wasn’t Us was nog te zien in Hamburger Bahnhof en dat is een geestverruimende ervaring: mijn eerste indruk in de grote hal van het voormalige station was die van een neergestort ruimteschip en rondlopend zag ik in de vormen en de bewegingen in de drager een soort overwinningsgodin. Door de overweldigende formaten en de sculpturale vormen waarop de kunstenaar met haar spuitinstallaties aan het werk is geweest maakt het werk een enorme indruk. Als je aan de achterkant de hal uit loopt blijkt dat de installatie zich in de publieke ruimte voortzet op de paden en op de daar doorlopende Rieckhallen die aan het museum zijn toegevoegd. Je zou je kunnen afvragen wat dit nog met schilderkunst te maken heeft, maar de kunstenaar heeft een sculpturaal bijzonder interessante drager ontworpen en met hi-tech methodes uitgevoerd en gebruikt ook de context als drager van haar schilderkunstige acties. Ook die acties maken indruk: met enorme gebaren zijn felle kleuren gespoten waardoor de referentie aan graffiti logisch lijkt. Het zijn alleen geen teksten of tags, maar abstracte halen waarvan het kleurgebruik wel degelijk een schilderkunstig oog doet vermoeden. Je vraagt je af waarom een schilder op dit formaat en met een dergelijke bravoure werk brengt of waarom een instelling dergelijke werken wil brengen. Met een enorm team aan technische ondersteuning en een enorm budget zal het misschien aantonen wat de Duitse natie en Europese cultuur vermogen. Het project moet ver voor het uitbreken van de Corona-crisis zijn aangevangen, want onder de huidige omstandigheden lijkt me een dergelijk gebaar loos te gaan.

Er zit een enorme vaart in

De vloer onder het sculptuur doet ook mee en je kan er gewoon overheen lopen!

Zo strekt het zich uit in de enorme hal.

Ook wit wordt heel goed gebruikt in het geheel!

Modellen werden gescand en vervolgens uit kunststof gesneden met machines

En het resultaat heeft een enorme vaart

Die zich tot buiten de hal uitstrekt. Op de achtergrond de Rieckhallen, op de voorgrond het pad naar de stationshal.

Dit gedeelte links zijn de Rieckhallen waar de tentoonstelling Magical Soup met mediakunst plaats vindt.

En die tentoonstelling Magical Soup is ook de moeite waard, alhoewel ik niet heel veel met mediakunst heb. Bij deze een paar hoogtepunten:

Een mooie video van Dmitry Gutov die aan Tarkovski doet denken: Thaw! De kunstenaar probeert zich voort te bewegen in dooiende sneeuw, refererend aan de dooiperioden in de Russische geschiedenis onder Chroesjtjov en Gorbachev.

Akrit Arunanondchai: Painting with history in a room filled with with people with funny names, een trage maar toch meeslepende video waarin van alles met elkaar in verband wordt gebracht.

Classic Nam June Paik: For I Never Read Wittgenstein (I Never Understood Wittgenstein) – 1997

Anne Imhoff: Untitled, deel van de installatie “‘Faust” in het Duitse paviljoen tijdens de 57e Biënnale van Venetië die ik graag gezien had.

Diana Thater: The Best Outside Is the Inside – 1998 Bomen overdag gefilterd als ware het nacht en bomen’s nachts uitgelicht als ware het dag

Dan was aan het einde van die Rieckhallen ook nog werk uit de verzameling van Friedrich Christian Flick met werk van minimalisten. Ook hier werd mooi werk getoond zoals u hier kunt zien:

Twee grote rechthoekige spiegelende blokken van Isa Genzken tegenover een grote foto van Wolfgang Tillmans

Een bijzonder fraaie Dan Graham: Triangle W/Circular Cut-out – 1989

Donald Judd: Untitled – 1991

Grafisch werk van Bruce Nauman: Help Me Hurt Me – 1975

en Tone Mirror – 1974

Vaste opstelling van Hamburger Bahnhof: Bruce Nauman: Room With My Soul Left Out, Room That Does Not Care – 2010

In het centrum is ook een vierkante ruimte naar beneden met een rooster er boven

De achterkant is gesloten!

Hamburger Bahnhof

Preis der Nationalgalerie 2019

9 december 2019

In maart van dit jaar zijn vier kunstenaars uitgekozen voor de jaarlijkse prijs van de Nationalgalerie die wegens verbouwingswerkzaamheden in het Hamburger Bahnhof te gast is. In aanmerking komen kunstenaars die in Berlijn wonen en werken. Geselecteerd zijn Simon Fujiwara (Londen 1982), Flaka Haliti (Pristina 1982), Katja Novitskova (Tallin 1983) en Pauline Curnier Jardin (Marseille 1980) Een internationaal gezelschap dus waarvan we Curnier Jardin eerder in het Haagse 1646 mochten bewonderen. Simon Fujiwara had goed werk in de tentoonstelling Distance intime deze zomer in Montpellier. De andere twee kunstenaars kende ik nog niet. Ik vond het werk van Katja Novitskaja het meest aantrekkelijk door de vanzelfsprekende wijze waarop ze met diverse middelen en materialen de haar te beschikking staande ruimte beheerst. In september werd echter bekend dat Pauline Curnier Jardin de prijs gewonnen heeft en dus in september 2020 een solotentoonstelling mag maken in Hamburger Bahnhof.

Je merkt bij dit soort prijzen heel erg dat in de “corporate world” budgetten bijna ongelimiteerd zijn en dat er stevig wordt uitgepakt met innovatieve technieken en beeldvormen. Dat heeft ook gevolgen voor het soort kunst dat zich aanpast aan die wereld. Ik denk dat in deze tentoonstelling alleen Curnier-Jardin “poor materials” gebruikt heeft, bewerkte doeken uit het decoratelier van het theater die toevallig ook een erg aansprekend gevolg hebben voor er op geprojecteerde videos.
In The Hot Flashes Forest die met deze technieken zijn gemaakt hangen huiden van vrouwen, Peaux de Dame, die of zijn leeg gelopen, of zijn afgedaan. In de video Qu’un Sang impur herkennen we nog de inspiratie van Jean Genet’s Un Chant d’Amour door de gevangenis waarin een gevangenenbewaarder vrouwelijke gevangenen beloert. Deze dames zijn post-menopauze maar door hun erotische kracht beginnen ze toch opeens weer met bloeden.

Hot Flash Forest met Peaux de Dames
idem
Qu’un Sang Impur met rustende fietser en dames die bloeden
en met nog een hitsige dame

Mijn favoriet is als gezegd Katja Notvitskova. In een totaal-installatie combineert zij tekeningen van holenmensen met de modernste technologieën. Je waant je in een ruimte tussen de tijden die parallel aan je voorbij trekken, een wormgat dat je doet vergeten wanneer je bent. Vooral de manier waarop de ruimte behandelt is die wat ontregelend werkt sprak me aan, het is erg actueel werk.

Op klei geprinte foto’s van dieren bij nacht met flashlight en grottekeningen
Vreemde sculpturen
Die tekeningen waren goed en dat perspectief….
Een ruimte met vreemde bewegende robots met projectie er achter
Je waant je in een David Lynch film

Simon Fujiwara is Engels opgevoed en zijn werk is dan ook wat conceptueler. Hij verzamelt de terug gebrachte boeken van Fifty Shades of Grey, het populaire softe SM-boek, omdat hij vindt dat het maatschappelijke waarden in onze tijd weergeeft.
Zijn installatie met een beeld van Anne Frank die door een camera op een robot-arm wordt geobserveerd, werkelijk tot in de details, zijn erg beangstigend. Het zegt iets over hoe we met zo’n icoon om gaan en hoe agressief kijken kan zijn.

Een verguld exemplaar van Fifty Shades of Grey
De collectie
Anne Frank
Anne Frank geobserveerd
Het ensemble dat Beyonce aan had toen ze het Anne Frank-huis bezocht, werd direct een best-seller!
Vergrote oorhangers n.a.v. de onthoofding van Marie-Antoinette in de Franse revolutie die zijn gemaakt om de revolutie te vieren.

Van de vierde kandidaat, Flaka Haliti begrijp ik niets, ik laat het maar zien om volledig te zijn.

Hamburger Bahnhof

Black Mountain College und mehr

11 september 2015

Vandaag was EX-MÊKH klaar met het inrichten van de tentoonstelling Augentausch. We bezochten de tentoonstelling over Black Mountain College in Hamburger Bahnhof. Als je in Amerika hebt gestudeerd is de tentoonstelling een weerzien met vele bekenden: het instituut was baanbrekend in haar onderwijsmethodes, gevoed door de Duitse immigranten die de Bauhaus-erfenis met zich meebrachten. Veel nu beroemde Amerikaanse kunstenaars en schrijvers hebben er les gegeven of cursussen gevolgd en het is indrukwekkend om te zien hoe men, door samen te leven en bijvoorbeeld ook voedsel te verbouwen tijdens de oorlog (toen de fondsen achteruit liepen) zich toch wist te handhaven met een volledig met het dagelijkse leven geïntegreerd onderwijsprogramma. Doordat men vanuit een interdisciplinaire praktijk uit ging werden voor die tijd grensverleggende werken gerealiseerd. Nadat een aanvankelijk ontwerp door Walther Gropius en Marcel Breuer te duur bleek werd een faculteitsgebouw door A. Lawrence Kocher ontworpen en werden daarna andere gebouwen neergezet als onderdeel van het onderwijsprogramma. Vanaf het begin heeft de nadruk in het programma gelegen op experimenteel en op ervaring gebaseerd onderwijs en tijdens de zomercursussen die vanaf 1944 gegeven werden, werd vanaf het begin de nadruk gelegd op interdisciplinair werken met multi-media.  Albers, Buckminster Fuller en John Cage ontwikkelden modellen hiervoor. Gastdocenten uit Europa als Erwin Panofski en Amadée Ozenfant en daarnaast ook onbekende Amerikaanse kunstenaars als Willem de Kooning, Robert Motherwell, Merce Cunnigham en David Tudor  Een prachtige tentoonstelling in een voortreffelijke presentatie!

P1030483

Dit boek hadden vele abstract expressionisten onder hun hoofdkussen en ook uw correspondent heeft er het een en ander van mee gekregen (in de serie culturele helden maakte ik een portret van de schrijver). Dewey was sterk betrokken bij het Black Mountain College.

P1030486

Joseph Albers was met zijn vrouw Hanne naar America gekomen. Nadat hij voor de oorlog gevlucht was en een betrekking kreeg aangeboden in N. Carolina waagde hij de overtocht.

P1030488

Zijn onderwijs was revolutionair voor Amerikaanse begrippen

P1030490

Ray Johnson: Z.T. – 1955

P1030492

Robert Rauschenberg: Untitled Zoo-relief-print, ca 1949

P1030494

Danse macabre (BMC 1938) met spreker John Evarts

P1030499

De grafische ontwerpen deden aan dada denken

P1030500

Joseph Albers en zijn vrouw Hanne maakten reizen naar Mexico en andere Z. Amerikaanse landen die groete invloed hadden op hun werk. Ze namen ook dit soort Pre-Columbiaans aardewerk mee.

P1030502

Dit was dan een resultaat: Joseph Albers: Drawing of an Adobe

P1030504

John Cage: Haiku, 1951

P1030506

Robert Rauschenberg: White Paintings

P1030509

Buckminster Fuller: World map, u kent dit misschien als wand vullende installatie van een wereldkaart door Jasper Johns.

P1030510

Cy Twombly: Z.T. – 1951

P1030513

Robert Motherwell: Study for “Pancho Villa, dead and alive” – 1944

P1030543

Onderweg op de Autobahn kwamen we dit beeld van Atelier van Lieshout tegen wat voor twee jaar bij de Alte Nationalgalerie geplaatst blijkt te zijn, op weg naar de volgende tentoonstelling zagen we hoe het geplaatst is.

Een van de “events”in Berlijn was de opening van een presentatie van Paul McCarthy in het Schinkel Pavillion die avond. Dat paviljoen was moeilijk te vinden, omdat de ernaast gelegen opera wordt gerenoveerd. Het gevolg was dat je vanaf  Unter den Linden via een kruip door-sluip-door weg in het paviljoen kon komen om daar via een smalle trap het hoofdwerk van de tentoonstelling te zien. Het was beestachtig druk, hierdoor moesten bezoekers eerst in de rij  staan op dat trapje wat bepaald bijdroeg aan het effect dat bij binnenkomst in de eerste ruimte werd bereikt: Daar lag een onbeweeglijke naakte oudere man op een deur, het bleek een zelfportret van de kunstenaar te zijn dat hij op kenmerkende directe manier onder de titel Horizontal liet zien. Ernaast in een hoek lag een slappe rubberen mal, wat het maakproces van het beeld suggereert. Een nogal confronterend beeld.

Beneden waren twee ruimtes, een met een zestal videoschermen waarop te zien was hoe een naakt meisje op een tafel werd ge- en betekend bij wijze van voorstudie van een beeld. ” That girl T.G. Drawing Table Drawing” is de naam van de installatie die bedoeld is als voorstudie voor de beelden “That Girl T.G. Asleep en “That Girl T.G. Awake”. In de andere ruimte zijn een aantal afdrukken van gezichtsscans te zien die als portretstudie bij genoemde beelden horen, een high-tech tegenhanger van de tekenstudies op de tafel ernaast.

mccar_vi_300dpi-kopie-1024x768

Paul Mc Carthy: Horizontal

P1030544

Paul McCarthy: Science Fiction, E.T.G.

P1030547

Paul McCarthy: Science Fiction, E.T.G.

P1030548

Paul McCarthy: That Girl T.G., Drawing Table Drawing

P1030549

Paul McCarthy: That Girl T.G., Drawing Table Drawing

P1030550

Paul McCarthy: That Girl T.G., Drawing Table Drawing



Hamburger Bahnhof

Schinkel Pavillion