Franz West

17 september 2018

Deze week ben ik in Parijs en de gelegenheid is goed om wat tentoonstellingen te bezoeken, zoals het mooie en interessante overzicht van de Oostenrijkse kunstenaar Franz West in het Centre Pompidou. Deze kunstenaar ontwikkelde zich in Wenen vanaf midden jaren zestig. Hij is autodidact en beweegt zich, na van school te zijn gegaan, vanaf zijn zestiende jaar in de culturele en artistieke kringen in de Oostenrijkse hoofdstad. Hij is dan direct betrokken bij een eerste publieke manifestatie van de Wiener Aktionisten en het is binnen deze context en met de Weense culturele geschiedenis in zijn bewustzijn dat hij begint aan zijn beeldende werk. Hij verwerpt bepaalde tendensen in deze periode, maar neemt wel alle invloeden op die zich doen gelden. In de loop van de tijd neemt hij de naam van zijn moeder aan voor wie hij een enorme bewondering heeft en begint werk te maken dat haar naar zijn idee zal bevallen: kleine tekeningen die hij “Mutter Kunst” noemt en die duidelijk door Jugendstil zijn beïnvloed.
Zijn eerste belangrijke werken zijn de “Passtücke”, gemaakt van papier maché of wit gelakt gips en soms polyester. Regelmatig worden de objecten door collega’s beschilderd. Het zijn objecten die ook als protheses worden beschreven, omdat ze een performatieve toevoeging aan het menselijk lichaam vormen. Tijdens de tentoonstellingen is het met name de bedoeling dat de objecten worden aangeraakt en dat er handelingen mee worden verricht.
Daarna volgen de “legitieme sculpturen”. In dit corpus worden de werken in een spel met de sculpturale traditie op sokkels gezet die soms belangrijker of groter zijn dan het werk. Die sokkels zijn met weinig aandacht gemaakt of met teksten bewerkt, zodat de autonomie van het werk zelf zwaar onder druk staat.
In 1986 begint hij te denken aan andere methoden om de toeschouwers meer te betrekken bij zijn werk en begint hij aan “sculptuur-meubelen” te werken. Hij werkt hiervoor samen met een industrieel ontwerper, Mathis Esterhazy, en maakt soms werk met gebruikte apparaten uit zijn directe omgeving, zoals de wasmachine van zijn moeder die kapot was gegaan. Subtiel manoeuvrerend tussen Pop-art, dada, toegepaste kunst en zijn eigen ontwikkeling brengt hij zo zijn werk de publieke ruimte in.
Die samenwerking met andere kunstenaars die ik zelf ook heel interessant vind uit zich op diverse manieren. Zo heeft een bekende kunstenaar als Herbert Brandl veel van zijn sculpturen beschilderd en werkte West ook samen met schrijvers en muzikanten. Ook een jongere generatie zoals de leden van Gelitin (nu nog in Booijmans te bewonderen) Sarah Lucas  of de muzikant Philip Quehenberger werkte samen met West. Hij appropriëert ook werk van collega’s, en aangezien hij zelf bij de grote internationale kunstenaars is gaan horen doet hij dat met werk van mensen als Raymond Pettibon, Paul McCarthy, Joseph Kosuth Otto Mühl en anderen. Het is een groot overzicht waarin de kunstenaar met een schijnbaar enorm gemak en met eenvoudige middelen een organisch oeuvre toont dat ik zelf tot nu toe niet echt kende, maar waarvan ik wel onder de indruk ben.

Friedl Kubelka: Franz auf dem Bett – 1973 Deze fotografe werkte veel met de kunstenaar samen en maakte zelf prachtige foto’s, waarbij ik erg bij nader onderzoek onder de indruk was van haar portretten.

Franz West op jongere leeftijd

Een van een serie tekeningen die op bovenstaande foto boven het bed hangen

Hängebusen Ingrid, Tragbild Franz, beiden einde zeventiger jaren

Na de tekeningen volgden een aantal gouaches, beïnvloed door Hundertwasser en Klimt

de eerste schilderijen van West, hij probeert hier in zijn kleurgebruik schoonheid te maken met lelijkheid.

De eerste “Passtücke” gecombineerd met vrienden uit die tijd, gefotografeerd door Friedl Kubelka

Fladen, werk op de muur met vriend Freddie jellinek ervoor

Studiën zur Ernster Musik – 1973 Video met een vorm van choreografie met een Passtück. West heeft zijn hele carrière iets met muziek gehad. Hij organiseert regelmatig performances tgv openingen of om zijn sculpturen te activeren waarbij hij vrienden en collega’s uitnodigt om te participeren.

Passtück – 1973

Passtück met gebruik op video

Idem

Demagog en Drei mal Wochentlich, beiden 1984. Het zijn collages op kartonnen dozen die beschilderd zijn.

Labstück – 1986 De kunstenaar dronk best wat in die tijd en vond dat hij de flessen met de inhoud moest emanciperen. Hij maakte er dus maar kunst van.

Franz West en Herbert Brandl: De oogst van Tantalus – 1988

Wegener Räume – 2/6 – 5/6 – 1988 De kunstenaar maakte zes installaties voor de galeriehouder Jürgen Wegener waarvoor hij eerder verkocht werk terug koopt en integraal in deze installaties verwerkt.

Wegener Räume – 2/6 – 5/6 – 1988 Achterzijde

Psyche – 1987 Een installatie waarin de interactie tussen de toeschouwer en het kunstwerk op waarachtig Weense wijze wordt waar gemaakt.

Sculptuur meubelen

Viennoiserie – 1998 Installatie met hergebruik van werk van anderen zoals hier Paul McCarthy en Joseph kosuth

De boekenkast als sokkel

Video met een opening waarin allerlei vrienden figureren, uit de zitmeubelen klinkt klassieke muziek.

L’art pour l’art – 1997, een hergroepering van eigen werken uit de periode 1973 – 1997 Deze “Muur van beelden” werd geïnspireerd door het begrip remix uit de populaire muziek.

Zaaloverzicht

Ecke – 2009 installatie in samenwerking met Rudolf Polanzski met Maquettes voor ontwerpen in de openbare ruimte

Zithoek met op de achtergrond door West zelf gefabriceerde affiches voor tentoonstellingen bij diverse instellingen. Uit de zitsculpturen klinkt een klassieke playlist die West zelf samenstelde.

Centre Pompidou

Advertenties

Vin-Art-Architecture

1 januari 2017

Op de plank lag nog een vergeten verslag van een bezoek dat ik aan Chateau La Coste bracht. Chateau La Coste is een wijndomein in de zuidelijke Luberon in Frankrijk waar een kunstverzameling te zien is. Op het domein zijn wandelpaden uitgezet waarlangs een internationale collectie werken is geïnstalleerd. Te midden van de wijnvelden  is ook een “Centre d’Art” gebouwd dat ontworpen is door architect Tadao Ando. Het gebouw is prachtig geïntegreerd in het landschap evenals de gebouwen van Jean Nouvel die gebruikt worden voor de vinificatie van de diverse druivensoorten die op het domein gekweekt worden. In het Centre d’Art bevindt zich een restaurant op niveau. Mocht u het komende jaar in de buurt komen is het een echte aanrader!

p1090131

Bij de toegangsweg in een van de vijvers dit werk van Hiroshi Sugimoto: Mathematical Model 012

p1090132

en in een andere geleding van het gebouw Small Crinkly van Alexander Calder.

p1090135

Dit is de grote toegangsweg tot het gebouw met een mooie grote vijver er langs

p1090137

en hier is de ingang van het Centre d’Art. Het ligt tegen een helling gebouwd en aan de andere kant ligt er een enorme garage onder.

p1090140

Zo ziet het complex er  van enige afstand uit

p1090142

Aan het begin van de prachtige wandeling van ongeveer 2 uur het werk van Larry Neufeld: Donegal – 2013

p1090143

En iets verder op van Sean Scully: Wall of light cubed – 2007

p1090150

Op afstand zien we dan het Pavillion de musique van Frank Gehry

p1090152

Verder gaand tegen een heuvel: Psicopompos van Tunga (?)

p1090153

en in een heuvel; een soort konijnehol van Andy Goldsworthy: Oak Room

p1090154

Met prachtige licht- en geluidseffecten

p1090158

In de werkelijk prachtige natuur opeens een werkje van Franz West met de toepasselijke titel Faux Pas

p1090159

Uitzicht op de omgeving

p1090160

Lee Ufan: House of air

p1090162

Boven op de heuvel bevindt zich een kapel van Tadao Ando

p1090165

met een kruis van Jean Michel othoniel: La grande croix rouge

p1090169

Verderop langs de heuvel Michael Stipe: Foxes

p1090170

En er tegen aan Self-portrait: cat inside a barrel van Tracy Emin

p1090172

Dat zelfportret is wel bijzonder geplaceerd!

p1090173

Langzamerhand weer terug lopend naar het centrum een bijzonder mooi onverwacht lyrisch werk van Liam Gillick: Multiplied resistance screened

p1090175

De gekleurde panelen kunnen door de bezoekers tot een eigen compositie worden geschoven

p1090176

Het geheel past dan ook wel heel fraai in het landschap

p1090177

Er zijn kennelijk geen grenzen voor deze collectie: er is ook een werk van Richard Serra geïnstalleerd: AIX (Aix en Provence ligt niet ver hier vandaan)

p1090178

Nog een mooi gezicht op het werk van Frank Gehry

p1090180

Ook Serra liet zich echt inspireren in deze omgeving

p1090183

Op de weg terug zie je goed het verband tussen de schilderijen van Sean Scully en dit onverwachte beeld

p1090185

In de grote vijver langs de toegangsweg staat een heel mooie grote spin van Louise Bourgois

Chateau La Coste

 

Bonnefanten

3 december 2014

Vandaag op bezoek in het zuiden en van de gelegenheid ook maar gebruikt gemaakt het Bonnefanten te bezoeken. Naast het werk van Aline Thomassen (waarover elders meer) was er nog veel meer te zien binnen de tentoonstelling Beating Around the Bush # 4, dit “is het tentoonstellingsprogramma waarmee het Bonnefantenmuseum in 2014 op onderzoekende wijze zijn collectie presenteert. In vier episodes zullen zowel de vaste waarden als de ‘stille reserve’ van de collectie in een dialoog gebracht worden met nieuwe en voorgestelde aankopen. Daarnaast zullen interventies in de vorm van kleine solopresentaties functioneren als spiegels waarin nieuwe inhoudelijke inzichten en perspectieven zich kunnen aandienen. Iedere episode heeft een andere thematische invalshoek waarbij de afzonderlijke kunstenaarspraktijken en de museumverzameling als geheel met omtrekkende bewegingen worden verkend.”
Voorwaar een interessant concept dat een beetje doet denken aan wat Rudi Fuchs in zijn Haagse tijd in het Gemeentemuseum liet zien. Het levert in ieder geval veel kijkplezier op en elke keer weer wel een verrassing:

IMG_6989

De torenkoepel is bewerkt door Sol Lewit (Wall Drawing # 801 – Spiral) wat een hallucinerend effect geeft

IMG_6992

En ook wel associaties met Italiaanse kerken oplevert

IMG_6994

Zachary Drucker en Rhys Ernst voeren het project Relationship uit en documenteren dat met een visueel dagboek van 2008 t/m 2013. In die periode ondergaan beiden een hormoonbehandeling om geslachtsverandering te bewerkstelligen, waardoor de vrouw een man en de man een vrouw wordt.

IMG_6997

De foto’s van Lara Gasparotti vond ik echt gaaf: op de muur geplakt, ingelijst, partieel afgedrukt: mooie presentatie, goede foto’s!

IMG_6999

Fransz West: Pass-Stücke

IMG_7002

En zo ga je daar mee om!

 

IMG_7001

Zaaloverzicht met Franz West (ligbank) en Paul Chan (Sade for Sade’s Sake)

IMG_7003

Een schilderperformance ( The Possibillities of Purple – 2013 ) van Adrian Ghenie en Navid Nuur

IMG_7007

waarvan dit het gevolg is

IMG_7004

Bruce Nauman: Hand Puppett – 1990

IMG_7009

Jutta Koether: Bar at….(Taverne du Passage) – 2013

IMG_7012

Lara Schnittger: Helper’s Little Mother – 2014

IMG_7014

Lara Schnittger: Helper’s Little Mother – 2014

IMG_7016

Marlene Dumas: The Internalizers – Ingehouden woede – 1982

IMG_7018

Oude Tuymans, altijd goed: Luc Tuymans – Belly – 1996

IMG_7020

Luc Tuymans: The Nose – 1993

IMG_7022

Luc Tuymans – Blessing – 1996

IMG_7024

Hadassah Emmerich: On Black II – 2008

Bonnefantenmuseum