Franz West

17 september 2018

Deze week ben ik in Parijs en de gelegenheid is goed om wat tentoonstellingen te bezoeken, zoals het mooie en interessante overzicht van de Oostenrijkse kunstenaar Franz West in het Centre Pompidou. Deze kunstenaar ontwikkelde zich in Wenen vanaf midden jaren zestig. Hij is autodidact en beweegt zich, na van school te zijn gegaan, vanaf zijn zestiende jaar in de culturele en artistieke kringen in de Oostenrijkse hoofdstad. Hij is dan direct betrokken bij een eerste publieke manifestatie van de Wiener Aktionisten en het is binnen deze context en met de Weense culturele geschiedenis in zijn bewustzijn dat hij begint aan zijn beeldende werk. Hij verwerpt bepaalde tendensen in deze periode, maar neemt wel alle invloeden op die zich doen gelden. In de loop van de tijd neemt hij de naam van zijn moeder aan voor wie hij een enorme bewondering heeft en begint werk te maken dat haar naar zijn idee zal bevallen: kleine tekeningen die hij “Mutter Kunst” noemt en die duidelijk door Jugendstil zijn beïnvloed.
Zijn eerste belangrijke werken zijn de “Passtücke”, gemaakt van papier maché of wit gelakt gips en soms polyester. Regelmatig worden de objecten door collega’s beschilderd. Het zijn objecten die ook als protheses worden beschreven, omdat ze een performatieve toevoeging aan het menselijk lichaam vormen. Tijdens de tentoonstellingen is het met name de bedoeling dat de objecten worden aangeraakt en dat er handelingen mee worden verricht.
Daarna volgen de “legitieme sculpturen”. In dit corpus worden de werken in een spel met de sculpturale traditie op sokkels gezet die soms belangrijker of groter zijn dan het werk. Die sokkels zijn met weinig aandacht gemaakt of met teksten bewerkt, zodat de autonomie van het werk zelf zwaar onder druk staat.
In 1986 begint hij te denken aan andere methoden om de toeschouwers meer te betrekken bij zijn werk en begint hij aan “sculptuur-meubelen” te werken. Hij werkt hiervoor samen met een industrieel ontwerper, Mathis Esterhazy, en maakt soms werk met gebruikte apparaten uit zijn directe omgeving, zoals de wasmachine van zijn moeder die kapot was gegaan. Subtiel manoeuvrerend tussen Pop-art, dada, toegepaste kunst en zijn eigen ontwikkeling brengt hij zo zijn werk de publieke ruimte in.
Die samenwerking met andere kunstenaars die ik zelf ook heel interessant vind uit zich op diverse manieren. Zo heeft een bekende kunstenaar als Herbert Brandl veel van zijn sculpturen beschilderd en werkte West ook samen met schrijvers en muzikanten. Ook een jongere generatie zoals de leden van Gelitin (nu nog in Booijmans te bewonderen) Sarah Lucas  of de muzikant Philip Quehenberger werkte samen met West. Hij appropriëert ook werk van collega’s, en aangezien hij zelf bij de grote internationale kunstenaars is gaan horen doet hij dat met werk van mensen als Raymond Pettibon, Paul McCarthy, Joseph Kosuth Otto Mühl en anderen. Het is een groot overzicht waarin de kunstenaar met een schijnbaar enorm gemak en met eenvoudige middelen een organisch oeuvre toont dat ik zelf tot nu toe niet echt kende, maar waarvan ik wel onder de indruk ben.

Friedl Kubelka: Franz auf dem Bett – 1973 Deze fotografe werkte veel met de kunstenaar samen en maakte zelf prachtige foto’s, waarbij ik erg bij nader onderzoek onder de indruk was van haar portretten.

Franz West op jongere leeftijd

Een van een serie tekeningen die op bovenstaande foto boven het bed hangen

Hängebusen Ingrid, Tragbild Franz, beiden einde zeventiger jaren

Na de tekeningen volgden een aantal gouaches, beïnvloed door Hundertwasser en Klimt

de eerste schilderijen van West, hij probeert hier in zijn kleurgebruik schoonheid te maken met lelijkheid.

De eerste “Passtücke” gecombineerd met vrienden uit die tijd, gefotografeerd door Friedl Kubelka

Fladen, werk op de muur met vriend Freddie jellinek ervoor

Studiën zur Ernster Musik – 1973 Video met een vorm van choreografie met een Passtück. West heeft zijn hele carrière iets met muziek gehad. Hij organiseert regelmatig performances tgv openingen of om zijn sculpturen te activeren waarbij hij vrienden en collega’s uitnodigt om te participeren.

Passtück – 1973

Passtück met gebruik op video

Idem

Demagog en Drei mal Wochentlich, beiden 1984. Het zijn collages op kartonnen dozen die beschilderd zijn.

Labstück – 1986 De kunstenaar dronk best wat in die tijd en vond dat hij de flessen met de inhoud moest emanciperen. Hij maakte er dus maar kunst van.

Franz West en Herbert Brandl: De oogst van Tantalus – 1988

Wegener Räume – 2/6 – 5/6 – 1988 De kunstenaar maakte zes installaties voor de galeriehouder Jürgen Wegener waarvoor hij eerder verkocht werk terug koopt en integraal in deze installaties verwerkt.

Wegener Räume – 2/6 – 5/6 – 1988 Achterzijde

Psyche – 1987 Een installatie waarin de interactie tussen de toeschouwer en het kunstwerk op waarachtig Weense wijze wordt waar gemaakt.

Sculptuur meubelen

Viennoiserie – 1998 Installatie met hergebruik van werk van anderen zoals hier Paul McCarthy en Joseph kosuth

De boekenkast als sokkel

Video met een opening waarin allerlei vrienden figureren, uit de zitmeubelen klinkt klassieke muziek.

L’art pour l’art – 1997, een hergroepering van eigen werken uit de periode 1973 – 1997 Deze “Muur van beelden” werd geïnspireerd door het begrip remix uit de populaire muziek.

Zaaloverzicht

Ecke – 2009 installatie in samenwerking met Rudolf Polanzski met Maquettes voor ontwerpen in de openbare ruimte

Zithoek met op de achtergrond door West zelf gefabriceerde affiches voor tentoonstellingen bij diverse instellingen. Uit de zitsculpturen klinkt een klassieke playlist die West zelf samenstelde.

Centre Pompidou

Advertenties

Fan Tan

8 augustus 2018

In Marseille bevindt zich bij de oude haven een museumcomplex waarin het leven en de culturen aan de middellandse zee worden getoond. Het MUCEM is een bijzonder geheel dat een belangrijke rol vervult. Het  tentoonstellingsgebouw valt op doordat het aan de buitenkant een met betonnen vijgenbladmotieven gevormde Oriëntaalse schaduwgevel heeft. Er zijn al een aantal interessante tentoonstellingen te zien geweest. Tijdens deze zomer is er een tentoonstelling te zien over de rol van goud in kunst door de eeuwen heen, maar ook een tentoonstelling van Ai Wei Wei die met zijn provocerende werk de hedendaagse maatschappij en haar waarden onderzoekt. Deze tentoonstelling heet “Fan Tan” naar de naam van een legertank die tijdens de eerste wereldoorlog door een rijke Chinees aan het westen werd gegeven. De band tussen de kunstenaar en de havenstad loopt via zijn vader Ai Quing, de beroemde Chinese dichter, die na een maand op zee in Marseille voet aan land zette om te studeren in Frankrijk.
Het is een beetje een allegaartje uit het Oeuvre van de kunstenaar dat te zien is en de band met de museumcollectie zoals de ambitie van het museum wil is niet helemaal evident, maar de banden tussen Frankrijk, Europa en zijn eigen cultuur zijn duielijk te herkennen. Marcel Duchamp was erg belangrijk met zijn ready-mades, een begrip dat Ai Wei Wei zich snel heeft toegeëigend. Centraal in de tentoonstelling is een grote installatie gemaakt van een enorme égouttière, het rek waarop in Frankijk flessen worden gedroogd alvorens ze weer te vullen met wijn. Dit rek is omgekeerd en tot een gigantische kroonluchter gefabriceerd wat je op een aantal manieren kunt interpreteren die ik allemaal even geslaagd vindt. Ik vond ook het oudere werk uit New York goed om in het echt te zien en bijzonder interessant. Ai Wei Wei staat bekend vanwege zijn actionisme en activiteiten op de sociale media, maar hier kan je goed zien dat hij meerdere kanten heeft en alles goed weet te integreren in zijn werk. De manier waarop hij de verschillende culturen samen brengt door de geschiedenis te vernieuwen en verbanden aan te geven vind ik hier bijzonder overtuigend en het lijkt me ook belangrijk om de huidige globalisering te onderbouwen.

One man Shoe – 1987

Installatie als een soort tempel op een glazen fundering (Coloured House – 2015) met daarvoor twee blokken zeep met erop de Verklaring van de rechten van de mens en de burger uit 1789 en de Verklaring van de rechten van de vrouw en de vrouwelijke burger uit 1791

In de tempel luchtige sculpturen

Opnieuw ouder werk uit New York: Safe Sex – 1988 Het refereert aan de golf aan AIDS-slachtoffers in New York in de tachtiger jaren.

Remains – 2014 De kunstenaar maakte van porselein een kopie van de resten van menselijk gebeente die hij vond in de resten van een arbeiderskamp dat in de vijftiger jaren werd opgericht door Mao tze Tung

Traangas blikken die in de Jungle in Calais werden gebruikt tijdens de ontruimingen door de Franse politie, bewerkt door de kunstenaar om als relikwieën van de hedendaagse geschiedenis en als kunstwerk bewaard te blijven.

De kunstenaar verbleef een tijd in het vluchtelingenkamp in Calais en maakte daar een film over waaruit dit een still is.

Illuminated Bottlerack – 2018

Band – 2016 gemaakt van marmer naar aanleiding van de luchtbanden die de kunstenaar vond op Lesbos tijdens de vluchtelingencrisis in de zomer van 2016

Circle of Animals – 2011 Een halve cirkel met reproducties van de dierenkoppen die in de 18e eeuw werden gemaakt door een Franse Jesuit voor de fontein in een zomerpaleis van een Quianlong keizer. Tijdens de tweede opiumoorlog in de 19e eeuw werden de koppen gestolen en door het Franse en Engelse leger meegenomen naar Europa. Tijdens een vrij recente veiling van twee koppen waren ze aanleiding tot Nationalistische discussies.

De tentoonstelling is ook ingericht met behang van de kunstenaar dat als achtergrond dient voor het geheel

Twee bekendere werken van Ai Wei Wei: voor – Colored Vases – 2016 en achter – Releasing a Han Dynasty Urn – 2016 De foto’s zijn in lego opgebouwd. Hierin worden heden en verleden letterlijk in aansprekende beelden samen gebracht

MUCEM

 

Les Veilleurs

4 augustus 2018

Al een paar jaar volg ik een Z. Franse schilder, Claire Tabouret, van wie ik eerst op internet werk zag en vervolgens kleine portretjes ontdekte in groepstentoonstellingen. Het is sensitief, snel geschilderd werk met felle onderlagen die in delen doorschemeren. Nu ik zag dat de kunstenaar een tentoonstelling zou krijgen in het kader van het theaterfestival van Avignon wilde ik de grote groepsportretten die ze recent maakt in het echt zien en toog ik naar de Collection Lambert waar haar werk deel uitmaakt in de grote zomeropstelling. Een deel van het werk was al niet meer te zien: in de Église des Celestins waar het gedeelte l’Errante te zien was tijdens het festival moet een mooie theatrale sfeer hebben gehangen die recht doet aan het engagement van de kunstenaar. In de nieuwe ruimtes van de Collection Lambert hangen echter nog tot november grote groepsportretten die in de verte aan Marlene Dumas doen denken, maar door een rigide doorgevoerde gelijkvormigheid van de onderwerpen een nogal benauwende Rooms-Katholieke sfeer oproepen. Het kleurgebruik werkt daarbij wel wat mystificerend: er gloeit regelmatig een fellere kleur door het tableau de la Troupe.
In de zaalteksten begreep ik dat de schilder inmiddels in Los Angeles woont en werkt. Dat is goed te zien in de groepsportretten  die zij daar maakte: hier is het opeens Hollywood-glamour die in de schilderijen door schijnt. Daarbij zijn de doeken ook nòg veel sneller geschilderd wat me niet altijd even goed bevalt. Er blijft echter een wat onwezenlijke atmosfeer hangen in dit werk en het kleurgebruik blijft erg goed, waardoor ik nieuwsgierig blijf naar verdere ontwikkelingen van deze kunstenaar

Sensitieve portretjes… (met excuus voor het focus)

La Grande Camisole 2 – 2014

Wat keramische portretten zijn ook te zien…

The Red Carnival – 2015

La Classe – 2013

Sitting – 2016

Portrait with Blue Light – 2016

Les Veilleurs – 2014

Collection Lambert

 

Èlements lumineux

24 juli 2018

In Arles bestaat sinds enige jaren de Fondation Vincent van Gogh. Aangezien van Gogh een bewogen periode heeft gewoond in Arles en nabijheid en hij belangrijk werk in zijn oeuvre daar heeft geschilderd wilde men een aandachtspunt voor de vele bezoekers die naar Arles reizen wegens de populaire schilder. Sinds 2014 is er dan deze Fondation wiens ambitie het is de invloed van Vincent van Gogh op de contemporaine kunst te laten zien en zijn erfenis te  archiveren. Inmiddels heb ik er al een paar interessante tentoonstellingen gezien. Deze zomer is er, naast een tentoonstelling over modernisten in het Franse licht waarover meer op Jegens&Tevens, een klein overzicht van de interessante Engelse schilder Paul Nash die o.a. door Cezanne, Picasso en de Chirico is beïnvloed. Zijn persoonlijke ervaringen waren ook belangrijk voor zijn werk, zo vocht hij in de eerste wereldoorlog en maakte de tweede mee en verloor hij al vroeg zijn moeder die geestelijk ziek was. Zelf had hij ook een slechte gezondheid, maar dat alles weerhield hem er niet van een interessant oeuvre op te bouwen. Aquarellen gebruikte hij als schetsen waarop hij later schilderijen baseerde. In die schilderijen heerst een getemperd licht in gefragmenteerde, surrealistische landschappen. Bij deze een indruk:

Een later werk met zonnebloem: Solstice of Sunflower – 1945

Landscape of the Vernal Equinox – 1944

Battle of Germany – 1944

Wat vroeger werk – Wood on the Hill – 1937

Een van de aquarelschetsen die te zien zijn: Lanscape of the Deathwatch – 1939

Circle of the Monoliths – 1937-1938

Een engelsman is ook grafisch begaafd: een ontwerp voor een behang is voor de tentoonstelling uitgevoerd. Twee ruimtes zijn er mee beplakt.

Tenslotte een nog vroeger werk: Plage – 1928

Fondation Vincent van Gogh

 

Tissage Tressage (Quand la sculpture défile)

23 juli 2018

Comme d’habitude ben ik weer bij de Villa Datris in l’Isle sûr la Sorgue op bezoek geweest waar jaarlijks een grote sculptuur-tentoonstelling wordt ingericht. Vorig jaar werd ik verrast door het werk van Bernthout Smilde dat daar ook getoond werd. Dit jaar gaat het over draden, textiel en aanverwante werkwijzen. Vroeger had ik een hekel aan wandkleden in allerlei stoffige organische spinsels, maar tegenwoordig weet ik dat vanuit het textielontwerpen en werken met textiele werkvormen veel moois kan worden gecreëerd. Ook in deze tentoonstelling zag ik veel werk  dat ik erg mooi vond, het verbaasde me wel enigszins dat hoogtepunten in het genre van Louise Bourgois of de tegenwoordig veel getoonde Anni Albers  niet waren te zien. Bij deze een indruk:

Textiel en tekst, dat moet wel aanspreken! Dit is van Annette Messager: Tentation – 2017

Laure Provost, stijgt ook op de ladder. Dit werk is erg goed door de combinatie van video, keramiek en wandkleed: The TV-Mantelpiece – 2016

Er zitten subtiele spiegelingen in met verschillende technieken

Sonia Delauney: Automne -1970

Sheila Hicks; The Emerald Path – 2018

Pierrette Bloch: Maille – 1980 In dit zaaltje hingen een aantal werken van mevr. Bloch (1928!) die van paardenhaar gemaakt zijn. Binnen hing een zachte paardenlucht.

Fabrice Hyber: POF 152 Cerveau-Estomac – 2014

Een verrassend mooie video van Nick Cave. Hij doet met textiel wat traditioneel gebeurt, hij maakt pakken, maar geen ordinaire pakken: zogenaamde “Soundsuits” . Dit is een video waarin hij een choreografie laat uitvoeren in zo’n pak die tegelijkertijd ook spiegelbeeldig te zien is, een soort bewegende Rohrschachtest!

En dit werk is ook van Nick Cave, een soort ritueel pak. Het is tevens beeldmerk van deze expositie. Het is een “Soundsuit” die gebruikt worden om dansers te kleden die zodra ze er in bewegen muziek maken door electronische middelen die zich in het pak bevinden.

Jacin Giordano: Mask for chasing rainbows (Pumpkin) – 2013

Faig Ahmed: Geometry Pattern 1 – 2014

Joana Vasconcelos: Eldorado – 2013 Veel kunstenaars met een Portugese achtergrond gebruiken bouwmaterialen tegenwoordig. De combinatie met textiel werkt hier mooi.

Doorkijkje met achter nog een soundsuit van Nick Cave en op de wand een masker van Jacin Giordano

Phyllida Barlow: Untitled (Venice Balcony 2) – 2016-2017

Rina Banerjee: Returned from the Amazonas… 2016

Nadya Bertaux: Tubleweed 2 – 2009

Awena Cozannet: La chute ou l’annonce – 2011-2015

Villa Datris

Platforms Project – day 1

17 mei 2018

Today Platforms Project in Athens will start. Due to teaching obligations I could not come sooner, but my EX-MÊKH Buddies took care of everything. The project we want to realise is “Shifting Realities” in which we expect the public to participate in making collages from newspapers from the Eastern Mediteranean region. The newspapers will be bought anew every day. and they will contain the news of the day. We will contribute also, but we don’t read Greek, Turkish, Georgian, Azerbeidjani, Russian a.s. In this way we will create another “Cadavre exquis” in which text and image will be juxtaposed in unexpected ways. We also want the public to act as artist, that is: to be co-author of the collages we will make each day.
As a note to all this I will make five Athens-Diary drawings during the Fair in which I will note my personal experience as a contrast to all the stuff from the news.

Our invitation card shows a picture from a holiday we had together with our children. The plastic pool looks lake a perfect frame.

Ellen Rodenberg is arranging her electronic stuff

The venue where Platforms Project is helt is an exhibitionspace in the local artschool. Last year it housed part of the Athens edition of Documenta. Here everybody is building up!

And before the opening we start our first collage

Our stand before the opening

With my first Diary page from May 16. We put the collage paper in the pool without fastening it.

Soon the public starts cutting and pasting the material.

During the opening it got busier and busier

and all kinds of things were happening. This performance is done by an artist who put a floor-piece over his head to go walking in a very solemn way

This is just the beginning of the opening which was a great succes!

The collages met with great enthousiasm

And in the end I added . Diary-page of May 17 on the side

And the first collage was taken from the wall…

And it was put into the pool

Platforms Project

EX-MÊKH

I Am Also Quantum

6 januari 2018

Ooit was ik wel eens bij de galerie van Tatjana Pieters in Gent geweest, maar toe bevond die zich nog in het centrum. Ik ken haar voornamelijk van beurzen. Nu ik ivm het Apprentice Master Project weer een keer in Gent was liep ik er per ongeluk tegen aan in de buurt van de havens aan de rand van de stad. Het is een mooie grote witte ruimte met een bekend ogende voorgevel. Te zien was werk van twee generatiegenoten, een uit België en een uit Japan, Guy Rombouts en Shuzi Azucho Gulliver. De laatste was twee maanden in residence in de galerie en maakte daar werk dat ook direct getoond wordt. De kunstenaars zijn verwant in hun aandacht voor taal en tekens, naast een poëtisch-conceptuele benadering. Beiden hebben ouder werk en recent werk geplaatst waarbij Rombouts in sommige werken direct op het werk van Gulliver reageert. Een verrassend aardige tentoonstelling met werk dat je in Nederland niet zo snel zult tegen komen.

Shuzi Azuchi Gulliver: Study for Quantum – 2017

Front – Guy Rombouts: Azart Bush – 2017

Guy Rombouts: 26 Road Blocks – 1995

vlnr – Shuzi Azuchi Gulliver: Apearance – Breath Amorphous # 5 eb # 3 – 1986

Shuzi Azuchi Gulliver: Body Project (agreement) and drawings – 1985

Guy Rombouts: Azart Alphabet – 2017

Guy Rombouts: Witzli Poetzli

Guy Rombouts: Tralal’art – 2000, waarde takken zijn afgezaagd zijn de stompen beschilderd

Shuzi Azuchi Gulliver: In and Out – 2017

Shuzo Azuchi Gulliver: Do-time 2 – 1993

Guy Rombouts: Legende Zwart-Wit – 1992

Galerie Tatjana Pieters