Madrid part 8: Poemas que nunca mostraré

1 maart 2022

In La Casa Encendida, een particulier kunstplatform waar ik eerder erg goede tentoonstellingen zag, wordt in deze kunstweek met EX-MÊKH een overzicht met werk van de Italiaanse kunstenaar Chiara Fumai (1978 – 2017) getoond. Het is de laatste tentoonstelling die ik deze week zie en ook de meest verrassende van wat ik gezien heb. Fumai is een feministisch kunstenaar die situaties creëert en performances uitvoert waarin de vrouw de hoofdrol heeft. Door haar engagement met allerlei maatschappelijk marginale culturen gebruikt zij die om haar werk gestalte te geven. Zij bewondert vrouwen die zich hebben onttrokken aan de patriarchale geschiedenis en geeft die een stem door hun teksten in haar werk opnieuw te laten klinken. De kunstenaar identificeert zich met hen en laat door haar eigen mond hun geschiedenis opnieuw tot leven komen. Zo bracht zij onder anderen het medium Eusapia Palladino, de theosofe madame Blavatsky, de feministisch auteur Carla Lonzi, de gebaarde vrouw Annie Jones, de anarchiste Valerie Solanas (die Andy Warhol probeerde te vermoorden) en de terroriste Ulrike Meinhof opnieuw tot leven in haar werk. Door de aard van haar voorbeelden komen in de performances illusionisme, parapsychologische activiteiten, zelfhypnose en de orale traditie aan de orde, het is niet vreemd dat ik soms aan het surrealisme moest denken. Vooral de werken op papier waarop collages met automatisch schrift worden gecombineerd doen daar erg aan denken.

Chiara Fumai heeft niet lang geleefd, maar in de tijd dat ze actief was een internationale carrière opgebouwd en op belangrijke podia als Documenta XIII en de Biënnale van Venetië haar werk getoond. Ze was wars van documentatie van haar werk. Begonnen als DJ-act, wat al erg time-based was, wilde ze ook niet dat ze als vrouwelijk slachtoffer zou worden beschreven. Ze creëerde ongemakkelijke maar meeslepende situaties die live ervaren moesten worden. Als ik zo rond loop in de tentoonstelling kan ik me goed voorstellen dat zij voor de huidige generatie jonge kunstenaars een rolmodel kan zijn door de ongenaakbare onafhankelijkheid van haar activiteiten en door de efficiënte en relevante vormgeving van haar werk. Van de performances kan alleen door de video’s een beperkt beeld gevormd worden, maar een installatie The Moral Exhibition House die in de eerste zaal is opgesteld, omringd door ander werk geeft daarvan een mooi beeld:

The Moral Exhibition House – 2010-2012, dit huis stond opgesteld in de Karlsaue in Kassel. De kunstenaar voerde daar een performance op in en rond het huis: Shut up , Actually Talk waarin de kunstenaar de persona aannam van kerrmisattractie Zalumma Agradie I say I declameert, een radicaal feministische tekst van Carla Lonzi.
In het huis de installatie Shut Up, Actually Talk, een materialisering van de performance met dezelfde naam
met relevante boeken die als na een explosie rond slingeren
maar waarvan de titels de reden van de explosie doen vermoeden.
Schetsen hangen aan de muur
The prodigy of nature: En de een kast met brieven
Correspondentie van bewonderaars van Annie Jones, kunstenaars en schrijvers uit de 21e eeuw. Tijdens de performance met Alumma Agradi werden deze brieven voorgelezen aan de reeds overleden Annie Jones door middel van een medium.
En nog meer schetsen encollages
Eromheen Astral Body, een installatie waarin paganistische elementen met christelijke Mariaverering worden gecombineerd. In de driehoekige frames een afbeelding van de sterrennevel Hoofd van de heks in het sterrenbeeld Orion
Van de tekst in het groen ben ik niet zeker…
met daarvoor Madonna Horiente – 2016
En weer de sterrenenvel in het beeld Orion, daarop een collage van Fumai en met links een van de drie stalen pijlen met een antiek ontwerp die voor bescherming dienen.
Zo ziet het geheel er dan uit.
Op de om het huis liggende wanden is een complexe muurtekening gereconstrueerd, als in een grot, onder de titel This Last Line Can Not Be Translated . Hierin verwerkt symbolen, zegels, een uit elkaar getrokken godheid en instructies voor een beschermingsritueel tegen patriarchale hiërarchieën
Een van de beschermende pijlen met aan de overkant een zaal met een indruk van het atelier van de kunstenaar.
Een indruk van die ruimte
En de collages van de kunstenaar
Die ik heel verrassend vind!
textielcollage
Altijd goed: zelfgetekende affiche!
Shut Up, Actually, Talk (the video)
The Girl With the Blanket video opgenomen in Hoorn in een gevangenis waar de kunstenaar in residence was. Ze correspondeerde met een misterieuze man en een van de ideeén waaraan ze werkte was een vluchtplan. Zij maakte van de gordijnen en haar kleding een koord van twaalf meter waarmee zij ontsnapte, alleen met een deken om. Daarvban is deze video met bewakingscamera’s.
Chiara Fumai reads Valerie Solanas
Free like the Speech of a Socialist – 2011 – 2013
Der Hexenhammer – 2015 Een combinatie van een uitspraak van Ulrike Meinhof: “Óf je bent deel van het probleem òf je bent deel van de oplossing” met de verbeelding van hoe in de middeleeuwen met heksen werd om gegaan.
In de bijgevoegde collages/teksten werden aanwijzingn voor performances opgenomen
waarmee ze het universum van de terroriste en de geschiedenis van de onderdrukking van de vrouw in haar universum wilde incorporeren.
Deze video met een spiegel laat weinig te raden over…

La Casa Encendida

Madrid Part 7: The Hybrid Fair, colleagues

28 februari 2022

De andere deelnemers aan de beurs waren duidelijk wat meer op de markt gericht, dat zijn wij van EX-MÊKH als onafhankelijk platform niet gewend. Er zat van alles bij: Roemenen met een punk-mentaliteit, maar ook galeries met een koninginnedag-achtige uitstraling en van alles er tussen in. Het was een internationaal deelnemersveld waar zeker een en ander te genieten viel zoals u hierna kunt zien in een beperkt verslag:

De inrichtingsdag zou alleen voor deelnemers zijn, maar ’s avonds verzamelden zich in het restaurant pers en verzamelaars die direct een ronde door de beurs maakten: een pre-preview!
Dat was misschien niet officieel geagendeerd, maar er was wel rekening mee gehouden!
Galería Artizar uit Tenerife
The Off-Space uit Zürich was erg leuk
met dit soort tekeningen
pop-up werken
een mooie installatie
en harige accenten in de architectuur.
Os catro gatos uit Santiago de Compostela pakte uit
tot in de badkamer
Onze buren, Pow Wow uit Athene kennen we uit Athene
met bovenstaande perfromance en zo’n subtiel werkje brengen ze goed werk!
Een schilderij van de sympathieke Juan Fernández Álava in Galéria César Sastre uit Sevilla
en uit Tel Aviv in Israel
Galerie Almacen met fraai abstract werk
Keramiek in Estudio Stendhal uit Madrid
En dan de punkpresentatie, compleet met olielucht
en goede schilderijen bij Artist Run Space Etaj uit Bucarest in Rumània
Een alto-Madonna bij Casa Roga in Ciudad de Mexico, Mexico
Een poëtische video van Hua Lien bij Yiri Arts uit Taiwan over een performance waarin de kunstenaar op zoek is naar de verdwenen witte vuurtoren. Hij zwemt met een grote spiegel in zee, wat doet vermoeden dat er veel bespiegeling bij komt kijken.
Een kale presentatie van sculpturen en dans waarvan ik geen materiaal meer heb
Maar ik vond het verrassend mooi werken.
Twee schilderijtjes
en nog meer werk dat ik niet meer kan plaatsen, maar wel geslaagd vond!

Hybrid Art Fair

Madrid part 7: Arte americano en la colección Thyssen

27 februari 2022

Het Thyssen Bornemisza museum heeft op dit moment een tentoonstelling met Amerikaanse schilderkunst uit de collectie naar aanleiding van een onderzoek wat over dit onderwerp plaats vindt. Een interessante tentoonstelling met bijzonder werk van en aantal bekende kunstenaars, zeker als je zoals ik in de ontwikkeling van het modernisme in de VS bent geïnteresseerd.
In de tentoonstelling worden veel landschapsschilderijen uit de negentiende eeuw getoond: de immense natuur in het nieuwe continent is een prachtig onderwerp voor de schilders in die tijd. In de twintigste eeuw merk je echter dat de cultuur het over neemt. De Verenigde Staten ontwikkelen zich als maatschappij en de kunstenaars laten dat zien: het begint al met meer belangstelling voor de mens met portretschilderkunst en architectuur. Maar dan begint ook de stedelijke omgeving zich te ontwikkelen en ook de industrie en haar productielijnen worden onderwerp van de zich evenzeer ontwikkelende schilderkunst, net als de sociale problematiek die daarbij ontstaat. Door de Europese kunstenaars die in Amerika verschijnen wordt ook het modernisme geïntroduceerd en na de tweede wereldoorlog ontwikkelt zich een waarlijk Amerikaanse kunst met het abstract expressionisme en de pop art. In deze tentoonstelling wordt deze ontwikkeling heel mooi getoond.

Roy Liechtenstein: Woman in bath 1953
Willem de Kooning: Abstractie – 1949 – 1950
Georgia O’Keeffe: From the plains II – 1954
Mark Rothko: Untitled – 1961
Charles Burchfield: Orion in winter – 1962
Jackson Pollock: Untitled – 1945
Andrew Wyeth: Malamute – 1976
Edward Hopper: Hotelroom – 1931
John Singer Sargent: Venetian Onionseller – 1980 – 1982
Ben Shahn: Identity – 1968
Ben Shahn: French Workers – 1942
Willem de Kooning: Red Man with Moustache – 1971
Arshile Gorky: Good Hope Road II, Pastoral – 1945
John Marin: Figures in a waiting room – 1931
Ben Shahn: Carnival 1946
Frank Stella: Untitled – 1962
Joseph Albers: Casa Blanca B – 1947 – 1954
Robert Rauschenberg: Express – 1963
James Rosenquist: Smoked Glass – 1962
Joseph Cornell

Museo Thyssen Bornemisza

Madrid part 5!

25 februari 2022

De opening van de beurs met eerst een VIP-uurtje dat uitliep in een constante stroom bezoekers tot ver in de middag. Daarna was het even iets rustiger en in de avond werd het ook weer druk. Er waren mensen bij van de Spaanse en internationale pers en ons werk werd uitgebreid bekeken en gefotografeerd. De foto’s van onze inrichting komen snel op de EX-MÊKH-site. Om een beetje en beeld te krijgen van hoe het voelt in een expositie in een hotelkamer bij deze wat foto’s:

De VIP-opening
Publiek voor Ellen Rodenberg’s Script
De toegang van de kamer
Waar bijgaande installatie van ondergetekende in de badkamer kon worden bewonderd
door geïntrigeerd publiek
Verdere discussie
en documentatie
De überhippe verslaggever van de Liceo-site
Die erg enthousiast was over onze werken
evenals deze studenten
en deze musicus die direct wilde samen werken!

Zie ook Liceo-magazine!

Hybrid Art Fair

Madrid Part 4!

24 februari 2022

In november werd EX-MÊKH uitgenodigd om deel te nemen aan de Hybrid Art Fair in Madrid. Deze beurs vindt plaats tijdens de Madrid Art Week waarin ook andere beurzen gehouden worden zoals de prestigieuze ARCO. Bijzonder van deze beurs is dat het wordt georganiseerd in een hotel, deelnemers richten hotelkamers in. Vandaag hebben we onze kamer ingericht. Deelnemers zouden een borrel krijgen en daarna was er gelegenheid elkaars presentaties te zien. Toch waren er al allerlei geïnteresseerden die in de kamers kwamen kijken en dat gaf meteen al een echte beurs sfeer. Bij deze een indruk van de EX-MÊKH presentatie Con Alma:

Links in de badkamer: Kees Koomen – Dividido
Rechts schilderijtjes van Ellen Rodenberg
Nogmaals: Kees Koomen – Dividido
Maarten Schepers: Jellyblue – 2022
Achter Ellen Rodenberg – Script
Maarten Schepers: Installatie
Sculptuur: Maarten Schepers – Hatscale – 2022
Schilderijtjes: Ellen Rodenberg
Kees Koomen: Najade
Links Ellen Rodenberg: Script – 2022
Rechts Maarten Schepers – HM7 – 2021
Ellen Rodenberg: Scripts – 2022
overzicht kamer
Voor Ellen Rodenberg – Script – 2022
Daarachter Maarten Schepers – HM7 – 2022
Daarachter Kees Koomen – Medusa – 2020
Links Kees Koomen – Iduna en Hygieia – 2020 en 2019
Midden Maarten Schepers – HM2- 2021
Rechts Ellen Rodenberg – Script – 2022
Maarten Schepers – HM7 – 2022
Kees Koomen: Madrid Diary – 2022
Kees Koomen: Madrid Diary – February 24, 2022
Maarten Schepers: Installatie

Hybrid Art Fair

Madrid part 3

23 februari 2022

Intussen ben ik bezig met mijn Madrid Diary, een dagboek over mijn verblijf in Madrid dezer dagen. Ik zie veel en maak veel mee. Als ik ’s avonds mijn boekje ter hand neem om aantekeningen te maken weet ik vaak al niet alles meer. Juist daarom heb ik besloten ook in onze kamer in de beurs de Shards op te hangen: elke dag een met een indruk van wat de dag bracht. Ik maak ze ’s nacht op mijn hotelkamer en hang ze ’s morgen op. Hier ziet u de eerste drie:

The Diaries (Madrid – Februari 21, 2021)
The Diaries (Madrid – Februari 22, 2021)
The Diaries (Madrid – Februari 23, 2021)
En dat komt dan zo naast een stapelbed te hangen!

Morgen gaan we inrichten en krijgt u een idee van context.

Hybrid Art Fair

Madrid part 2

22 februari 2022

Deze dag was ik in het Prado en weer was ik onder de indruk van de Spaanse schilderkunst. Francisco de Goya is al sinds de academie een van mijn favoriete kunstenaars. Zijn tekeningen en etsen vond ik door hun directheid en de in de titels aanwezige droge commentaren een verademing. Het werk overtuigde me van het belang van de directe waarneming of ervaring als basis voor een kunstwerk. Het in de Spaanse cultuur aanwezige surrealisme dat ook in zijn werk te herkennen is en het humanisme waarmee hij portretten schilderde bewonder ik zeer. De zaal met de Pinturas Negras is halfdonker wat de sfeer in de schilderijen versterkt. Het doet je denken aan de omstandigheden waarin ze geschilderd moeten zijn: in het gesloten Quinta del Sordo (huis van de dove), misschien soms wel bij kaarslicht. In deze oorlogstijd komt het werk des te harder binnen.

Francisco de Goya: Duelo a garrotazos – 1823

Zurbaráns lam gods en zijn kale stillevens zijn voor mij ook kernachtige schilderijen waarin de minieme gegevens tot maximale uitdrukking komen. De geroemde stofuitdrukking van monnikspijen die Zurbaran weet te schilderen en die de vergeestelijking van de drager prachtig uitdragen kan het voor mij toch niet winnen van het licht in onderstaand stilleven of de eenzaamheid van het lam daaronder.

Francisco de Zurbarán: Bodegón con cacharros – 1650
Francisco de Zurbarán: Agnus Dei – 1632

Ik stond voor het schilderij Las Meninas van Velàzquez en merkte dat het schilderij dat ik van afbeeldingen en beschrijvingen ken een zuigende ruimte heeft die ik eerder niet ervaarde. Alle weerspiegelingen en de geheimzinnige figuur die zich achterin de ruimte met tegenlicht in een deuropening aftekent vormen een geheimzinnig schaakspel.

Diego Velàzquez: Las Meninas – 1656

Nadat ik in Venetië de Scuola da San Ruocco had bezocht op aanraden van een gewaardeerde collega dacht ik dat Tintoretto de meester was van de compositie. Als je echter het werk van El Greco ziet (die waarschijnlijk door Tintoretto beïnvloed werd) dan doet hij niet voor hem onder. Zijn maniërisme met de verlengde figuren en expressieve kleuren proberen uitdrukking te geven van een innerlijke waarheid en hij was zijn tijd daarmee behoorlijk vooruit.

El Greco: La santissima trinidad – 1577

José de Ribera raakte me met zijn portretten van de lilliputters aan het hof (die van Velàzquez zijn trouwens ook niet mis). Zijn andere portretten zijn ook van een levendigheid die ik erg waardeer. Onderstaand schilderij is van een onwaarschijnlijk dramatisch realisme dat me erg raakte de eerste keer dat ik het zag.

José de Ribera: Maddalena Ventura, con su marido (La mujer barbuda) – 1631

Dan zijn er ook genoeg niet Spaanse kunstwerken te bewonderen. Ik kies deze uit, omdat het de Spaanse kunst en met name Goya heeft geïnspireerd. Titiaan schilderde deze mythische voorstelling van Danaë die de gouden regen ontvangt (dit wil zeggen: die door Jupiter bevrucht wordt) voor de vrome koning Philips II van Spanje. Het is vreemd dat de rechterborst van Danaë niet helemaal is wat ze hoort te zijn.

Titiaan: Danaë – 1551 – 1553

Museo del Prado

Das wandern

3 oktober 2021

De tweede dag wilde ik naar de gerestaureerde Neue Nationalgalerie gaan, maar daar was het druk en ik had geen timeslot gereserveerd, dus geen Alexander Calder. Gelukkig stond buiten een erg goed beeld van hem. Ik zag verderop de Gemäldegalerie waar ik nog helemaal niet geweest was: daar kon ik gelukkig wel in en had ik de gelegenheid kennis te maken met een overweldigende collectie klassieke kunst. Bij deze een paar verzamelde plaatjes die ik interessant vond, te beginnen met een paar die ook gisteren in het Hamburger Bahnhof gemaakt zijn.

Roman Signer: Don’t cross the lie – 2002 (na een half uur langs het lint rijden eindigt dat lint afgescheurd in de woestijn!
Een mooie combi van Richard Long: Autumn Turf Circle en Jeewi Lee: Ashes to ashes (purifying) – 2019 -2020, 800 stukken zeep die je goed rook
Robert Smithson: Broken Circle
Anna Jermaloeva: On/Off -1999
Humboldforum en kathedraal
Fraaie achtergrond beeld
voor Marx en Engels van  Ludwig Engelhardt 
Bij de Neue Nationalgalerie, Alexander Calder: Têtes et queue – 1965
overzicht binnen van buiten
Giovanni del Biondo: Der heilige Julian trägt einen alten Wanderer durch den Fluss -14e na Chr.
Giovanni del Paolo: Der heilige Hieronymus erscheint dem heilige Augustinus – 1465
Jacopo Bellini: Der heilige Hieronymus – 1430 – 1435

Staatliche Museen zu Berlin