Positioning

18 oktober 2020

Gisteren opende bij galerie Helder in Den Haag een mooie tentoonstelling met bijzonder subtiel werk van twee kunstenaars die verrassende overeenkomsten hebben in hun concentratie en aandacht voor detail, materiaal en werkwijzen. Het betreft Zaida Oenema en Stephan van den Burg wiens werken een verrassend mooie combinatie opleveren.
Zaida Oenema toont werken op papier met seriematige handelingen die ze stapelt en uit het platte vlak laat komen. Ze tekent op papier, brand er in, schildert er over en meer. In de regelmatige volgorde op papier ontstaat afwisseling in allerlei kleine details waardoor een levendig oppervlak ontstaat waarnaar je kan blijven kijken. Daarnaast werkt ze ook op basis van natuurlijke regelmaat. Hiervoor geldt hetzelfde: druppels vallen allemaal op de zelfde manier, maar het resultaat op een oppervlak verschilt en een serie van die druppels toont een heel mooi geheel zoals Oenema elders laat zien. Bij Helder toont ze ook regen, druipend van het het raam aflopend.
Het zijn deze werken die mooie samen gaan met de tekeningen van Stephan van den Burg. Ook hij heeft veel herhalende patronen getekend, zoals de tekeningen met “elastiekjes” die hier ook hangen. Ze kosten veel tijd om te maken, alles wordt met het kleurpotlood getekend. De laatste tijd werkt van den Burg veel met fragmenten die hij in abstracte beelden samen voegt tot intrigerende tekeningen. Hij toont hier een serie in grijzen en een monochroom die al erg geslaagd zijn, maar twee nieuwe fel gekleurde werken zijn prachtig gelukt. Het is arbeidsintensief werk, waarbij veel mis kan gaan, maar het resultaat is fantastisch! Hij gebruikt dure vrij zachte kleurechte potloden en de kwaliteit daarvan is van de tekening af te scheppen, als je zou vragen of het een affiche naar computerontwerp is geloof ik het ook. Het geeft ook aan dat de kunstenaar met overgave, opperste concentratie, maar met hoog materiaalgebruik te werk gaat.

Zaida Oenema

En detail, betekend, beschilderd, gebrand…

Zaida Oenema, regen

Zaida Oenema

Stephan van den Burg, top werk!

Stephan van den Burg

Zaida Oenema, regen

Stephan van den Burg

Stephan van den Burg, detail

Zaida Oenema in grijzen

Links Zaida Oenema, rechts Stephan van den Burg

Helder

I am because of you

16 oktober 2020

Navid Nuur heeft op dit moment een bescheiden tentoonstelling in het voormalig Gemeentemuseum onder de naam I am because of you. Ik volg de kunstenaar al sinds zijn activiteiten in de DCR en zijn eerste tentoonstelling voor STROOM in Quartair en ondanks dat ik lang niet alles altijd begrijp heeft hij een fascinerend oeuvre opgebouwd dat een wereldbeeld toont waarin alles met alles te maken heeft en waarin tijd relatief is: allerlei processen die zich afspelen hebben elders parallellen en alles is van alle tijden. Hij onderzoekt parameters van de kunstenaar als bijvoorbeeld kleur en licht en weet de resultaten daarvan op fascinerende wijze subtiel en esthetisch verantwoord te verbeelden. Een voorbeeld in deze tentoonstelling is Untitled, het grote doek waarop hij vitamine D in diverse vormen heeft verwerkt om er een doek mee te beschilderen om gematerialiseerd licht te gebruiken.

Dat alles verbonden is laat hij het publiek goed ervaren door het deel uit te laten maken van zijn werk, in Eyecodex of the Monochrome laat hij het publiek een flitsfoto maken van het werk. Die foto draagt bij aan het werk en maakt tegelijkertijd deel uit van de ervaringswereld van wie de foto gemaakt heeft.  In een mooie tekst van Edmund de Waal over Nuur wordt de vergelijking gemaakt met de Engelse romantische dichter William Blake, maar zelf heb ik bij zijn werk eerder associaties bij oriëntaalse literatuur en ideeën. Die tekst hangt trouwens aan het begin en aan het einde van de tentoonstelling (en beide teksten kunnen begin en einde zijn wat mij betreft, dat wordt niet specifiek aangeven voor zover ik zag). Daarnaast hangt als ingelijst werk de uitvergroting van een van de gebruikte punten in de tekst, ogenschijnlijk gelijk, maar door de fysieke eigenschappen uniek en verbindt het begin en het einde van de tentoonstelling. Dit inzoomen en uitzoomen is ook een kenmerk van Nuurs werk, zoals ook transformatie, het gebruik van allerlei stoffen waarmee hij verschillende abstracte elementen samen brengt, mineralen, lichaamsmateriaal: het vergt een uitgebreid essay om alles te beschrijven en te duiden wat zich ook in deze presentatie afspeelt. Voor nu kan ik alleen aanraden om zelf te gaan kijken en u te verwonderen over de complexe ideeën wereld van Navid Nuur.

 

De tekst

De punt

City Silence: inzoomen op de ruis van een grafisch materiaal

96-95-145 (from the Eyecodex of the Monochrome)

Een mooi werk waar je van twee kanten tegenaan kunt kijken

Zodat je ook het groene monochrome vlak ziet

Opstanding van Navid Nuur naar Philip Galle naar Pieter Breugel, de wederopstanding van een werk!

De versie van Philippe Galle van Pieter Breugel, is me niet helemaal duidelijk.

Ours, een traan als fysisch verschijnsel en als filosofisch beeld van kristallisatie van ideeën

De handtekening van Edwin Jacobs te vullen met zijn as na zijn dood

De overeenkomst waarin dit is vastgelegd met de gebruikte pen en een neonbuis die de as van een kopie van de overeenkomst bevat.

het codicil waarin de as vergeven wordt.

The Intercept, gemarmerd staal, open voor interpretatie

Untitled, steen met stalen schimmel

Intercept

Untitled, schoon geschraapte spiegel boven spiegel

Untiteld, het zwarte gat….

Untitled, het vitamine D schilderij met lijst van langzaam grijzend Bubinga hout.

Nightbowls, the formation of earth: kommen gemaakt van mineralen van de vijf continenten

De binnenkant bestaat uit elementen die met de lucht mee reizen

Voormalig Gemeentemuseum

Ondertussen in de presentatieruimte

15 oktober 2020

In de presentatieruimte van STROOM is inmiddels werk te zien van Brigitte Louter, een kunstenaar die via de School voor Jong Talent aan het Conservatorium en de KABK nu is aangeland op de Ateliers in Amsterdam. Een mooie conduitestaat. Van STROOM ontving zij een PRO-invest subsidie en dat is reden om ter plekke haar werkzaamheden te laten zien.
Op Jegens & Tevens werd zij geïnterviewd in verband met haar deelname aan de STROOM Invest week en in dat interview vertelde zij over haar poging het wereldrecord grootste duimstok ooit te willen halen. Ze is bezig een duimstok te maken die ingeklapt vier meter is en uiteindelijk in tien delen tot veertig meter kan worden uitgeklapt. Twee delen hiervan zijn te zien in de STROOM-ruimte. Daarnaast is een “hoekwerk” aanwezig en een soort vitrine waarin allerlei mensen te zien zijn. Alleen is de bovenkant niet van glas, maar van piepschuim waarin gaten zijn gesneden. Door die gaten zie je de mensen in het donker bezig met allerlei uitvergrote voorwerpen. Bij elk gat ligt een dode mot, geen licht te vinden in deze situatie! Het heeft iets beschermends, maar toont ook een element van van onmacht. Het hekwerk is een ovaal die in de hoek is toe-geklapt tot een hoek van 0 graden. Daarop een schematische tekening is aangebracht. erboven hangt een transparant waarop een gele cirkel is geschilderd, het kan de aarde met de zon zijn, maar ook het heelal.  
Een dramatisch geheel met een neiging tot meten en beheersen, tot op mondiaal niveau. Dat perspectief is wel een element in haar werk vertelt ze in haar interview. Het geeft aanleiding tot intrigerend werk met verrassende verbanden!

De grote duimstok

Die tot in het archief doorloopt…

De vitrine met de gaten

Het hoekwerk, een schematische verbeelding van het heelal of de kosmos…

En de mensjes in de vitrine die klein en door het lot gedwongen huns weegs gaan

Kleiner dan de werkelijkheid om hen heen!

STROOM

Capturing Corona

14 oktober 2020

STROOM bestaat 30 jaar. Ter gelegenheid daarvan zou een jubileum gevierd worden, maar ze besloten hun geld uit te geven aan een open call waarvoor beurzen ter beschikking worden gesteld om een project in verband met de actualiteit uit te voeren, met name de Coronacrisis is daartoe aanleiding. Een ander idee is om een aantal fotografen de mogelijkheid te geven de Coronacrisis in foto’s weer te geven. Recent opende een tentoonstelling in STROOM’s ruimtes met de resultaten van de laatste opdracht.
Ten eerste vind ik de ideeën en het afzien van een jubileum in klassieke zin zeer terecht, hulde! Van de resultaten van de open call heb ik nog slechts flarden gezien, maar vandaag was ik bij STROOM om de foto’s te zien die resultaat waren van de vraag om documentatie van de crisis. Het is een goede tentoonstelling die emoties oproept wegens de herkenbaarheid van de beelden. Mij verging het zo dat ik de meer journalistieke foto’s in dat opzicht het meest geslaagd vind. De foto’s die abstracter of formeler waren spraken me in deze context minder aan, ondanks de kwaliteiten die ze zonder meer hebben. Idealiter is het zo dat in de journalistieke foto ook formele kant sterk is en de inhoud versterkt, maar beiden blijven toch wat gescheiden in deze tentoonstelling. Dat neemt niet weg dat STROOM een mooie tentoonstelling heeft gemaakt met herkenbare beelden, gaat dat zien!

Johan Nieuwenhuizen contextualiseert in dubbelprojecties (excuus voor de kwaliteit van mijn plaatjes)

Beeldelementen uit de crisis

Die voor een deel wel herkenbaar zijn

Sandra Uitenboogaart maakte in opdracht van het Haags Historisch en het Gemeentearchief de serie “Roaring Twenties”

Waarbinnen ook deze foto valt

Senna Castro & Nadine Stijns: Studio settings

Milene van Arendonk: Haagse helden, eerder gepubliceerd in Den Haag Centraal naar ik meen

mensen die zich actief opstelden tijdens de eerst golf

Christiaan van der Kooij maakte foto’s op bepaalde adressen om eenzaamheid en afstand te laten zien

Miguel dos Santos geeft de leegte weer..

STROOM

Open atelier

6 october 2020

Afgelopen weekeinde zouden ook ateliers open gaan, maar er waren ateliergebouwen gesloten vanwege de bekende problemen. Desalniettemin was ik toch in een atelier aan het Groenewegje: mooi werk, leuke sfeer!

Corine Barendregt met keramiek

En interessant nieuw werk op doek, terug naar het schilderen!

Lucius Pax blijft de romanticus die hij altijd is

en onze oosterburen laten hem ook niet los, vooral de onderste schildering is mooi gecomponeerd!

Tot mijn verrassing werkt er ook nog een keramisch werkend kunstenaar, Marieke Kerdiles, met subtiele borden, bijna sculptuur!

Haags atelierweekend

… & andere verhalen

4 october 2020

Vandaag was de laatste dag bij Ruimtevaart van de presentatie van Albert Wulffers, een tentoonstelling waarin een aantal preoccupaties van de kunstenaar glashelder werden weergegeven. De man is opgeleid als grafisch ontwerper aan de KABK, maar is daarna van het een in het ander gerold met een nadruk op film en video. Hij is ook een van de drijvende krachten achter Super B, het filmprogramma van Ruimtevaart dat geheel is samengesteld uit found footage van obscure herkomst. Daarvan zie je in deze ruimte niet veel, het zijn meer de dingen die hij belangrijk vind in het leven en waarmee hij zich engageert die worden getoond. Eerder heeft hij in lezingen en theatervoorstellingen al kond gedaan van deze zaken, maar hier worden ze helder en soms in evocatief verband getoond. Zo is de religie aanwezig in de vorm van het meisje Soubirous, zien we zijn eeuwige muze Romy Schneider, Simon van het Reve en dan ook nog allerlei zaken waarover hij zich druk maakt of zich mee heeft bezig gehouden. Zo liggen er een aantal Sextants in Zwart-wit opmaak waarvoor hij samen met Jaap Vegter illustreerde, maar ook de correspondentie met een uitgever van ansichtkaarten waarop de romantische kanten van Holland worden getoond. De met bloemen versierde fiets op een van die kaarten die aan toeristen werd verkocht is een gedenkteken voor een meisje van 17 jaar dat op die plek door een vrachtwagen geschept is en overleed: een traumatiserend gebeuren voor het Zeeheldenkwartier dat de kunstenaar bij de uitgever zonder succes bij de uitgever onder de aandacht bracht. In wezen is dit een autobiografische tentoonstelling van iemand die goed om zich heen kijkt en ook zichzelf observeert. Een mooie anachronistische tentoonstelling van een flaneur, zoals we hem regelmatig in de stad tegen kunnen komen.

Fotografisch verslag van het afscheid van de Rietveld-academie: tijdens een voordracht liepen negen collega’s vanuit alle hoeken van de ruimte al flitsfoto’s nemend op de kunstenaar af waardoor hij 400 maal in het licht kwam te staan tijdens een voordracht.

Schuin tegenover de tekening van een student: de gynaecoloog, de parallel is duidelijk!

Een aantal dia’s van de laatste rustplaats van Romy Schneider!

Dit spreekt voor zich, van wie het ook moge zijn!

Een herinnering aan Roland Topor.

Bob Dylan, refererend aan “The ballad of Hollis Brown”…

welk lied een aantal malen door Americana liefhebber Melle de Boer ten gehore is gebracht

De correspondentie over de foto van de fiets

en de ansicht van de bewuste fiets naast “vergelijkbaar typisch Hollands” Delfts blauw

Bernadette Soubirous met een aandoenlijk geletterde banier, hier toont zich de grafisch ontwerper.

Het alziend oog, brrrr!

De kunstenaar verlaat huize het Gras in Greonterp, in het woord lul toont zich de fascinatie voor grafisch ontwerper Eric Gill

en de opname van een film neem ik aan waarin de kunstenaar in ander hoedanigheid verschijnt

De achtergrond van de kunstenaar leidt ook tot naspeuringen, zoals in de begraafplaats Nieuw Eik en Duinen

Een motiverende spreuk is nooit weg!

Zijn naam leidt ook tot gegnuif, zoals met deze Lieve Lita in Libelle

Aantekeningen met grafisch handschrift

Een veiling zo te zien

Affiche voor de found footage film die de kunstenaar maakte van de wederopbouw in de wijk Ommoord in Rotterdam, ooit uigezonden door de NCRV

Ruimtevaart

 

Disruption as part of the deal

28 september 2020

Bij Parts Project is nu een duo-tentoonstelling te zien met werk van Ewerdt Hilgemann en Diet Sayler. Hilgemann’s werk is in Nederland genoegzaam bekend, maar het werk van Diet Sayler vind ik wel een verrassing. Beide kunstenaars zijn uit de generatie die concrete kunst ontwikkelde in de zestiger jaren. Daar ligt een parallel, maar ook in hun ambitie om objectieve gegevens met het toeval of de intuïtie een persoonlijke draai te geven. Hilgemann doet dat in 3D, hij maakte in de tachtiger jaren een perfecte marmeren kubus die hij in Carrara van een vrachtwagen boven aan een helling liet rollen. De beschadigingen die de kubus onderging werden door natuurkrachten aangebracht aan de door hemzelf zorgvuldig gepolijste kubus. Twee jaar later, bij Beelden aan de Linge, plaatste hij een door hem van metaalplaten geconstrueerde holle kubus die hij vervolgens met een luchtpomp luchtledig zoog. De kubus vervormde en werd het door de kunstenaar beoogde werk. Later zou hij dit ook met andere geometrische vormen doen.
Diet Sayler werkt in het platte vlak, eerst voornamelijk met grafische technieken in zwart wit en later begint hij ook te schilderen, in kleur. Een project van hem is het werken aan basiselementen die ontstaan uit een grid, een rooster met kleinere vormen die hij gedeeltelijk verwijdert waardoor een vorm ontstaat. Eerdere ritmische figuren waarin het ritme wordt doorbroken worden zo geformaliseerd in een strak concept waarin door de keuzes die worden gemaakt toch een menselijk element komt kijken. De basiselementen blijven onderdeel van zijn werk, maar ze worden steeds weer op andere manier toegepast, zoals binnen architectuur. Als de kunstenaar begint te schilderen zal hij werken met op de grond geworpen elementen die dan binnen het vlak van de drager een compositie vormen. 

Diet Sayler is een Roemeense kunstenaar die uiteindelijk in Duitsland terecht komt. Zijn werk werd ontdekt door de curator van deze tentoonstelling, Cees Henderikse die eerder ook de tentoonstelling Anthropocosmos met werk van Paul Neagu samenstelde. Mooie ontdekkingen waarmee Parts Project eer inlegt, zeker als zo’n mooie combinatie als die met Ewerdt Hilgemann gemaakt wordt!

Ewerd Hilgemann: geïmplodeerde driehoeken

Diet Sayler: Waldraüme

Ewerdt Hilgemann: Rolling Cube (video still)

Ewerdt Hilgemann: Imploded Cube (beelden aan de Linge)

Ewerdt Hilgemann: Rolling Cube

Diet Sayler: Strips I

Diet Sayler: Capriccios

Ewerdt Hilgemann: Cracked Cube

Diet Sayler: Aspromonte

Diet Sayler: Porto Maurizio III (met excuus voor de reflectie)

Parts Project

Lost in a way space

27 september 2020

…ism had het tijdens Hoogtij zo druk dat ik vandaag nog maar even ben gaan kijken. Bij navraag bleek dat meerdere keren mensen zijn weg gestuurd, omdat de situatie onverantwoord was. Niet vreemd, die drukte, want …ism heeft een interessant programma dat eigenzinnige kunst laat zien. Dit keer is een keuze gemaakt uit de eindexamen presentaties van diverse kunstacademies. Het blijkt een goede keuze, want de drie kunstenaars die twee weken in het huis hebben gewerkt maakten een interessante installatie over de situatie daar. In de donkere kelder waar ik alleen met een zaklampje in werd gestuurd klonken enge geluiden en bij onderzoek bleken daar tot leven gebrachte meubels te staan. Werner van der Zwan (alumnus WdK-academie) maakt van gebruiksvoorwerpen leende sculpturen. In de woonkamer van het huis maakte Eva Sigurðardóttir ( alumna KABK) op de vloer een bewegingsschema van de activiteiten tijdens de inrichting met een echo van oudere activiteiten van de eigenaar. Ook maakte zij in de lange gang een wand met geschreven indrukken tijdens de inrichting op rudimentaire vormen uit wit papier Ruben Golstein (alumnus AKV St.Joost) maakte daar een wat onopvallend geluidswerk bij. Zo maakte Eva ook een geluidswerk met opmerkingen dat in het toilet te horen is. Ruben Golstein heeft ook de winkelruimte voor de woonkamer aangepakt door er de geschiedenis van het pand in te verwerken en de gevels in de omgeving daarbij te betrekken. De winkel was een biljartwinkel en in de omgeving is de firma Nottet die zich in naaimachines specialiseert. van beiden zijn elementen verwerkt in de voorruimte waaraan ook Eva Sigurðardóttir elementen toevoegde. Al bij al een mooi samengaan van kunstenaars en ruimte!

Werner van der Zwan: een levende strijkplank
En deze stoel is ook niet heel functioneel
Zo oogt de kelder als geheel
Eva Sigurðardóttir
is it a gender thing?
Nog een leuk sculptuur van Werner van der Zwan in een rommelkast
Eva Sigurðardóttir
Ruben Golstein en Eva Sigurðardóttir
idem
idem

…ism