Common Ground

25 september 2022

Zaterdag was ik bij de opening van de tentoonstelling Common Ground van Lisanne Hoogerwerf. Ik zag het werk al eerder op internet en dacht aanvankelijk dat het geschilderd was. Op een bepaald moment zag ik dat het geënsceneerde fotografie is en dat maakte me alleen maar nieuwsgieriger. Foto’s uit het atelier tijdens het bouwen van de decors zagen er aansprekend uit en dus toog ik naar Galerie Helder om het werk in het echt te zien. Dat de kunstenaar als schilder is opgeleid verwondert me niet. Ik heb de neiging het werk in een romantische traditie te plaatsen. Veel speelt zich af in het donker waarin lichtjes schijnen. De kleuren doen een feestje vermoeden, alleen zijn er geen mensen te vinden, het leven lijkt verleden tijd. Ook de atmosfeer doet af en toe iets akeligs vermoeden. Het zijn sterke beelden en de titel van de fotoserie, Fragments of Common Ground, kan misschien beter luiden Fragments of What Used to Be Common Ground.

Slump – Kiosk – Resort
Bayou
Radiant Future
Chaims
Broadcasting
Delta

Galerie Helder

Hoogtij

23 september 2022

Hoogtij was vanavond ondanks het weer een groot succes. Er waren rondleidingen met grote groepen belangstellenden, veel enthousiaste bezoekers en het getoonde werk was erg de moeite waard. Ik was zelf al bij een aantal tentoonstellingen geweest, maar bij deze nog een indruk van wat ik nog meer zag:

Bij Quartair opende vorige week al de tentoonstelling Eigen beweging van Marica Endhoven: twee van oorsprong Rotterdamse kunstenaars, Dwight Marica en Ellen Endhoven, zijn naar Den haag verhuisd en werken al weer jaren samen onder deze naam. Zij zijn beiden multi-disciplinair, maar laten hier vlak werk zien. Toch plaatste Marica een sculptuur centraal van een aantal grote schilderijen bij wijze van focuspunt. Die schilderijen zien er expressionistisch uit, maar ze zijn met grote aandacht zijn gemaakt. Hij werkt met verf in laagjes waarin hij delen weer weg haalt waardoor een mooi gekleurd landschap ontstaat. De grote schilderijen worden gemaakt door eerst een soort dijkjes te schilderen en de zo ontstane vlakken vol te gieten met verf. Op deze wijze ontstaat een gelaagd oppervlak dat tegenstrijdig werkt, maar bijzonder levendig en effectief oogt.
Endhoven toont tekeningen die tijdens de Corona-pandemie zijn ontstaan. Onder invloed van alles wat gebeurde maakte zij inkttekeningen met golven waarin ze met kleur verder werkte. Het resultaat zijn tekeningen die uit een andere wereld lijken te komen, de verwarring en angst uit die periode zijn er in terug te herkennen.

Dwight Marica
Dwight Marica
Dwight Marica
Ellen Endhoven
Ellen Endhoven
Ellen Endhoven

Bij 1646 is werk te zien van een Spaanse kunstenaar, Carmen Roca Igual, in de tentoonstelling Tan Lines from a Spiritual Retweet. De kunstenaar onderzoekt hoe het zoeken naar identiteit zich uit en welke invloeden sociale media als Tik Tok daar op uitoefenen. het resultaat is een tentoonstelling die me erg aan de films van Pedro Almodóvar doen denken, ten eerste al door de Spaanse setting die gesuggereerd wordt. De achterste expositieruimte is veranderd in een patio, een binnenplaats tussen huizenblokken met ramen die daarop uitkijken. In een daarvan staat een vrouw met een telefoon die zich ergert aan het geluid van de daar vertoonde video en het publiek. Die vrouw blijkt de moeder van de kunstenaar te zijn. In de patio staan tafels met plastic kleedjes en stoeltjes, beiden fel rood gestippeld. Bezoekers kunnen vanuit die stoeltjes de video bekijken waarin vrouwen proberen zich een identiteit te geven door wat ze doen. Aan het einde rennen twee meisjes na elkaar enthousiast en behoorlijk gemaniëreerd begroet te hebben de zee in, wat de kunstenaar dan ziet als een wedergeboorte.
In de voorruimte zijn nog wat Spaanse taferelen te zien en een andere video, Clean Talk waarin vrouwen zich met elkaar onderhouden in standaardsituaties zoals bij een wasplaats. In het rond hangen werken met de bezigheden die zij normaal hebben zoals het uit het raam hangen boven geraniums of het aan de lijn hangen van was. Alles bij elkaar is het een bijzonder interessante installatie die een mooi beeld geeft van de identiteitscrisis van de hedendaagse Spaanse vrouw.

Clean Talk
Hangen boven de geraniums: Women in Labour
K girls hanging up their parent’s laundry
Video achter ruimte: Apatía y Devoción
Wedergeboorte…
Patio: Overzicht achter ruimte

De tentoonstelling Non-Profit bij Nest vond ik ook erg geslaagd. Farida Sedoc is gevraagd het samen te stellen en zij is uit gegaan van kunstenaars die hun praktijk in hun maatschappelijke activiteiten laten overlopen. Sedoc is daar zelf een goed voorbeeld van met de manier waarop ze in haar kunstenaarschap maatschappelijke begrippen als economie, geld, gemeenschap en erfgoed verwerkt. Zo ontwerpt ze jaarlijks haar eigen munt waarvoor ze een persoonlijk en algemeen archief gebruikt. De kunstenaars waarvan werk te zien is maken deel uit van haar persoonlijke netwerk en zij selecteerde ze omdat ze gelijk gestemd zijn. Bijzonder vond ik hoe grafisch ontwerpster Eline Mul deel uitmaakte van het opbouwproces door in de scenografie en het ontwerp van het begeleidende boekje een collage met werk van alle deelnemende kunstenaars van Farida Sedoc te verwerken. Zij deed dat door het werk op alle mogelijke manieren te knippen, weer bij elkaar te plakken, op te blazen en wat je er allemaal maar mee kunt doen. Het resultaat is naar mijn idee erg geslaagd.

Farida Sedoc: Declaration of Rights, Coin by hosselaer
Eline Mul: scenografie tentoonstelling
Roxette Capriles: Wishful Thinking Well
met fantastisch plafond
Van opzij gezien. Ieder wordt uitgenodigd zelf valuta te maken en in de put te gooien
Armando D. Cosmos, overzicht textielwerken
Farida Sedoc: Peace, Love, Unity/ Power, Corruption, Lies
Clélia Zida: Z.T. Op Art in optima forma
Guido Johanss: Studio Afric
Clélia Zida: Z.T.
Sandim Mendes: Installatie
Sandim Mendes: E ka so bo, e mi ku tudu
Herbert Luciole (Barnaby Monk en Laetitia Migliore): Digital Riot Shield
Herbert Luciole (Barnaby Monk en Laetitia Migliore): Digital Riot Shield

Bij galerie Sophie opende een tentoonstelling van Harald van Noordt en Jef Stapel, het werk deed het goed bij elkaar. Het kleurgebruik is bij beiden nogal ingehouden en de formaten van het werk zijn ook niet bijzonder groot wat al te grote confrontaties voorkomt. Ik zag in dat werk een mooi materiaal gebruik waarbij het werk van van Noordt vaak landschappelijk is en dat van Stapel puur abstract.

Ook hier volle bak met de kunstenaars centraal
Jef Stapel
Harald van Noordt
Van Noordt en Stapel
Jef Stapel
Jef Stapel
Harald van Noordt

…ism nodigde Roman Nieuweboer uit om een installatie te maken. Nieuweboer maakt performatieve installaties waarbij hij zichzelf niet spaart. In de installatie die hij bij …ism maakte onder de naam Toegang/Entrance betrekt hij nadrukkelijk ook het publiek bij het werk. Als ik de voorruimte binnen kom blijkt dat de toegang tot de projectruimte is afgesloten door een muur. De kunstenaar vraagt me die muur om te duwen en aarzelend begin ik de behoorlijke massa in beweging te krijgen. Zal die omvallen, wordt die opgevangen op een bepaalde hoogte? Nee, als ik door duw valt het geval met een klap omlaag, (in mijn geval) schijnt fel licht in mijn gezicht en zie ik schaduwen van mensen die tegenover me in de volgende ruimte zitten. Mij wordt verzocht over de omgeduwde massa door te lopen en in de ruimte stappen. De massa wordt weer omhoog geduwd en ik zit in het donker tegen een dichte ingang aan te kijken. Op een bepaald moment wordt een projectie vertoond van een eerdere performance die Nieuweboer zelf uitvoerde en die bij hem naar ik aanneem ook een onzekerheid veroorzaakte die ook mij beving. Het is een interessante kunstenaar waarvan ik wel meer wil zien.

Toegang geblokkeerd
En het gezicht vanuit de achterliggende ruimte

Als laatste was ik nog even bij HOK Gallery waar vorige week een tentoonstelling van Leonor Faber-Jonker opende. Zij maakt subtiele collages die op een bijzonder fraaie manier gepresenteerd worden, ware Objects of Desire zoals de titel van de tentoonstelling luidt. De collages zijn gemaakt met afbeeldingen uit de catalogus van een Kunst- en Antiekveiling die op allerlei manieren zijn bewerkt. De kunstenaar heeft zich zo al die begeerlijke objecten eigen gemaakt.

Object of Desire 9
Object of Desire 1
Object of Desire
Object of Desire 7
Schloss Glücksburg, een mapje met collages
waarvan u er hier twee ziet
en nog een fraai object

Hoogtij

Personal Reflection

21 september 2022

Bij Parts Project is een erg mooi slotakkoord van de tentoonstellingen daar te zien: een keuze uit de kunstcollectie van Frits en Agnes Becht, samen gesteld door hun kleindochter Eline. Deze verzameling is erg bekend, in diverse museale presentaties, waaronder in het Stedelijk Museum in Amsterdam, zijn delen ervan te zien geweest. De verzameling geeft een mooi beeld van de ontwikkelingen in de kunstwereld in Nederland terwijl dat beeld ook een persoonlijk karakter heeft. Uit het getoonde komt een beeld naar voren van een gepassioneerd echtpaar dat zich met aankopen engageerde, maar ook sociaal actief deel uitmaakte van de internationale kunstwereld. In deze tentoonstelling zijn voornamelijk Nederlandse kunstenaars opgenomen en het is fijn om ouder werk van Ger van Elk, Marlène Dumas en Berend Hoekstra te zien. Het grote werk van Wim T. Schippers was me onbekend, maar maakt wel indruk op me. Het is mooi om te zien hoe zo’n groot werk dan daadwerkelijk onderdeel wordt van de leefomgeving van de collectioneurs en hoe Frits Becht Schippers al onvoorwaardelijk steunde voor hij zo bekend was. Het toont een attitude die voor verzamelaars een voorwaarde zou moeten zijn, ook in deze tijd waarin de markt zo belangrijk is geworden. Bij deze een kleine indruk van het getoonde:

Mimmo Rotella: Yalta – 1963
Lucio Fontana: Concetto Spatiale – 1967
Tetsumi Kudo: Project for Becht Garden – 1965
Ger van Elk: The discovery of the sardines – 1971
Een zijtak in design: de collectie bakeliet
Berend Hoek: Ontwerptekeningen Holland Festival affiche 1987 – 1986
idem
Marlène Dumas: Fear of babies – 1986
idem
idem
Natasja Kensmil: Schwartzkopf – 1998
Jann Haworth: Teddybear with Human Face (Portrait of John Betjeman) – 1966 (2012)
Co Westerik: Portret Frits Becht – 1994
?
Wim T. Schippers: Divisions – 1966
Het werk van Wim T. Schippers in de woonkamer van de familie Becht

Parts Project

Vatbaar

18 september 2022

Gisteren aan het einde van de middag was bij de galerie Sundaywonders, het privé initiatief van Mark Peeters, de opening van een tentoonstelling van emigrant Diederick van Kleef te bewonderen. Ik druk me zo uit, omdat het geen gebruikelijke opening was, maar eerder een mengsel van voordracht en performance: een wijze van presenteren waarmee de kunstenaar een bepaalde naam heeft verworven. Van Kleef was jarenlang bekend als maker van kunstenaarsboeken en als schilder, maar recent zagen we van hem en zijn werk niet veel meer. Hij heeft zich terug getrokken in een dorp midden in Frankrijk en werkt daar verder aan zijn schilderkunstig oeuvre. Daarvan zijn nu twee verschillende thema’s te zien waarmee hij zich bezig houdt: de Mondrianesken (mijn term), waarin hij zijn bewondering voor Piet Mondriaan tot uiting brengt en een aantal kleine portretjes. Dit werk is in de tentoonstelling gecombineerd met werk uit de collectie van Mark Peeters die bestaat uit verloren kunstwerken: doekjes die hij op markten en in kringloopwinkels e.d. op de kop tikt en waarmee hij in zijn galerie regelmatig tentoonstellingen maakt. Het is een mooi idee om dat met het werk van Diederick van Kleef te combineren, het past naadloos. De ruimte is niet groot, maar er is veel te zien. Het is de moeite waard om er te gaan kijken, mooi werk in een bijzonder sympathieke galerie!

Bij de openingsperformance brengt de kunstenaar een groot pak binnen
pakt dat langzaam uit
waarbij verpakkingsmaterialen op oud Hollandse wijze worden opgeruimd.
Dan leest hij wat zinnen uit een boek van Siebelink,
bedenkt zich en demonstreert een van zijn kunstenaarsboeken.
Vervolgens spreekt hij naar aanleiding van een ander van zijn boeken
en komt terug bij het pak dat een groot schilderij bevatte.
Dit schilderij krijgt een plaats
en is definitief aan de tentoonstelling toegevoegd.
Het overige werk hangt in groepjes
van een Mondrianesk, een portretje en een Sunday Wonder
het zijn suggestieve combinaties
die aan het denken zetten
in de hoek een verzameling kunstenaarsboeken van Van Kleef
En elders een vouwblad en Handboek III van de kunstenaar waar bijdragen van anderen, waaronder uw . correspondent, in zijn opgenomen. Dit boek won een prijs als beste boek van het jaar in het Stedelijk Museum

Sundaywonders

Lees een stuk over Sundaywonders en naieve kunst bij Michiel Morel!

(,`),)

13 september 2022

Als ik de tentoonstelling van Alexandre Lavet wil zien bij Dürst Britt & Mayhew moet ik eerst een deur door naar de achter-ruimte. De inrichting is veranderd en de voor- en achter ruimte zijn meer gescheiden van elkaar. Daartussen is een balie waarachter de galeriehouders zich terug kunnen trekken en waarop begeleidende publicaties liggen. De deur is echter een ingreep van de exposant die als deurknop een exacte replica van de knop van zijn slaapkamer in zijn huis in Brussel heeft aangebracht. Als je dan binnen stapt lijkt het alsof je in een tijdloze wereld komt waarin het stof van decennia is neergedaald. De installatie die de kunstenaar daar heeft gemaakt bestaat uit de complete voorraad kunstwerken die de galerie in voorraad heeft en die de opslag voor de expositieruimte heeft verruild. Door het gefilterde daklicht wordt de eerste indruk versterkt van een ruimte waar de tijd heeft stil gestaan. Het blijkt dat de kunstenaar bewust een droomachtige situatie heeft willen creëren en het heden met zijn dromen heeft willen combineren. Dat blijkt ook al uit details die in de tentoonstelling te zien zijn: decoratieve elementen van de wanden in zijn slaapkamer zijn overal op de juiste hoogte aangebracht en op verschillende plekken heeft de kunstenaar tekeningetjes gemaakt van de helden uit zijn jeugd. Voor mij is dat een bron van vreugde, want de smurfen en Guust Flater waren ook mijn helden.

Bij navraag blijkt dat details in de installatie die niet uit de voorraad van de galerie komen nauwgezet door de kunstenaar zijn gekopieerd. Zo liggen er naamplaatjes van schilderijen, stapels boeken en boterham- en fruitzakjes op de opgeslagen werken alsof men ooit druk bezig was met iets. Al deze zaken zijn met de hand door de kunstenaar na gemaakt. Je zou kunnen zeggen dat de verpakte stock-werken de dragers zijn van het werk van Lavet ware het niet dat die stock-werken materiaal zijn van diezelfde Lavet, de installatie moet als een geheel gezien worden. Als zodanig maakt het geheel wel indruk. Het roept vragen op over de plaats van de kunstenaar, over de galerie waar hij exposeert, over de context waarbinnen hij exposeert en over de voorgeschiedenis en ontwikkeling van de kunstenaar. Daarnaast is ook het werk van de kunstenaar onderwerp en welke waarde dat werk heeft in de eeuwigheid. Het is voor mij een stimulerende installatie die Alexandre Lavet uit een speels idee heeft laten ontstaan!

Achter-ruimte galerie
Stockwerken
idem
Installatie achterruimte
Un schtroumpf
Museumkaartjes
Lunchzakjes
Boeken
The artist is present in zijn pyjama en pantoffels die later in de ruimte zullen rondslingeren

In de voorruimte van de galerie hangt werk van Piotr Łakomy, een Pools kunstenaar die vrij klassieke schilderijen toont. Hij speelt met de verschillende gegevens die een schilderij vormen: achtergrond, structuur, kleur en meer. Resultaat zijn doeken met een abstract, naar landschappelijkheid neigend beeld waarin verf op allerlei wijzen wordt gemanipuleerd. Het meest opvallend zijn de cocons van de zijderups die op het doek zijn aangebracht en waarover geschilderd wordt.

Dürst Britt & Mayhew

Wahlverwandschaften

12 september 2022

In de seizoen-openings tentoonstelling van Maurits van de Laar wordt een enorme beeldenmassa over de kijker uit gestrooid: surrealistische tekeningen waarin allerlei beeldelementen figureren en op middeleeuwse wijze samengestelde werken met rudimentaire versieringen, parallelle gebeurtenissen en abnormale perspectieven te zien zijn. Dit alles is in felle kleuren weergegeven, maar ondanks de enorme beelderupties heeft het niets te doen met de digitale overload. Alles is met klassieke materialen vervaardigd en de versieringen (van het werk van Cedric ter Bals) zijn zelfs eenvoudig uit golfkarton geknipt. Het betreft een tentoonstelling van twee kunstenaars die elkaar naadloos aanvullen. De genoemde nog jonge Cedric ter Bals is gefascineerd door de eerste wereldoorlog en vermengt autobiografische elementen met de eerste wereldoorlog waarbij hij ook van zijn bewondering voor kunstenaars uit die tijd en voor van Gogh duidelijk doet blijken. In de getoonde stripverhalen beweegt zijn alter-ego Oscar von Balz zich door de slagvelden van de Grote Oorlog. Daarin wordt ook een taalkundig spel gespeeld met Duits, Schevenings en Engels wat bijzonder goed werkt.

Paul Klemann maakt ongelofelijk doorwerkte tekeningen met onwerkelijke scenes in een ongebruikelijk perspectief. Hij tekent zijn dromen. Ook hij werkt met felle kleuren, voornamelijk in kleurpotlood, maar hier is hij ook met een incidenteel schilderij vertegenwoordigd. Bij hem zijn invloeden minder evident en gezien het anekdotische karakter van zijn werk zou het me niet verwonderen als die invloeden eerder literair zijn. Het werk van hem en ter Bals vult elkaar erg mooi aan en zorgen voor een overladen expositie waar erg veel fraais te zien is.

Overzicht achter ruimte galerie
Paul Klemann
Cedric ter Bals
Paul Kleman: The Four Sleepers – 2022
Cedric ter Bals
Paul Klemann
Cedric ter Bals: etsen
Paul Klemann: Pluisjeschinees – 2013
Paul Klemann: Het staartje – 2010
Cedric ter Bals: Schlacht Braquis – 2022
met ook opzij de nodige versieringen
waarin ook nog onverwachte gasten verschijnen
Cedric ter Bals: Pferde nach Franz marc – 2022
Cedric ter Bals: Ècoust-Saint-Main – 2022

Galerie Maurits van de Laar