MID – LIFE – CAREER – QUEST

8 mei 2022

Toen ik bij galerie Ramakers was om de tentoonstelling van Joncquil te zien (ik dacht dat het de opening was, maar die was twee weken eerder) vertelde ik de galeriehoudster dat ik eerder voor Tubelight schreef. Het duurde destijds drie maanden voordat mijn stukje over een tentoonstelling bij TENT was gepubliceerd, dat was voor mij aanleiding was niet meer voor het blad te schrijven. Als blogger ben ik tenslotte gewend binnen op zijn hoogst drie dagen iets op het net te rossen, zoals we dat vroeger noemden. Door een tweetal sociale weken en een verblijf elders moet ik erkennen dat dit nu ook wel wat laat is, waarvoor excuus. De tentoonstelling is het waard er de aandacht voor te vragen. Ik kreeg van Joncquil een reminder over het aflopen van de tentoonstelling en nam me voor die nog voor het einde dit weekeinde te behandelen.

Joncquil heeft deze tentoonstelling gemaakt met een mid-life crisis in zijn hoofd, de titel suggereert dit heel duidelijk. Er zijn werken uit zijn hele carrière te zien en dat werkt wat vervreemdend. We zijn de donkere schilderijen gewend waarin o.a. allerlei dieren figureren, daarvan is er geen een te zien. Dat werk heeft een gothische sfeer en de meer recente assemblages passen daar goed bij. Ze lijken samengesteld door een saltimbanque die allerlei breekbare voorwerpen in de lucht houdt en ze opeens in een bepaalde samenstelling bevriest. Die breekbaarheid is in de gehele tentoonstelling aanwezig, in het werk, maar zeker ook in de behandelde thema’s.
De schilderijen die er nu hangen zijn voor het merendeel ouder en transparant geschilderd in pastelkleuren. Ik kreeg associaties met bepaalde symbolisten, Redon in het kleurgebruik en Moreau door de overdaad aan details waardoor het motief bijna niet meer te zien is. Evengoed ook 19e eeuws. Dan is de thematiek bepaald ook gothisch te noemen: leven, dood, schedels, liefde, de duivel, verleden, heden en toekomst. De kunstenaar is een romanticus die naar het lijkt inderdaad zijn plaats lijkt te bepalen. Hij laat mossels in hartjes veranderen, maar plaatst daar ook een schedel bij. Op de vloer staat een doos met de overblijfselen van de kunstenaar zoals hij later in een archeologische opgraving uit de grond wordt bevrijd, dat is een keramisch beeld. Het is allemaal een vorm van beeldende poëzie en het verwonderd dan ook niet dat naast de uitgang op de ruit een inventief klein gedicht over het zijn op de ruit is geverfd. Binnen staat een laag tafeltje met daarop de titel in neon letters: is wordt was, zitten op een bank uit 2018.
De tentoonstelling duurt nog tot en met vijftien mei en ik zou u echt aanraden nog even te gaan kijken, het is de moeite waard!

Mossels, harten en een schedel…

Resonance of a flower man that bears resemblances to a memory of Passoa – 2021
Spring Skull – 2019
The one and the other – 2011
De archeologische vondst
The déja vu before or after – 2022
The best things of the past will be the worst things of the future – 2021
En het poëem met de sculptuur er achter

Galerie Rademakers

Everybody is an artist but only the artist knows it

26 april 2022

De Franse kunstwereld is nogal intellectualistisch ingesteld tegenwoordig, maar het is in het onderhavige geval wel een intellectualisme met een vleugje levensvreugde. Dit blijkt al direct als ik de tentoonstelling van Pierre Bismuth betreedt en bekende muziek hoor: Balou de beer uit Walt Disney’s Jungle Book spettert met Mowgli in het water. Alleen hoor ik verschillende talen en als ik even verder kijk blijkt dat elke figuur uit de film een eigen taal heeft gekregen. Dit geeft direct aan hoe de Franse kunstenaar werkt: door een film te kiezen die veel mensen kennen en die bij velen emoties oproept en door deze film vervolgens te modificeren door in het geluid in te grijpen weet hij de toeschouwer direct met gemengde gevoelens op te zadelen. Bismuth heeft zelf ook aan films mee gewerkt en heeft inmiddels ook films geregisseerd. Hij weet precies hoe dit werkt en laat door zijn keuze direct ook zien welk een geweldige invloed de Amerikaanse cinematografie op de Franse cultuur heeft gehad.

The Jungle Book Project – 2002

In het recente project Variations on the theme of nations speelt hij weer even geïnspireerd met het thema vlag en natie: hij laat een computer de kleuren en de verdeling daarvan in de Amerikaanse, Oekraïense en Nederlandse vlag vermengen tot geometrische composities die aan het modernisme refereren. De architectuur van de Ambassade voegt daar nog een extra laag aan toe. In Liquids and Gels gebruikt hij fel gekleurde vloeistoffen die bij de douane op een vliegveld uit angst voor terrorisme worden verwijderd uit de bagage om een esthetisch geheel te vormen in verschillende glazen vormen, les fleurs du mal!

Variations on the theme of nations – 2022
Liquids and Gels – 2013 – 2021
A variation on the theme of nations met de bekende trapeziumvormige ramen van Marcel Breuer die zo bijdroegen aan de bunker-achtige uitstraling van de Amerikaanse ambassade.

De Double glazing-serie refereert evenzeer aan het abstract expressionisme zoals bijvoorbeeld dat van Elsworth Kelly, waar het mij aan doet denken. De dubbelglazige lijsten worden gevuld met industrieel gefabriceerd voedsel om zo een abstract beeld te vormen en spiegelen ook weer de ramen van de Ambassade

Double glazing with jam – 2021

De Fried Chicken Flavoured Polyethylene – werken zijn ook een combinatie van niet gerelateerde elementen: industriële voeding (kippensmaak) en een kunststof in de vorm van overkookte pasta of koeienvlaaien. Ook hier vloeien verschillende elementen in elkaar over.

Fried chicken flavoured poly-ethylene – 2015
Een combinatie van twee werken

Voor het eerste deel van deze tentoonstelling, die in het Centre Pompidou in Parijs werd getoond, ontwierp Bismuth een melkchocolade die daar te krijgen was. Uit onvrede met de chocolades die te koop zijn begon hij eerder al met chocolade te experimenteren indachtig Marcel Duchamp’s adagium “De vrijgezel maalt zelf zijn chocolade!” Die chocolademolen zal ook in zijn meesterwerk La Mariée mise a nu par ses célibataires, même verschijnen als vrijgezellenmachine.

Ontwerp voor de chocolade met koloniale elementen (satésaus) die Bismuth speciaal voor de tentoonstelling bij West ontwierp.
En een wand vol chocoladeverpakkingen

In de kelder staat de auto die de kunstenaar gebruikt, een oud model die hij van Herman Dalem, een Belgische verzamelaar, kreeg. Hij mythologiseerde Dalem in de auto door het interieur volledig aan te passen met o.a. namen van de kunstenaars uit Dalem’s collectie die ook in de collectie van het MoMA in New York werk hebben.

Portret of the collector (Herman Dalem) – 2021

Met die kunstenaarsnamen maakte hij ook The sleep of reason produces monsters , alleen liet hij voor- en achternamen verwisselen. Ik moest denken aan het veelvuldig zoeken naar de namen van kunstenaars in gesprekken met collega’s als je over kunst praat, het is een donker woud waarin je jezelf als kunstenaar bevindt.

The sleep of reason produces monsters – 2007
Het werk werd in de gang op de eerste verdieping aangebracht.

In het werk Following the right hand of… houdt de kunstenaar zich met auteurschap bezig. Hij begon met tekeningen te maken door in filmfragmenten de bewegingen van actrices uit de Europese en Amerikaanse cinema als tekening weer te geven. Eerst sec als tekening, maar later ook door die tekeningen weer op foto’s of filmfragmenten te projecteren. Later werden beroemde figuren als Jacques lacan en Sigmund Freud als “tekenaars”gebruikt. Wie maakt dan het werk: Bismuth als auctor intellectualis, of Greta Garba, Lacan of Freud?

Following the right hand of … , eerste serie waarin de acteurs en actrices anoniem bleven en de tekeningen een eigen waarde kregen.
Following the right hand of …. (Jacques Lacan) – 1997
Following the right hand of … (Sigmund Freud) – 2009
En ook handen van bekende actrices en acteurs werden als creatief medium gezien zoals hier die van, naar ik meen, Greta Garbo

In de serie Most Wanted Men gebruikt Bismuth grafitti in normale situaties om de namen van kunstenaars in in de publieke ruimte te spuiten. Als tags van anonieme actievoerders of jonge punks met illegale activiteiten. Terwijl de namen van gearriveerde kunstenaars zijn die in de kunstmarkt grote bedragen verdienen. Wat zijn die namen zonder de context van die kunstmarkt waard?

Most wanted men, street – 2006
Most wanted men, street – 2006

Als je zo nadenkt over over deze tentoonstelling doemen heel wat vragen op. Het is een levendige geest die thema’s opwerpt die je aan het denken zetten. Er zit ook zeker humor in en ironie, maar wat het beeldend oplevert? De beelden zijn schaakstukken in een intellectuele strijd. Duchamp is niet voor niets geëindigd als schaker, misschien trok hij wel de meest consequente conclusie uit hoe zijn werk zich ontwikkelde.

West

The Box

24 april 2022

Frits Bergsma is een verzamelaar die de tijd neemt om zich kunstwerken eigen te maken. Hij verzamelt werk in een doos waarin zich USB-sticks en papieren bevinden, digitale werken en eigendomscertificaten met soms een beschrijving van hoe een werk dient te worden gemaakt. In de tentoonstelling die Parts Project heeft gemaakt met een aantal video’s uit die collectie krijgen we het beeld van een man met een complexe geest die weloverwogen kunst koopt. Juliette Jongma, waar hij regelmatig over de vloer komt, vertelt in de begeleidende publicatie hoe dat in zijn werk gaat: de man komt een aantal keer langs en laat de galeriehouder vertellen, denkt daarbij na en stelt aanvullende vragen. Dan is op een bepaald moment het besluit genomen en dat wordt met overtuiging kenbaar gemaakt.

Uit de video’s krijg je de indruk dat Bergsma geboeid wordt door identiteitsvragen en menselijke interactie. De helft heb ik al eerder gezien, maar in deze samenstelling geven ze een interessant beeld van de thema’s die in de hedendaagse kunst spelen en van hoe zich, door in een verzameling context te krijgen, interessante accenten kunnen voordoen. Video is gegroeid uit een vorm van documentatie van performances of door deel uit te maken van installaties met formele beelden naar een veelvoudig toegepaste discipline. In deze tentoonstelling zijn bijvoorbeeld geënsceneerde situaties gefilmd met bijvoorbeeld elkaar in seksueel opzicht over toepende jongeren in de trein of drie jongeren die hysterisch lachend zichzelf doen kotsen. Een oudere vrouw die een jongen innig aankijkt en vervolgens kust of een transgender die met oudere vrouwen een choreografie uitvoert. Het meest interessante werk vind ik dat van Nora Turato: Wine cork wrapped in paper towels and a condom uit 2017. Deze kunstenaar betrekt de kijker bij het werk door voor een videoscherm een kruis op de vloer aan te brengen. Als je op dat kruis gaat staan begint de video die erg grafisch is met een geluidswerk waarin de kunstenaar fel fulmineert met een heftige tekst.

Het is een interessante tentoonstelling van het elke keer weer geslaagde tentoonstellingen presenterende Parts Project platform. Het uitgangspunt om uit Nederlandse verzamelingen tentoonstellingen samen te stellen blijft verrassen. Frits Bergsma is inmiddels zelf een galerie begonnen met de in Den Haag ook bekende Jacko Brinkman, dat indringend kijken naar en beoordelen van kunst kan dus ook tot verdere verdieping leiden!

Josefin Arnell: Gag reflex: I wanna puke in heaven – 2016
Laura Jatkowski: Gaffa hält das Selbst zusammen – 2018
Martha Colburn: Secrets of Mexuality – 2003
Astrid Ismaili: Love Research – 2016
Astrid Ismaili: Love Research – 2016
Lucas Michael: The kiss – 2001
Nora Turato: Wine cork wrapped in paper towels and a condom – 2017

Parts Project

The Hero with a Thousand Faces 

22 april 2022

Bij Maurits van de Laar is op dit moment een tentoonstelling te zien waarin Folkert de Jong samen met Jan Dietvorst en de galeriehouder “un certain attitude” willen laten zien. Zij zien die mentaliteit bij een aantal kunstenaars in hun omgeving, aan wie ze les hebben gegeven of ook bij kunstenaars van de galerie. De aanleidingen voor de Jong om met dit voorstel te komen was een tentoonstelling van Dirk Zoete bij deze galerie.

Waaruit bestaat nu die mentaliteit volgens de galerie tekst? Als ik het goed begrijp is het een mengsel van de ultieme Lonesome Traveller Jack Kerouac, Lucky Luke en Kwai Chang Caine, de bodhisatva die in de tachtiger jaren in de TV serie Kung Fu de hoofdrol speelde. Een aantrekkelijk referentiekader voor mijn generatie, temeer daar er ook een herkenbare hippiegeest door de galerie waait. Ik moet zeggen dat het een vrolijk, ludiek geheel is geworden met een aantal erg goede bijdragen waaronder een paar verrassende wandkleden. De invloed van stripverhalen is ook niet te ontkennen, maar ook dat zal bij de generatie horen. Ik weet niet of het aan de goede week ligt waarin deze tentoonstelling opende, maar ik herkende ook een aantal religieuze invloeden die ik in deze context nou niet direct verwacht had. Folkert de Jong laat bij de ingang een grote keramische kop zien met de naam De Ziener. Door zijn groene kleur doet die aan brons denken en door het uiterlijk en de blik aan een lijdende Christus. Zo’n mooi monumentaal geheel past perfect in de theatrale omgeving van een kerk. Ook op de tafel achterin de galerie staan een aantal kleinere beelden van De Jong en van Jan Dietvorst ( die me overigens prettig verrast met zijn werk). Daarin zijn overwegend Bijbelse thema’s op een rauwe manier verwerkt: erg fijn werk! De tentoonstelling is “tot leringh ende vermaeck” een aanrader voor iedereen met een open mind!

Dirk Zoete
Klaas Rommelaere: Peers/Group – 2018
Folkert de Jong: Diana, de godin van de jacht – 2021
Folkert de Jong: Jesaja – 2021
Bart Nijstad: Knights – 2022
Jantien Jongsma: Oude Vrouwen – 2011
Jantien Jongsma: Franeker – 2012
Irene de Boer: Fifth – 2022
Delphine Courtillot: Skull – 2022
Folkert de Jong: De Ziener – 2022
Jan Dietvorst: Default Pilgrim – 2018
Jan Dietvorst
Jan Dietvorst
Sven ’t Jolle: Backpack (Früher waren wir auch für den Frieden. Die Grünen) – 2002

Galerie Maurits van de Laar

Social Cataracts

14 april 2022

Dit is de laatste week dat de tentoonstelling van Oscar Murillo te zien is in KM21. Murillo is een Colombiaanse kunstenaar die na te zijn verhuisd naar London en daar de Royal College of Art gevolgd te hebben een vliegende start maakte. Hij won o.a. de Turnerprijs en reist tegenwoordig rond van de ene naar de andere tentoonstelling. Nadat ik las over zijn tentoonstelling in Rome realiseerde ik me dat zijn werk ook in Den Haag te zien was. Ik ben daar gaan kijken en dat blijkt een mooie totaalinstallatie te zijn waarmee je een indruk kan krijgen van zijn werk. Ik vond zijn gebruik van arme materialen en de effectiviteit waarmee de kunstenaar met die materialen en goede ideeën een wereld oproept bijzonder aansprekend.
De tentoonstelling is donker ingericht, aan de wanden en om ruimtes af te schermen zijn donkere doeken gehangen onder de naam The institute of Reconciliation. De doeken zijn met olieverf en bijvoorbeeld branders bewerkt en hangen gekruld, gevouwen of gewoon recht als huiden van de wand. Ze refereren aan Malevich, maar ook aan zwarte as die neer daalt uit de hemel rondom Colombiaanse industrie. Tegelijkertijd heeft de kunstenaar toen hij in New York werkte een atelier gehad dat bijzonder slecht verlicht was en hem de mogelijkheid ontnam om zich op zijn doeken te oriënteren. Het deed hem denken aan Monet, zijn grote held, wiens waterlelies zijn inspiratiebron waren bij het inrichten van deze tentoonstelling. Monet maakte die schilderijen met een grote handicap: zijn staar (cataract) was ook bij hem een handicap bij het beoordelen van zijn werk tijdens het schilderen. Als landschapsschilder die Murillo van origine was liet de kunstenaar zich inspireren door Monet en schilderde wateroppervlakken op een neo-impressionistische zoals in KM21 te zien is. Naast deze schilderijen zijn in de installatie onderdelen met goedkope plastic stoelen gemaakt zijn, stoelen die refereren aan sociale bijeenkomsten. De stoelen zijn in dit onderdeel Mesmerizing Beauty naar binnen gekeerd om aan te geven dat de deelnemers weinig oog hebben voor de buitenwereld en slecht met hun omgeving communiceren. De verschillende onderdelen van de installatie zijn bij de kunstenaar sowieso niet eenduidig. De schetsen of kleine versies van de Surge-schilderijen zijn met houten onderdelen op de plastic stoelen gemonteerd in dit onderdeel. De plastic stoelen staan verder overal in het rond met kleiklonten of maissculpturen. De kunstenaar organiseerde ook verschillende performances waarvan video’s in de verschillende onderdelen van de totaalinstallatie te zien zijn. Dit is zeker een tentoonstelling die het waard is om nog even te gaan kijken tijdens het Paasweekeinde.

Surge (project 2019 2020)
Surge (project 2019 2020)
News – 2021 (project sinds 2017)
News – 2021 (project sinds 2017)
Surge (project 2019 2020)
The Institute of Reconciliation (doorgaand sinds 2014)
In de stoelen liggen hier kleiklompen en maissculpturen
The Institute of Reconciliation (doorgaand vanaf 2014)
The Institute of Reconciliation (doorgaand vanaf 2014)
Flight – 2018 – 2019 Werk gemaakt tijdens reizen, de vliegtuigstoel werd atelier
Flight – 2018 – 2019 Werk gemaakt tijdens reizen, de vliegtuigstoel werd atelier
Mesmerizing Beauty – 2021
Mesmerizing Beauty – 2021
Collective Conscience – 2021|
Een rij papier maché-poppen (mateo’s, veel gebruikt door de kunstenaar) liggen op een pad in een Colombiaans landschap en worden verbrand/opgeblazen
De mateo’s staan voor verwaarloosbare mensen zoals fabrieksarbeiders of dagloners op het land
Letter from America – 2019 Performance waarin de kunstenaar eerst een doek betekent met oilstick. Eronder ligt een mateo waar hij als hij klaar is met tekenen bij kruipt onder het doek om hem kapot te scheuren.

KM21

Time is of essence

3 april 2022

Tijd is belangrijk in het werk van Zaida Oenema. Het is de tijd die nodig is om haar werk te maken, maar die ook oplost in de handeling en de zoektocht naar een perfect resultaat. Het bovenstaande gedicht van fotograaf Edward Weston waardoor de kunstenaar zich laat inspireren geeft aan dat zij met dat werk de tijd ook wil oplossen in het heden voor degenen die het werk zien. Dat klinkt erg naar het hedendaagse verlangen naar mindfulness en dat heeft gezien de bijna meditatieve manier van werken die nodig is om deze kunstwerken te maken ook wel raakvlakken met het werk. Maar de esthetische ervaring van een kunstwerk en het gevoel dat het los kan is maken is veel meer. De werken in de tentoonstelling van Zaida Oenema die gisteren bij galerie Helder in Den Haag is geopend zijn prachtig om te zien mede door een bewust materiaalgebruik. Ze zijn met een enorme beheersing gemaakt met de soldeerbout (die door het papier brandt) of met een scalpel. De keuzes die gemaakt zijn voor de ondergrond, het papier, zijn gemaakt met het oogmerk de behaalde effecten te bereiken. Dat naast de strakke minimalistische werken ook een relatief lyrisch werk als Rainbow toegevoegd is vormt een mooi contrapunt waardoor de tentoonstelling een sterk geheel vormt dat een bezoek zeker rechtvaardigt.

Broken Suns – 1920
Broken Suns (detail)
Sof Ground, hard Edge (Blue) – 2022
Rainbow – 2019
Poem #1 – 2021

Galerie Helder

Lees ook een eerder stuk over Zaida Oenema uit What”s Up

ПИОНЕР

1 april 2022

Vanavond vond in HOK-gallery de presentatie van Pioneer Magazine #4 plaats, een punk-magazine met werk van musici/kunstenaars. Editie #3 zag begin tachtiger jaren het licht en de medewerkers die nog leven laten met #4 zien dat de geest er nog goed in zit. De tentoonstelling met prints van de bijdragen en ook sommige originele werken ziet er voor een punkpresentatie verrassend licht uit, maar de teksten van Monty Oximoron maken er een rafelig geheel van. Die teksten zijn opgepend direct nadat de schrijver wakker werd en nog half slaperig zijn notitieboekje pakte, ze hebben een bepaalde surrealistische kwaliteit. Het geheel is gecureerd door Gaye Black. De galerie laat weer zien dat zij een bepaalde mentaliteit wil volgen en laat met deze tentoonstelling zien dat de geschiedenis van die gesteldheid niet vergeten wordt. Deze presentatie van het magazine en tentoonstelling worden ook in donderdag geopend in London waarmee het Magazine weer internationaal van zich laat horen!

Overzicht
Overzicht
Overzicht
Overzicht
David Arnoff
Paul Raggity
Gina Birch
Een origineel van Andy Heinz
overzicht
ansichtkaart met tekst van Monty Oximoron
Strip van Jowe head en nep-NME cover van Nick Tesco, tekening van Andy Heintz en tekst van Mikey Vessel
Tekening van Billy Childish

HOK-Gallery