See What You Know

19 oktober 2018

Bij Quartair opende vorige week een tentoonstelling die ook al wat anachronistisch oogde, maar die ik wel erg goed vond. Het geheel is samengesteld door André Kruysen en Wieteke Heldens die een aantal schilders en sculpturisten hebben samen gebracht die misschien niet heel bekend zijn, maar wel degelijk goed werk maken. Dat werk is abstract met soms een conceptueel kantje, maar er wordt sterk uit het materiaal gedacht door kunstenaars die daar mee om weten te gaan. Daarbij hebben de curatoren het geheel bijzonder effectief ingericht waarbij vanuit alle hoeken parallellen en contrasten te ontdekken zijn die het geheel versterken. Een genoegen om er rond te lopen, bij deze nog wat plaatjes om een indruk te krijgen!

Met mijn all-time favoriete voetballer -Raymond Cuijpers: Nees

Op de achtergrond een grote doorwerkte Cuijpers en op de voorgrond een sculptuur van Delphine Courtillot

Duistere werkjes van Jeroen Hofhuizen

Op de achtergrond werk van Ilona Plaum en op de voorgrond weer mooi accorderend werk van Delphine Courtillot

De curatoren laten ook goed werk zien, hier achter werk van Wieteke Heldens en op de voorgrond keramiek van André Kruysen

Gaaf nieuw werk van Pietertje van Splunter

Dat mooi naast een werk van Robbin Heyker hangt

Voor een sculptuur van André Kruysen en achter werk van Ilona Plaum

Nies Vooijs: Z.T.

Nogmaals het werk van Wieteke heldens met werk van André Kruysen er voor

Robbin Heyker an sich

Een mooie beweging door de ruimtes met het werk van André Kruysen

Een lange wand met werk van Nies Vooijs, altijd erg goed!

zoals u kunt zien

Nóg een doorkijkje, rondlopen is wel verhelderend in deze tentoonstelling

Quartair

Advertenties

Hoogtij

28 september 2018

Vanavond vond Hoogtij plaats, tijdens Art The Hague. Ook was mijn werk opgenomen in een tentoonstelling die vanavond opende waarin een aantal vrienden van Frans van der Steen werk lieten zien samen met werk van Frans zelf. Deze tentoonstelling vond plaats naar aanleiding van het feit dat deze Haagse kunstenaar 10 jaar geleden is overleden.
Kortom: een overladen programma dat ik ook niet heb afgemaakt, tegen 22.00 u ben ik afgehaakt met een griep die me nog een fors aantal dagen heeft bezig gehouden. Desalniettemin een indruk van wat ik nog mee maakte:

De aftrap vond plaats op Art the Hague, waar Philip Akkerman voorlas uit zijn dagboeken. Binnen afzienbare tijd wordt een selectie uit zijn dagboeken gepubliceerd bij 010 uitgevers.

Hoe goed die dagboeken ook zijn, ze worden pas echt goed als de kunstenaar met een waarlijk Reviaanse toon voordraagt.

Dan op naar Hoogtij: een van de nieuwe initiatieven in Den Haag is Trixie die vorige week opende met de tentoonstelling “Come as You Are”. Hier een schilderij in de beste Pop-Art traditie van Teun Verheij.

Centraal werd een performance voorbereid die ik niet heb kunnen bijwonen

Verheij had zijn werk op een wand met diagonale spiegelende vlakken geplaatst wat erg goed bij de schilderijen past.

Terzijde bevond zich een ruimte waarin een andere performance zou worden uitgevoerd door Yael levy en Nikos Kokolakis. Met stemvorken wordt op allerlei materialen getikt om een partituur uit te voeren die door Kokolakis is geschreven.

Een installatie van Maria Gabriela Batres begreep ik niet helemaal, maar Trixie lijkt een mooie aanwinst voor Den Haag.

Dan de tentoonstelling “Frans” in Galerie Sophie, ooit opgericht door Frans van der Steen zelf. Hier ziet u mijn eigen werk, herinneringen aan Frans in Den Haag en in Eygalières.

En hier een mooi paneel van Frans zelf

Jan Peter van der Wenden maakte deze wandelende man, kinetisch kunstwerk

Grafisch ontwerper Bob van Dijk maakte een serie piepkleine penseeltekeningen op basis van Frans’ favoriete toast: Op de kunst de dood en de liefde!

Hier twee voorbeelden uit “de dood”

Bob droeg ook vier van deze tekeningen bij

Robert Blok laat materiaalonderzoek zien

Enno de Kroon toont duiven die steeds minder eierdoos zijn

Harald van Noordt ziet tegenwoordig de Sorgue ook in Amsterdam stromen, alleen de kleur is toch anders

Maar het zijn wel fraaie werken

Bij de grote duiventil van Enno de kroon staan constant mensen, zoals hier deze habituées van Hoogtij

Hoogtij

All Power to the People!

27 september 2018

In het chique Huis Huegetan aan het Lange Voorhout in Den Haag heeft West waarschijnlijk haar laatste presentatie ter plekke gemaakt en die bestaat uit een onwaarschijnlijk contrasterend onderwerp: De geschiedenis van de Black Panthers zoals die zich in de door hen gebruikte mediatechnieken voltrok. Het is een tentoonstelling die gecureerd is door Juan Pablo Fajardo, een Colombiaan die mede-oprichter is van La Bilueta, een onafhankelijk  publicatieplatform annex kunstenaarspodium dat geïnteresseerd is in sociale fotografie, grafisch ontwerp en de wijze waarop inhoud in gedrukte media vorm krijgt. La Bilueta heeft eerder een kleinere presentatie getoond van dit materiaal in Bogotá en in een enigszins andere vorm in Sao Paulo. Er is veel gebruik gemaakt van de ontwerpen van en interviews met Emory Douglas die aan de wieg stond van de Black Panthers en Fajardo heeft zelfs nog een interview gehad met Bobby Seale die de onrustige jaren in tegenstelling tot een aantal van zijn strijdmakkers heeft overleefd.
De tentoonstelling is bepaald actueel te noemen aangezien racisme in de VS nooit verdwenen is en nu met de recente Black Lives Matter acties n.a.v. diverse moorden op zwarte burgers weer meer in het nieuws verschijnt. De Black Panthers probeerden door bewustwording en sociale activiteiten de zwarte gemeenschap gevoel voor eigenwaarde te verschaffen en ook door door fel te reageren op de repressie die hen ten deel viel. Acties als het gewapenderhand bezetten van het gouvernementsgebouw van de staat California (symbolisch, met wapens die niet geladen waren) of met acties tegen de gevangenneming van Bobby Seale en Huey Newton of de moord op Fred Hampton.
Sociale acties als gratis gezondheidszorg of ontbijt voor kinderen maken de Panthers populair bij de zwarte bevolking en door zich met vergelijkbare Latijns-Amerikaanse of indiaanse groeperingen solidair te verklaren en met hen acties te ondernemen wordt de beweging breed gedragen. Hollywoodsterren en intellectuelen verklaren zich solidair, maar uiteindelijk wordt de groep in 1982 door repressie gedesillusioneerd opgeheven.
In de tentoonstelling zijn foto’s affiches, publicaties, geluidsdragers en kranten te zien en een video waarmee duidelijk wordt dat Douglas en anderen met een gezonde DIY-mentaliteit zeer effectieve middelen hadden om het volk te activeren. Een fotograaf als Stephen Sheames, een student uit Berkely, die prachtige portretten maakte van diverse leiders en  foto’s van gebeurtenissen zat zo dicht op de beweging dat in die foto’s een aansprekende vorm van intimiteit toonden die de zwarte gemeenschap met de beweging engageerde.
Zelf volgde ik in de zeventiger jaren de undergroundpers in Nederland en de VS en ik herkende een aantal beelden en gebeurtenissen die ik destijds regelmatig tegen kwam. Dat het allemaal zo dramatisch eindigde voor de Panthers is een beetje langs me heen gegaan. Het racisme in de VS bleef bestaan zoals ik zelf heb gemerkt twee jaar geleden en recent is het weer toegenomen met de opkomst van de alt-right beweging. Dit geeft wel aan dat dit een actuele tentoonstelling is. Dat een van de Marvel-superhelden waarvan de film een van de grootste recettes van vorig jaar opleverde de naam The Black Panther draagt is misschien niet helemaal toevallig…

Curator Juan Pablo Fajardo leidt rond tijdens de preview

Bobby Seale en Huey Newton op een foto van Stephen Shames

Audio-files van de Panthers op vynil

Teksten en foto’s zijn effectief als demonstratieborden tegen de muur geplaatst. Hier een foto met de actie voor gratis voedsel voor de arme zwarte bevolking.

De eerste versie van ht iconische embleem van de beweging. De slagzinnen van de beweging blijven ook fantastisch!

Er zijn veel boeken te zien

Een van de gevallenen met een bijna bijbelse retoriek

Hier is goed te zien hoe met knippen en plakken, foto’s en letraset (!) bijzonder effectieve posters gemaakt werden. Zoals u linksonder ziet waren ook de acid heads in de Bay-Area solidair.

Hier links een afbeelding van Emory Douglas op de achterkant van de krant van de beweging.

Er werd veel afgegeven op de politie, de “Pigs”. Dat beeld gebruikte ik zelf ook in de RAF-tijd voor de Duitse politie die in mijn dagboeken figureerde.

Deze foto van Shames is een vorm van Empowerment van de zwarte beweging: Huey Newton als bewapende zwarte koning

Met excuus voor de focus toon ik dit toch als voorbeeld van de retoriek waarmee de tegenstander werd beschreven.

Hier een foto van een bijeenkomst met de vlag met het embleem boven de ingang van het gebouw.

Hier weer een voorbeeld van de krant waarin duidelijk is dat de strijd politiek geïnterpreteerd wordt itt de interpretatie van de machthebbers.

Er is ook wat vroeg werk van Emory Douglas te zien waarin zijn stijl al duidelijk te herkennen is.

In deze affiche is te zien dat verschillende onderdrukte bevolkingsgroepensolidair zijn met elkaar.

Sentimenten werden niet geschuwd in de publiciteit

Hier een affiche uit Nederland die aantoont dat ook hier solidariteit werd betuigd.

Affiche voor de bevrijding van Bobby Seale en Huey Newton waarop beiden als revolutionairen zijn afgebeeld.

Ook hier weer een bewijs van onderlinge solidariteit tussen diverse bevolkingsgroepen

En nog een laatste voorbeeld van de krant van de Black Panthers.

West

 

Art The Hague

26 september 2018

Art The Hague groeit elk jaar een beetje verder. Vandaag vond de opening plaats en het viel me op dat er naast Haagse galeries dit jaar toch weer een paar verrassingen waren te vinden die het peil wat optillen: Torch, uit Amsterdam en Vanden Berge uit Goes hadden een stand, maar ook een Murals inc. had een goede stand. Philip Akkerman is “Featured Artist” en zijn werk is dan ook overal aanwezig. O.a. in de tekeningententoonstelling van Museum de Buitenplaats (later meer daarover) die een bijzonder prettige entree tot de beurs vormt. De ingrepen in de routing die vorig jaar zijn gedaan zijn in deze editie nog wat geperfectioneerd en zorgen voor een ontspannen bezoek aan de beurs waarin FOMO niet voorkomt. Alleen aan de verlichting is nog steeds wel wat te verbeteren. Bij deze een indruk:

 

Philip Akkerman is dus alom aanwezig, o.a. in het centrum waar op de Plaats 6 banners met zijn werk hangen, op één rij met Johan de Witt!

Op de beurs heeft ook Jegens&Tevens een stand die bemand wordt door de nieuwe hoofdredacteur Frits Dijcks. Jegens&Tevens is het Haags kunstblog voor en door het kunstenveld.

gave portretten van Roel van der Linden

Twelve Twelve heeft o.a. Gert Scheerlinck in de stand met erg goed werk

Zoals gezegd is Vanden Berge aanwezig met hier sterk werk van P.B. van Rossem dat ik nog niet kende

en van Clary Stolte dat ik al lang bewonder

Ramakers heeft haar vaste stal meegenomen met o.a. mooie paneeltjes van Michel Hoogervorst

en werk van de Rotterdammer Geert Baas

Daartegenover Maurits van de Laar met subtiel werk van Erik Pape

Andrea Freckman (uit een serie op Mallorca gemaakt)

en werk van Tobias Lengkeek waarvan dit werk me aan Philip Guston deed denken

Torch was niet ver weg, met werk van Line Gulsett

Die ook met schilderen dezelfde Gothische sfeer weet te bereiken

Torch heeft dus ook Philip Akkerman in de stand die kort geleden mee mocht schilderen met een ADO-spandoek. Hij maakte met de gasten die daar aan mee spoten een gezamenlijk zelfportret dat te zien is

Naast zijn normale werk

Linveingstone toont o.a. Raquel Maulwurf

Lucius Pax’ werk kwam ik regelmatig tegen,scenes uit Tatort begrijp ik? In ieder geval in een lekker morsige stijl.

Hadassah Emmerichs werk vind ik ook erg goed

Zoals ook dat van Aimée Terburg dat eigenlijk te subtiel is om met de lokale belichting te fotograferen.

Dat is bij Jan van der Ploeg natuurlijk geen probleem

Art The Hague

 

HIST-I-O-RY

23 september 2018

Bij 1646 exposeert op dit moment Hamid el Kanbouhi, een van oorsprong Marokkaanse kunstenaar die na de Rijksacademie te hebben doorlopen met schilderijen, beelden, tekeningen, performances en installaties behoorlijk van zich laat horen. De huidige tentoonstelling is te interpreteren als twee installaties, een in de voorruimte en een in de achter-ruimte. De tentoonstelling werd geopend met een performance, tijdens de museumnacht zal ook nog een performance plaats vinden. Bij de tentoonstelling wordt een tekst gegeven van de kunstenaar en schrijver, redacteur van Pamphlet magazine en medewerker van The naked Jeroen van der Hulst die niet als dialoog is opgebouwd zoals te doen gebruikelijk. El Kanbouhi zet zich daar tegen af en plaatst van der Hulst direct als commentator van een soort stream of consciousness-achtige tekst aan de zijlijn. Daarmee weet hij de kunstenaar overigens wel hier en daar inspiratie te geven en ik vond het geheel vrij fascinerend om te lezen. Die schrijftechniek is ook min of meer gebruikt in de installaties in de expositieruimte: thema’s uit de tekst komen in de werken en de performances terug, zoals de twee Marokkaanse zussen die zich met kunst bezig houden of de wrok die hij tegen een deel van de kunstwereld uit. In teksten tussen de schilderijen en tekeningen plaatst hij zichzelf als kunstenaar tussen zijn omgeving, waarbij de plaats van de kunstenaar in de maatschappij hier en daar stevig bekritiseerd wordt. In de voorruimte wordt de vergelijking tussen de kunstwereld en de sportwereld nader uitgewerkt, waarbij ik me voorstel dat de voorover liggende figuur de kunstenaar is die knock-out geslagen is door de maatschappij. Al bij al een provocerende tentoonstelling, ik vind het jammer dat ik de performances niet heb kunnen bijwonen.

De zusjes

Zaaloverzicht

De zusjes hebben naar ik de indruk heb op de stoel in het linker-doek gezeten tijdens de opening

Voorbeeld van een uitspraak uit de installatie, ironie lijkt niet ver weg!

Zaaloverzicht achter-ruimte naar voorkant

Schilderijen met kenmerkende patronen

Schilderijen en teksten

Zaaloverzicht naar achterkant achter-ruimte

Voorruimte, shirt el Kanbouhi

Knock-out, Super-D round belly-bald head kijkt neer op hem.

Die touwtjes en balletjes kan ik niet helemaal plaatsen

Een top-speler naast een super-D

1646

Language is the only homeland

16 september 2018

De nieuwe tentoonstelling in Nest in Den Haag gaat over taal en wat dat voor de culturele identiteit betekent. In veel gevallen wordt het wegvallen of oplossen van een taal, de manier waarop dat gebeurt en de gevolgen daarvan voor ethnische groepen in het werk gethematiseerd. Ik was een beetje op het verkeerde been gezet, omdat ik verwachte een tentoonstelling met taal als beeld te gaan zien. Nu had ik af en toe de indruk op een festival voor ethnocinematografie te belanden. Eerder had ik al wel kunst gezien waarin dergelijke onderwerpen behandeld werden, m.n. in Athene tijdens Documenta XIV, dus het is iets dat speelt. Als je dan eenmaal aan het idee went zie en hoor je toch een interessante tentoonstelling met ook verrassende beeldende werken. Mij bevielen vooral de werken van Marcel Pinas, een Surinamer die afstamt van de N’dyuka, afstammelingen van slaven uit Afrika. Een interessant element in zijn werk is het Afaka schrift, een alfabet bestaand uit 56 tekens dat is ontworpen in 1910 door Afáka Atumisi. Het is bedoeld om de cultuur van de N’dyuka levend te houden. De kunstenaar gebruikt de tekens om de cultuur te continueren.
Een andere interessante kunstenaar is Parastou Farahar, die een hele kamer heeft beschreven met teksten in Farsi. De manier waarop ze dat gedaan heeft, gekalligrafeerd en sterk variërend in schrijfrichting en schriftgrootte, geven het idee dat het geheel een organische ruimte is. De expositieruimte is gemodificeerd naar de behoefte van de kunstenaar en betrekken de toeschouwer bij de herinneringen aan de cultuur waar de kunstenaar uit afkomstig is.

Judith Westerveld: Kulumatji

Newell harry: Niriwina and me – Kiriwina notations

Newell Harry: Untitled (gift mat)

Marcel Pnas: Afaka Script

Marcel Pinas:Kibi Wi Sani I – 2014

Marcel Pinas

Moffat Takadiwa: Decolonised Accent – 2017

Parastou Forouhar: Written Room – 2015 ongoïng

Parastou Forouhar: Written Room (detail)

Judith Westerveld: Mukalap

Moffat Takadiwa, hij had een tekst waarin verteld werd hoe de taal samen met de moedermelk naar binnen stroomde bij een kind.

Nest