Haags Hoogtij

25 november 2022

Eigenlijk kon ik niet naar Hoogtij wegens persoonlijke omstandigheden, maar toen die omstandigheden me toelieten om nog even twee openingen te bezoeken ben ik toch nog even de stad in gegaan. Eerst feliciteerde ik Philip Akkerman met de fantastisch briljante tentoonstelling Telephone die hij met muzikant Jameszoo samenstelde in Nest, ik zal daar later nog op terug komen.

Een grote installatie met 350 portretten van Philip Akkerman die met de muziek oplichten en donker worden
Een grote wandschildering van Philip Akkerman
Een muziekinstallatie van Jameszoo waarin drie piano’s gedurende de tentoonstellingsperiode met elkaar improviseren.

Dan nog even naar galerie Sophie waar Rob Blok na een in beeldende zin rustige periode nieuw werk laat zien. Het zijn grote en minder grote houtskooltekeningen met bomen en soms een er in weg lopend pad. Geen anekdotiek of centrale vorm, alleen gelijkmatig achter elkaar weg vallende bomen die een structuur vormen. Tegelijkertijd zijn de tekeningen door de ruimtelijkheid van het geheel, het toch wel landschappelijke element en wisselende horizonhoogtes niet helemaal abstract. Dat spanningsveld wordt met beheerst materiaalgebruik mooi uitgewerkt.

Rob Blok exposeert samen met Isabelle Backer die vergelijkbaar werk maakt, maar kleiner en in kleur. Ook zij laat structuren van flora zien die met kleine details die met toon- of kleurverschil te maken hebben ruimte in het beeld creëren.

Galerie Sophie

Duo

17 november 2022

Vanavond was er een opening van de tentoonstelling met Lucius Pax en Karel Dicker bij WTC Art Gallery aan de über-urbane Prinses Beatrixlaan. Lucius Pax is een schilder die uit zijn jeugd in Duitsland inspiratie haalt met scenes uit Duitse krimi’s. Het werk is grof geschilderd en soms humorvol of melig door het gebruik van de bekende clichés. In het laatste geval zie je dan opeens dat het beeld wel erg goed in elkaar zit of dat de kunstenaar zichzelf in zijn nette pak deel laat uitmaken van de afgebeelde scene. Ik miste hier de pronte dames die in onze jeugd opeens onbekommerd door de bladen bewogen, maar daardoor ogen de beelden serieuzer en zijn de gebruikte schilderkunstige overwegingen duidelijker te herkennen. De schilderijen van Lucius Pax worden hier vergezeld door de schilderijen van Karel Dicker: stillevens en landschappen. Die landschappen zijn mooi en precies geschilderd, maar met de stillevens had ik wat moeite. De nadruk ligt op materiaaluitdrukking of compositie en dan vind ik het toch wat ouderwets overkomen. Hoe dan ook een mooie expositie met goed schilderwerk!

Lucius Pax: Die treiben es da
Karel Dicker: Almost Summer
Lucius Pax: Roadtrip en Die Frust
Lucius Pax: Konflikt der Titanen
Lucius Pax: Das Brückenhaus
Karel Dicker: Nothing more to say
Lucius Pax: Ist das ein Mercedes?
Karel Dicker: ?
Lucius Pax: Untitled (Gele auto in de nacht).
Lucius Pax: Nun, wer fängt an?

WTC Art Gallery

It might be a mirage

13 november 2022

Bij West is nu onder andere de tentoonstelling It might be a mirage te zien. Het leek me een interessant gegeven en aangezien enkele van de deelnemende kunstenaars me aanspreken bezocht ik Onze Ambassade op een prachtige zonnige dag. Ik ga even voorbij aan de inhoudelijke verantwoording van de tentoonstelling, dat vereist enige studie. Afgezien daarvan is het inderdaad een intrigerend geheel dat genoeg stof tot nadenken geeft. het begint al met het werk van James Richards in een paar werken die elk afzonderlijk in samenwerking met of Leslie Thornton of Tolia Astakishvili werden gemaakt. Het betreft projecten die zich in de loop van de jaren ontwikkelen en tussendoor getoond kunnen worden. Aan de buitenkant van het gebouw zijn de tegen de omgekeerde trapeziumvormige ramen kranten te zien die aan de binnenkant zijn vastgeplakt. Aan de binnenkant geeft dat een interessant collage-effect dat zich in het werk, video’s en dia’s, herhaalt. Het zijn beelderupties, formeel gestuurd zoals in de eerste hieronder met het gebruik van filters of van een opeenvolging van zinnelijke beelden zoals in Rosebud (remember Citizen Kane?). Een tot de verbeelding sprekend geheel. Na dit werk dat in een serie ruimtes aan de Lange Voorhoutzijde is ingericht wordt de bezoeker de kelder in geleid waar nog een aantal werken is geïnstalleerd. Een daarvan is van Danh Vo, We the People. Ik zag dit eerder in het Musée de l’Art Moderne in Parijs. Het betreft een replica van het vrijheidsbeeld in New York dat daar in delen werd tentoon gesteld. De bedoeling was dat de delen in musea over de hele wereld zouden worden getoond. Om nu, in deze onrustige tijd met een nieuwe dreiging van een autocratische president in de USA, twee delen van het gedeconstrueerde vrijheidsbeeld in de kelder van de voormalige Amerikaanse ambassade te zien opgeborgen, in al haar tevergeefs glanzende pracht, is beangstigend.

Dat zijn ook de filminstallaties van Wolfgang Plöger die op transparant materiaal geprinte teksten door een filmprojector jaagt. De projecties zijn natuurlijk onleesbaar, ze geven slechts een abstract beeld van onbeheersbaarheid en deconstructie in de nog engszins herkenbare letterfragmenten. Als je dan weet dat de teksten van Amerikaanse gevangenen komen die tot de dood zijn veroordeeld worden de installaties, die al een monumentale kwaliteit hebben, ware vermorzelaars: van de mensen die veroordeeld zijn, van de teksten die ze op het laatst nog naar buiten brachten en ook van het medium als middel om boodschappen over te brengen. De hele tentoonstelling heeft dergelijke metalagen.

Als laatste noem ik nog Robert Kusmirowski, een Poolse kunstenaar die bekend is met installaties die beelden uit de geschiedenis van in veel gevallen Polen herscheppen. In dit geval maakte hij een beeld, Träumgutstrasse, van een uitgebrande kamer in het Czapski Raczynski paleis in Warschau dat door de Nazi’s in brand is gestoken in 1939. Het is een historisch gebouw, geladen met de Poolse geschiedenis dat in de vijftiger jaren ook weer gerestaureerd werd. Het beeld van Kusmirowski toont de situatie na de brand in een levensgrote drie-dimensionale weergave van een woonkamer. Hij vindt dat dit meer recht doet een de geschiedenis dan de gerestaureerde ruimtes in het huidige paleis.

Het zijn allemaal weergaven van het verleden, of het de dagboekachtige beeldenstromen van James Richards zijn,de teksten in het werk van Wolfgang Plöger of de weergave van Jeff Koons’ Made in Heaven door Mark Leckey. De mogelijkheden om dat weer te geven en er waarde aan te geven worden in diverse disciplines onderzocht en dat geeft stof tot nadenken.

James Richards en Leslie Thornton: Crossing – 2016
James Richards en Leslie Thornton: Crossing – 2016
James Richards en Tolia Astakishvili: Tenant (From Communion to Cannibalism) – 2021
James Richards en Tolia Astakishvili: Tenant (From Communion to Cannibalism) – 2021
James Richards: Rosebud – 2013
James Richards: Rosebud – 2013
Mark Leckey: Made in ‘Eaven – 2004
Danh Vo: We the people (detail) – 2011
Wolfgang Plöger: filminstallatie – 2013
Wolfgang Plöger: filminstallatie – 2013
Wolfgang Plöger: filminstallatie (beeld) – 2013
Moshe Nino: Sight III – 1988- 2015
Robert Kusmirowski: Träumgutstrasse – 2014

West

Neighbour North Sea

7 november 2022

Gisteren was ik bij Quartair om de tentoonstelling Neighbour North Sea te zien. Als levenslange kustbewoner was ik benieuwd wat er van gemaakt is, mede omdat de discussies over de Noordzee danig intensiveren. Waren het in mijn jeugd in Noordwijk het Rem-eiland en de piratenradio die de natuurlijke aard van het kustgebied aantastten, daar is tegenwoordig de onrust enorm toegenomen door mogelijke op de rede wachtende vrachtschepen, gaswinning, oliewinning, windmolens, onderzeese leidingen en kabels en de bedreigingen die ze ondervinden. Dat de Noordzee een enorme geschiedenis heeft laat Astrid Nobel zien: zij gebruikt allerlei materialen die zij vindt en gebruikt dat o.a. door het in gemalen vorm met Noordzeewater te mengen om er mee te kunnen schilderen. Gemalen botten van voor-christelijke bewoners, schelpen, bodemzand, geoxideerde metalen en aangespoelde olie gebruikt zij om de natuur en de cultuur die zich in de loop van de geschiedenis heeft voorgedaan te tonen. Het is heel organisch werk. Ook letterlijk, omdat door het gebruik van zeewater (wat zout is) de luchtvochtigheid invloed heeft op hoe het werk oogt.
In contrast hiermee is werk te zien van Tanja Engelberts die verdwenen en daarvoor in de plaats gekomen industriële landschappen documenteert. Ze doet dat met behulp van diverse disciplines en een daarvan is geluid. In de ruimte zijn luide opnamen te horen van booreilanden en onderhoudsschepen en dergelijke die in schril contrast staan met de meer subtiele werken van Astrid Nobel. Het tekstwerk dat ze ook laat zien bestaat uit impressies tijdens haar onderzoek op verschillende schepen en booreilanden. Hierbij werkt het geluid erg goed.

Dat geluid is ook behoorlijk aanwezig in het werk van Sheng Wen-Lo. Het bestaat uit op de grond liggende video impressies van de in de huidige mondiale voedselproblematiek veelbelovende zeewier-kweek en wat daar mee gedaan kan worden. De kunstenaar begon zelf met het kweken van zeewier, maar werd daarbij ook met de problematische kant van deze praktijk geconfronteerd. De opnamen die hij vanuit de lucht maakte van de kwekerijen zijn van een mooie abstracte kwaliteit die versterkt wordt door de op de grond liggende monitoren.

De laatste kunstenaar die werk bij draagt is Laura Schippers. Zij werkt aan de restauratie van haar schip de Atlas en ziet dat nu als een project, The Atlas Initiative, waarin zij met impressies en ervaringen van mensen op zee werkt aan een mentaliteitsverandering in het gebruik van duurzame materialen. Van die impressies geeft de tekening die zij toont een mooie indruk en van de materialen die ze als installatie toont krijg je een idee van de afvalberg die wel heel esthetisch is geinstalleerd.
Al bij al is dit een erg goede tentoonstelling die een mooie impressie geeft van wat de Noordzee ons nu te bieden heeft aan schoonheid, maar ook aan dilemma’s en problemen. De verschillende disciplines versterken daarbij het geheel. De tentoonstelling is nog tot Hoogtij (25 november) te zien.

Astrid Nobel: Water
Astrid Nobel: Hippocampus hippocampus
Astrid Nobel: Sun
Astrid Nobel: I am the seabed
Sheng-Wen Lo: Matter of Scale
Sheng-Wen Lo: Matter of Scale
Tanja Engelberts: Production cycle (tekst: a well is forgotten)
Tanja Engelberts: Forgotten Seas
Tanja Engelberts: Forgotten Seas
Laur Schippers: Potential Material for a Change of Mentality
Laura Schippers: Indefinite Drawing #7

Quartair Contemporary Arts Initiatives

Le caniche ivre

1 november

In de Spanjaardshof in Den haag heeft de wat rommelige tentoonstellingsruimte bij de ingang van het ateliergebouw de laatste jaren een wat officiëler status gekregen onder de titel Westend Project. Curator is Annemiek Louwerens die na haar etalagegalerie Vitrine in de Weimarstraat wel iets meer wilde. Inmiddels zijn er een aantal bijzonder aardige tentoonstellingen te zien geweest. Naar aanleiding van een boekje dat ze op een van de ateliers zag nodigde ze Roelof Zijlstra, de auteur van het boekje, uit een tentoonstelling te maken met de inhoud ervan. Zijlstra had een zestigtal kunstenaars gevraagd een werk met een poedel te maken en daarmee maakte hij vervolgens het boekje. Dit boekje met de bovenstaande titel (de dronken poedel) werd zondag officieel gepresenteerd. Bij deze gelegenheid werden een aantal poedels er uit en nog wat nieuwe werken in een tentoonstelling getoond. Die tentoonstelling is in alle spontaniteit heel leuk geworden en de opening was dan ook een levendige boel. De in Gent woonachtige Roeland Zijlstra is opgeleid aan de KABK en heeft ook enige tijd in Den Haag gewerkt. Het was voor hem een plezier om oude medestudenten en collega’s te ontmoeten en herinneringen op te halen. Bij deze een indruk:

Wand met veel poedels
Deze weet ik niet meer
Cedric ter Bals
Weet ik ook niet meer
Derek Welbergen
Diederik Gerlach
The man with the plan: Roeland Zijlstra
Egbert Aerts
John McKellar

Westend Project