Everybody is an artist but only the artist knows it

26 april 2022

De Franse kunstwereld is nogal intellectualistisch ingesteld tegenwoordig, maar het is in het onderhavige geval wel een intellectualisme met een vleugje levensvreugde. Dit blijkt al direct als ik de tentoonstelling van Pierre Bismuth betreedt en bekende muziek hoor: Balou de beer uit Walt Disney’s Jungle Book spettert met Mowgli in het water. Alleen hoor ik verschillende talen en als ik even verder kijk blijkt dat elke figuur uit de film een eigen taal heeft gekregen. Dit geeft direct aan hoe de Franse kunstenaar werkt: door een film te kiezen die veel mensen kennen en die bij velen emoties oproept en door deze film vervolgens te modificeren door in het geluid in te grijpen weet hij de toeschouwer direct met gemengde gevoelens op te zadelen. Bismuth heeft zelf ook aan films mee gewerkt en heeft inmiddels ook films geregisseerd. Hij weet precies hoe dit werkt en laat door zijn keuze direct ook zien welk een geweldige invloed de Amerikaanse cinematografie op de Franse cultuur heeft gehad.

The Jungle Book Project – 2002

In het recente project Variations on the theme of nations speelt hij weer even geïnspireerd met het thema vlag en natie: hij laat een computer de kleuren en de verdeling daarvan in de Amerikaanse, Oekraïense en Nederlandse vlag vermengen tot geometrische composities die aan het modernisme refereren. De architectuur van de Ambassade voegt daar nog een extra laag aan toe. In Liquids and Gels gebruikt hij fel gekleurde vloeistoffen die bij de douane op een vliegveld uit angst voor terrorisme worden verwijderd uit de bagage om een esthetisch geheel te vormen in verschillende glazen vormen, les fleurs du mal!

Variations on the theme of nations – 2022
Liquids and Gels – 2013 – 2021
A variation on the theme of nations met de bekende trapeziumvormige ramen van Marcel Breuer die zo bijdroegen aan de bunker-achtige uitstraling van de Amerikaanse ambassade.

De Double glazing-serie refereert evenzeer aan het abstract expressionisme zoals bijvoorbeeld dat van Elsworth Kelly, waar het mij aan doet denken. De dubbelglazige lijsten worden gevuld met industrieel gefabriceerd voedsel om zo een abstract beeld te vormen en spiegelen ook weer de ramen van de Ambassade

Double glazing with jam – 2021

De Fried Chicken Flavoured Polyethylene – werken zijn ook een combinatie van niet gerelateerde elementen: industriële voeding (kippensmaak) en een kunststof in de vorm van overkookte pasta of koeienvlaaien. Ook hier vloeien verschillende elementen in elkaar over.

Fried chicken flavoured poly-ethylene – 2015
Een combinatie van twee werken

Voor het eerste deel van deze tentoonstelling, die in het Centre Pompidou in Parijs werd getoond, ontwierp Bismuth een melkchocolade die daar te krijgen was. Uit onvrede met de chocolades die te koop zijn begon hij eerder al met chocolade te experimenteren indachtig Marcel Duchamp’s adagium “De vrijgezel maalt zelf zijn chocolade!” Die chocolademolen zal ook in zijn meesterwerk La Mariée mise a nu par ses célibataires, même verschijnen als vrijgezellenmachine.

Ontwerp voor de chocolade met koloniale elementen (satésaus) die Bismuth speciaal voor de tentoonstelling bij West ontwierp.
En een wand vol chocoladeverpakkingen

In de kelder staat de auto die de kunstenaar gebruikt, een oud model die hij van Herman Dalem, een Belgische verzamelaar, kreeg. Hij mythologiseerde Dalem in de auto door het interieur volledig aan te passen met o.a. namen van de kunstenaars uit Dalem’s collectie die ook in de collectie van het MoMA in New York werk hebben.

Portret of the collector (Herman Dalem) – 2021

Met die kunstenaarsnamen maakte hij ook The sleep of reason produces monsters , alleen liet hij voor- en achternamen verwisselen. Ik moest denken aan het veelvuldig zoeken naar de namen van kunstenaars in gesprekken met collega’s als je over kunst praat, het is een donker woud waarin je jezelf als kunstenaar bevindt.

The sleep of reason produces monsters – 2007
Het werk werd in de gang op de eerste verdieping aangebracht.

In het werk Following the right hand of… houdt de kunstenaar zich met auteurschap bezig. Hij begon met tekeningen te maken door in filmfragmenten de bewegingen van actrices uit de Europese en Amerikaanse cinema als tekening weer te geven. Eerst sec als tekening, maar later ook door die tekeningen weer op foto’s of filmfragmenten te projecteren. Later werden beroemde figuren als Jacques lacan en Sigmund Freud als “tekenaars”gebruikt. Wie maakt dan het werk: Bismuth als auctor intellectualis, of Greta Garba, Lacan of Freud?

Following the right hand of … , eerste serie waarin de acteurs en actrices anoniem bleven en de tekeningen een eigen waarde kregen.
Following the right hand of …. (Jacques Lacan) – 1997
Following the right hand of … (Sigmund Freud) – 2009
En ook handen van bekende actrices en acteurs werden als creatief medium gezien zoals hier die van, naar ik meen, Greta Garbo

In de serie Most Wanted Men gebruikt Bismuth grafitti in normale situaties om de namen van kunstenaars in in de publieke ruimte te spuiten. Als tags van anonieme actievoerders of jonge punks met illegale activiteiten. Terwijl de namen van gearriveerde kunstenaars zijn die in de kunstmarkt grote bedragen verdienen. Wat zijn die namen zonder de context van die kunstmarkt waard?

Most wanted men, street – 2006
Most wanted men, street – 2006

Als je zo nadenkt over over deze tentoonstelling doemen heel wat vragen op. Het is een levendige geest die thema’s opwerpt die je aan het denken zetten. Er zit ook zeker humor in en ironie, maar wat het beeldend oplevert? De beelden zijn schaakstukken in een intellectuele strijd. Duchamp is niet voor niets geëindigd als schaker, misschien trok hij wel de meest consequente conclusie uit hoe zijn werk zich ontwikkelde.

West

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.